|
سفال را در دست میگیرد، زیر و روی آن را برانداز میکند. دنبال یک نام و نشانی میگردد که نام آن را بتوان برند گذاشت ..... اما خبری از نام و نشان تجاری روی سفال نیست که نشان دهد این دستساز هنری متعلق به لالجین است.
از فروشنده هم که پیگیر جعبه و بستهبندی میشود باز هم نتیجه مطلوب نمیگیرد و پیشینه سفال از شهر جهانی، همه نداشتهها را از برند تا نام و نشان تجاری تا بستهبندی و لیبل را زیر سؤال میبرد.
این روزها جشن 6 سالگی جهانی شدن لالجین برپا است اما بازخورد آن از شعاع لالجین به این سوتر هم نیامده است چه رسد به استان و کشور و جهان ....
جای واکاوی برای نداشتن برند، بسته بندی، سیمای مطلوب شهر جهانی و فعال شدن دبیرخانه دائمی شهر جهانی همچنان در لالجین خالی است.
لالجین با جمعیتی افزون بر ۱۵ هزار نفر در ۲۳ کیلومتری مرکز استان همدان واقعشده و بیش از ۱۲۰۰ واحد خرد، کوچک و متوسط تولید، تکمیل و فروش سفال و سرامیک را در خود جایداده است بهگونهای که فعالیت بیش از ۶۰ درصد مردم این شهر با صنعت سفال و سرامیک اعم از تولید، تکمیل، فروش، صادرات، حملونقل مرتبط است.
شهری که توانست یکی از قطبهای گردشگری استان همدان شود و به عنوان مرکز سفال و سرامیک در خاورمیانه و حتی دنیا شناخته شود به گونهای که سال ۹۵ بود که معاون صنایعدستی و هنرهای سنتی کشور خبر داد براساس اعلام شورای جهانی صنایعدستی شهرهای مشهد و لالجین همدان به عنوان شهرهای جهانی سنگهای قیمتی و سفال انتخاب شدند.
کسب عنوان شهر جهانی میتواند در حوزه اقتصادی به معرفی وفروش محصولات و دستسازههای ایرانی در سطح جهانی، تبدیل شدن به برند بینالمللی، جهانیسازی و رونق کسب و کار هنرمندان و صنعتگران منتهی شود اما با این حجم از آمار اشتغال سفال لالجین بدون برند و نشان، راه به جایی نمیبرد. یدک کشیدن نام جهانی به معنای پایان ماجرا نیست؛ مسئولان شهری و استانی بر این باور تکیه دارند که لالجین برای جهانیماندن نیازمند دستیابی به یک ضروریاتی است که تأمین نبودن منابع مالی این مهم را دشوار کرده است به نحوی که در این زمینه عنوان شد براساس شواهد موجود و اسناد در دسترس، بهمحض جهانیشدن لالجین 3 شاخص کلی شهر جهانی در برنامه سازمانها تعیین شده است.
در اولویت این برنامهها تعیین شده بود که دستیابی به حوزه زیرساخت برای حل مشکلات سوخت، مکانی برای مسافران، آنتندهی شبکههای تلفن همراه و مبلمان شهری در دستور کار قرار گیرد و از سویی شاخص دیگر برای این مهم آموزش و ترویج در حوزه صنایعدستی و همچنین تبلیغ شهر جهانی لالجین بود که در عرصه بینالمللی مورد توجه قرار گیرد.
در این زمینه چندی پیش بخشدار لالجین نیز در یک گفتوگوی رسانهای گفت: کارگاههای تولید سفال لالجین برندسازی ندارند و این امر پشتکار و پیگیری سفالگران شهر و نیز رابطه دوسویه بین دستگاههای اجرایی و هریک از کارگاههای تولید سفال را میطلبد.
مجید ساغرچی با بیان اینکه بارها سفالگران لالجین را با دعوت به کمیته و اتاق فکر و جلسات مختلف به برندسازی سفال تولیدی کارگاههایشان ترغیب کردهایم، اظهار کرد: برندسازی محصولات تولیدی هریک از کارگاههای سفال توسط صاحبان آنها، نیاز به سرمایه و هزینه و نیز سپری کردن فرآیندهایی در پیچ و خم مراحل اداری دارد که در این رابطه باید هریک از افرادی که تمایل به برندسازی محصولات کارگاه سفال خود را دارند پیگیری و همت و پشتکار داشته باشند.
وی با اشاره به لالجین شهر جهانی سفال افزود: شهر لالجین دارای بیش از هزار کارگاه تولید سفال بوده که از این تعداد ۷۵۰ واحد صنعتی و ۲۵۰واحد به صورت خانگی در حال فعالیت هستند.
امروز به نظر میرسد لالجین پس از گذشت حدود 6 سال از جهانی شدن، راه زیادی را تا رسیدن به عنوان پرطمطراق شهرجهانی دارد به عنوان مثال در این شهر هنوز زیرساختهای ابتدایی و نخست که یک شهر جهانی نیاز دارد به چشم نمیخورد و آنطور که باید و شاید برای گردشگرپذیر بودن آماده نیست.
این روزها در وضعیتی که گرانی مواد اولیه از یک سو و کمبود خاک و لعاب و بازار فروش از سویی دیگر لالجین؛ شهر جهانی «سفال» را در گرداب مشکلات انداخته باز هم جای خالی حمایتها بیش از پیش احساس میشود.
ایرج گلزاری، هنرمند لالجینی جهانی شدن لالجین را اتفاقی شگفتانگیز خواند و اضافه نمود: تعریف نو و افقی روشن در تغییر سبکهای هنری بهخصوص در مباحث معماری شهری امری ضروری است. معماری کارگاههای سفال لالجین نیازمند تغییرات اساسی است و فرآیند توسعه پایدار، الزام استفاده از انواع گرایشهای هنری نوین در کنار سفالگری را ضرورت بخشیده و افقی در شکلدهی جاذبههای نو قرار داده است.
وی نقش عمرانی شهر را بسیار مهم خواند و گفت: باید براساس استانداردهای تعریف شده گامهای مؤثری در عمران شهری لالجین برداشته شود تا عهدهدار مسئولیت تاریخی هنر سفال ایران باشیم. استفاده از جایگاه قدرت سایر هنرها و ترکیب آن با سفال برای هنرمندان و صنعتگران هنوز تعیین نشده است، در صورتیکه آینده در پی تغییر تمام معادلات هنری است و ایزوله کردن لالجین کنونی از سایر رقبای هنری، نوآوری در سبکهای این شهر را به چالش خواهد کشید چراکه در تقویت شاخصهایی چون آموزش و فرهنگسازی ضعیف عمل شده است.
وی در ادامه اضافه نمود: هنرمندان جوان باید با علم وارد دنیای هنر شده و علم و هنر را در صنعت این شهر تبدیل به تعهد و به نسلهای آینده منتقل نمایند. سفال لالجین به تنهایی نمیتواند گردشگری را افزایش دهد و باید موسیقی سنتی و دیگر هنرهای این شهر معرفی و شناخته گردد. وی گفت زیرساختهای لالجین باید تغییرات را آغاز و بروز کند. معماری کارگاهها علاوه بر جذب دنیاگرد هنری، باید سلامت هنرمندان سفال را نیز تأمین کند که نه تنها در معرفی ظرفیت این شهر تأثیرگذار است بلکه سبب ارتقا بهداشت کارگاهی نیز میگردد.
گلزار معتقد است بزرگترین مشکل لالجین، نداشتن زیرساختهای یک شهر دنیای است و متأسفانه هنوز اتفاق بزرگی در زمینه فستیوال هنری در لالجین رخ نداده و با این محدودیتها نمیتوان چنین شهری را به دنیا معرفی کرد. انجمن هنرمندان هم تا امروز نتوانسته حضور جدی در لالجین داشته باشد و لالجین قبل از جهانی شدن باید مسائل موجود را حل نماید.
گلزار معتقد است که شرایط امروز لالجین توانایی حفظ و انتقال این هنر به نسل آینده و ایجاد گردشگری پایدار در تعریفهای جامع و بلندمدت را به دلایلی همانند، زیرساخت ضعیف شهری، ورود نکردن نخبگان هنری به مسائل مختلف این حوزه، هزینهها و آموزش تخصصی را به شکل حرفهای ندارد.
وی در پایان گفت: با تمام محدودیتهای موجود، تا امروز لالجین متکی به داشتههای خود بوده و از هیچ سرمایه و منبع مالی بهرهمند نشده، بنابراین نباید انتظارات حبابی از این شهر داشت.
|
