|
گردوی تویسرکان با کسب یک برند جهانی نام و نشانی ارزنده برای ایران به ارمغان آورد، اما در سایه شوم فقر تکنولوژی و تجهیزات ایمنی هر سال در فصل چیدن محصول صدها مصدوم، چندین کشته و ضایعه نخاعی برجا میگذارد که سخت نیازمند جذب سرمایه و ایدههای نوین برای رهایی از شیوههای سنتی گردوتکانی است.
سقوط از شاخههای صاف و صیقلی سر به فلک کشیده درختان گردو؛ گردوی تویسرکان که به پشتوانه کیفیت و مرغوبیتش ثبت جهانی شد و شهرت و آوازهاش مرزهای کشور را هم شکافت؛ اما در فقر تکنولوژی و تجهیزات ایمنی هر سال قربانیهای بسیاری میگیرد.
مدیر حوادث دانشگاه علوم پزشکی همدان تعداد قربانیان گردوچینی را از تاریخ ۲۵ شهریور ۱۳۰ نفر اعلام میکند که بیشترین مصدوم و مجروح مربوط به شهرستان تویسرکان است.
به عبارتی در ۱۹ روز گذشته ۶۵ نفر از مردم این شهر مجروح و مصدوم راهی بیمارستانها شدهاند، آن هم نه در یک جنگ و مبارزه مسلحانه که در تلاش و تکاپوی چیدن گردوهای سمج و سخت آویزان شده از درخت.
پاییز پارسال گردوچینی در تویسرکان جان 8 نفر را گرفت و 5 نفر هم بهدلیل ضایعه نخاعی برای همیشه زمین گیر شدند و جسم و جان صد نفر دیگر هم از زخم گردو هنوز التیام نیافته است.
گردوچینها زیر چتر بیمه
اما «چاره چیست و راه مقابله با اینگونه حوادث کدام است» را از فرماندار تویسرکان جویا شدیم که دردآشناتر است و ارتباط تنگاتنگی با مردم این دیار دارد.
سیدرسول حسینی میگوید: کیفیت، طعم بینظیر، روغن و سفیدی مغز ویژگیهای منحصر بهفردی است که موجب شد ۱۸ استان تولیدکننده کشورمان و حتی آمریکا و چین بهعنوان ابر تولیدکننده گردوی جهان به گردپای گردوی تویسرکان هم نرسند و سازمان مالکیت معنوی (وای پو) این گویهای سبز را شایسته ثبت در فهرست جهانی بداند.
«اما این محصول بینالمللی هنوز با خیلی از بایدها فاصله دارد، صنایع بستهبندی و لیبلینگ، فرآوری و تبدیلی و بازیافت مهمترین صنایعی است که باید باشد تا گردوی تویسرکان از شیوههای سنتی به صنعتی گذر کرده و در سبد صادراتی ایران قرار گیرد و برای دستیابی به این اهداف تلاش میکنیم»
او فصل برداشت گردو را مملو از دردسر و گرفتاریهای بسیار میداند که علت اصلی آن سقوط از شاخههای درختان است، این سقوط هر سال تعدادی مجروح، کشته و نقص عضو به جا میگذارد.
حسینی به طرح مطالعاتی اورژانس اشاره میکند که امسال برای کاهش حوادث گردوچینی اجرا شده و نتیجه آن در جلساتی به باغداران اطلاعرسانی شده است.
بر اساس این طرح گردوتکانها در ساعات اولیه فعالیت بر اثر کاهش قند خون تعادل خود را از دست میدهند که باید با تغذیه مناسب تجدید قوا کنند و همچنین در هنگام ظهر بهدلیل خستگی باید دست از کار کشیده و استراحت کافی داشته باشند و عصرها نیز به دلیل وزش باد از صعود اجتناب کنند تا دچار حادثه نشوند.
فرماندار تویسرکان از بیمه گردوتکانها خبر میدهد که در این طرح کارگران و یا باغداران با پرداخت ماهیانه صد هزار تومان به مدت ۲ ماه زیرپوشش بیمه قرار میگیرند تا درصورت سقوط و مصدومیت متحمل هزینههای گزاف درمان نشوند.
او میگوید: با هماهنگیهای صورت گرفته از سوی نماینده مردم در مجلس شورای اسلامی و دانشگاه علوم پزشکی یک متخصص ارتوپدی در تویسرکان مستقر کردهایم تا در فصل برداشت گردو در کمترین زمان بیماران آسیبدیده درمان شوند و مجبور به اعزام آنها به مرکز استان و شهرهای مجاور نشویم.
فرماندار تویسرکان از تمام دانش آموختگان و مخترعان کشور دعوت میکند برای نجات جان مردم این شهر که پرچمدار تولید گردو در جهان هستند همت کرده و با ایده و طرحهای کارآمد خود عملیات گردوچینی در این دیار را ایمن و بیخطر کنند.
درخت گردو کوتاه قامت میشود
اما متولیان برای اصلاح باغهای گردوی تویسرکان و کاهش حادثهخیزی آنها چه کردهاند؟ پرسشی که معاون باغبانی سازمان جهاد کشاورزی در پاسخ به آن توضیح میدهد: در باغهای جدید استفاده از نهال گردوی پیوندی را به باغداران این منطقه توصیه میکنیم و در این راستا سال گذشته نخستین زنجیره تولید گردوی پیوندی ایران را در تویسرکان راهاندازی کردیم.
حجتا... شهبازی میگوید: در باغهایی که از نهال پیوندی استفاده شده دوره نونهالی از ده به 5 سال کاهش یافته و سریعتر به مرحله تولید میرسند؛ همچنین تولید گردو در هر هکتار را از 3 تن به 5 تن افزایش داده و مهمتر از همه عملیات برداشت مکانیزه در این باغها بسیار آسان است.
سرشاخهکاری با حفظ تنه و ریشه تاج درخت را تعویض کرده و افزایش راندمان بهرهوری را برای باغداران به ارمغان آورده است، تعویض تاج موجب کوتاه شدن قد و قامت درخت گردو و تسهیل چیدن میوه و کاهش حوادث میشود حتی اگر سقوط رخ بدهد کارگران آسیب جدی نمیبینند.
شهبازی از اعطای تسهیلات برای خرید دستگاه «شیکر» خبر میدهد که به صورت مکانیزه با لرزاندن تنه درخت محصول را از شاخهها جدا کرده و نیازی به کارگر و دخالت دست ندارد اما استفاده از این تکنولوژی نیازمند استانداردسازی باغهای گردو است که با اجرای طرح سرشاخهکاری و استفاده از نهال پیوندی به دنبال آن هستیم.
در کنار کشاورزی علمی ساخت دستگاههای کمهزینه و سبک برای چیدن گردو و جذب افراد صاحب ایده و سرمایه بسیار گرهگشاست، این کار برای ما که ماهواره میسازیم و مدعی هستیم در زمره باهوشترین مردم جهان قرار داریم بهنظر کار دشواری نیست.
|
