|
43 هزار و ۵۰۰ نفر در همدان در زمینه صنایعدستی مشغول به کار هستند و صنایعدستی 7 درصد ظرفیت اشتغال استان همدان را به خود اختصاص داده است و تعداد کارگاههای صنایعدستی همدان ۲۲ هزار و ۴۰۱ مورد است و تاکنون ۲۱ مورد از رشتههای صنایعدستی استان ثبت ملی شدهاند.
درحالیکه سال گذشته بیش از 3 میلیون و ۷۰۰ هزار تن صنایعدستی از استان همدان صادر شده است و بسیاری از هنرمندان استان، آثار کمنظیر و منحصربهفردی را تولید میکنند، اما با شیوع ویروس کرونا و تداوم جدی نگرفتن فروش آنلاین و جذب مشتری در فضای مجازی، نبود برند و بستهبندی همچنان از مشکلات جدی هنرمندان استان است که از نبود بازار فروش رنج میبرند و خسارت زیادی متحمل شدند.
این در حالی است که در 7 سال گذشته 8 هزار و 800 کارگاه به کارگاههای موجود آموزش صنایعدستی استان اضافه شده و 13 هزار نفر هم آموزش دیدهاند.
همچنین از 295 رشته صنایعدستی 130 رشته در همدان وجود دارد و این استان 11 نشان مهر اصالت یونسکو و 83 نشان ملی صنایعدستی به همراه اصفهان جزو استانهای برتر کشور قرار دارد.
اگرچه تعطیلی کسب و کارها و اجرای طرح فاصلهگذاری اجتماعی تأثیر نامطلوبی بر ادامه فعالیت مشاغل گذاشته است و تأثیر شیوع کرونا در این اوضاع انکارناپذیر است و اعلام میشود ۲۴۰ میلیارد تومان به صنایعدستی استان همدان خسارت وارد شده است. اما با این همه ظرفیت، چرا تا امروز هیچ یک از هنرمندان استان برای تولید دستسازها راهکاری متوازن با شرایط موجود اجرایی نکردند؟ شاید پاسخ این پرسش را بتوان در نشناختن بازارهای فروش جهانی توسط هنرمندان و نبود ارتباط مؤثر بین برنامهریزان و هنرمندان در سالهای گذشته جستوجو کرد.
چرا در این شرایط قرار داریم؟
این مهم تأمل برانگیز میشود که چرا در این شرایط قرار داریم؟ و چرا تا به امروز نتوانستهایم ورود به فضای مجازی را برای هنرمندان صنایعدستی در راستای پیدا کردن بازار فروش مطلوب رقم زنیم؟
البته در همدان هم مسکنهای زودگذر و کمتأثیر امتحان شد، یکی از این راهکارها راهاندازی جمعهبازار صنایعدستی در عمارت تاریخی نظری بود که این التیام بهدلیل نبود برنامهریزی کارشناسی پاسخگوی شرایط نامطلوب فعلی نبود.
به وضوح رخوت در حضور مردم و هنرمندان بهدلیل پویانبودن بازار فروش که دلیل عمده آن نبود تبلیغات کارشناسانه، اسپانسر و برنامههای جانبی که عامل تشویق بازدیدکنندگان باشد قابل مشاهده بود.
صنایعدستی و دستآفریدههای هنرمندان بهعنوان میراث ناملموس و بازمانده از نسلهای گذشته، بخش مهمی از فرهنگ هر منطقهای محسوب میشود و قدمت و تمدن آن دیار را معرفی میکند. صنایعدستی همدان نیز بهدلیل برخورداری از تمدن کهن و مردمی هنرپرور و هنردوست، از دیرباز در سراسر ایران و جهان بهویژه با سفال شناخته شده و علاقهمندان مختص خود را دارد.
اما موضوعی که نیاز به بررسی دارد، جایگاه فعلی صنایعدستی همدان با داشتن یک شهر جهانی، 2برند بینالمللی از لالجین ، ملایر و تویسرکان است. این جایگاه در سطح بینالملل از لحاظ میزان فروش و بازاریابی و نحوه ارسال آثار هنرمندان به بازارهای جهانی دچار چالش است.
چالشهای بازار نامطلوب
اگرچه فروش محصولات برخی هنرمندان از بازار مناسبی برخوردار است، اما این موضوع تمامی هنرمندان را در برنمیگیرد و آثار شاخص برخی هنرمندان بدون بستهبندی قابلتوجه در سطح بینالملل و بدون توجه به برندسازی صادر شده و در برخی مواقع نیز آثار هنرمندان بهصورت چمدانی از کشور خارج میشود.
این مشکلات گریبانگیر هنرمندان صنایعدستی استان همدان نیز است و متأسفانه با وجود اینکه پیشینه هنرهای دستی در این استان به هزاران سال پیش میرسد، جایگاه صنایعدستی این استان در سطح ملی و جهانی مشخص نیست.
نبود فضای مناسب برای فروش تولیدات در فضای مجازی و بازاریابی الکترونیک، فروش رفتن اغلب تولیدات هنری همدان بدون برند خاص و در ماههای اخیر نیز شیوع ویروس کرونا کار را برای فعالان این صنعت دشوارتر کرده است.
چالش بازاریابی آنلاین
بازاریابی مناسب و بِروز یکی از اصلیترین موضوعاتی است که برای هر اقتصادی مهم است اما در صنایعدستی استان، تمایل چندانی به این مقوله دیده نمیشود و از ظرفیت کمنظیر فضای مجازی استفاده مناسب نمیشود.
بستهبندی مناسب تولیدات صنایعدستی و برندسازی از دیگر موضوعات مهمی است که مورد توجه بسیاری از هنرمندان قرار نمیگیرد و سبب از دست رفتن مشتریان داخلی و خارجی شده است.
مجموعه مشکلات این حوزه موجب شده، هنرمندان نیز انگیزه کمتری نسبت ادامه کار داشته باشند و شاهد هستیم بسیاری از محصولات استان بدون مهر و عنوان هنرمند، بهنام سایر استانها به بازار روانه شده و یا آثار برخی هنرمندان بدون اعلام به میراثفرهنگی و بهصورت چمدانی از استان و کشور خارج میشود.
برای رفع این مشکلات باید هنرمندان، سرمایهگذاران و مسئولان همکاری کرده و تلاش مضاعفی را داشته باشند. تولید محصولات خلاقانه بر اساس نیاز بازار، ایجاد اتحادیههای شهرستانی و استانی، برندسازی و بستهبندی مناسب، فراهم کردن زمینه آشنایی سرمایهگذاران با تولیدات استان و ترغیب آنها برای سرمایهگذاری در این حوزه ازجمله این راهکارهاست.
تسهیل در صادرات صنایعدستی استان به دیگر کشورها، حمایت از هنرمندان با ایجاد فضای مناسب، خرید محصولات آنها توسط سایر دستگاههای اجرایی و ارائه تسهیلات کمبهره، برگزاری نمایشگاههای ملی و بینالمللی در استان و فراهم نمودن شرایط حضور هنرمندان در نمایشگاههای صنایعدستی، جلوگیری از ورود محصولات مشابه و قاچاق چینی به استان از دیگر راهکارهاست.
ترویج اهمیت هنر صنایعدستی اصیل استان و برگزاری دورههای آموزشی و برنامهریزی بلندمدت برای این صنعت میتواند تحول عظیمی را در هنر صنایعدستی استان به وجود آورد.
استان همدان با وجود هنرمندان بنام و مطرح کشوری و بینالمللی و تاریخ و قدمتی که در این حوزه دارد میتواند حرفهای زیادی در این حوزه برای گفتن داشته باشد و امید است با همدلی و تلاش هنرمندان و حمایت مسئولان، مشکلات صنایعدستی استان مرتفع شود.
|
