|
در عصر حاضر، توانمندیهای بیمانند فارغالتحصیلان دانشگاهی نه تنها در ایران بلکه در تمام دنیا، به عنوان عامل اصلی برای پیشرفت و توسعه یک کشور به شمار میرود. اما متأسفانه، خروج این نخبگان به دنبال فرصتهای بهتر شغلی و آموزشی در خارج از کشور، بهعنوان یک چالش اساسی برای جامعه و اقتصاد ایران مطرح است.
در این سناریو، طبق سند چشمانداز 1402دست یافتن به جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری در سطح منطقه آسیای جنوب غربی(شامل آسیای میانه، قفقاز، خاورمیانه و کشورهای همسایه) با تأکید بر جنبش نرم افزاری و تولید علم، رشد پرشتاب و مستمر اقتصادی، ارتقاء نسبی سطح درآمد سرانه و رسیدن به اشتغال کامل، میسر خواهد بود.
بنابراین برای تحقق این چشمانداز نیاز به ایجاد یک فرهنگ کار و مهارت آموزی در ایران، از جمله مسائل اساسی است که میتواند نخبگانی که از دانشگاهها فارغالتحصیل شدهاند، با ایجاد فرصتهای شغلی و آموزشی جذاب و با کیفیت بازگرداند. این راهکارها نه تنها به توانمندسازی جامعه ایران در حوزههای فنی و حرفهای کمک میکنند، بلکه میتوانند از مهاجرت نخبگان جلوگیری نمایند و به توسعه پایدار و پویای کشور کمک کنند.
با تأکید بر اهمیت ارتقاء فرهنگ کار و آموزشی در ایران برای توانمندسازی فارغالتحصیلان دانشگاهی، میتوان به خلق یک بستر حمایتی مناسب از نخبگان، ایجاد فرصتهای شغلی جذاب و توجه به ارزشهای کارآمدی و کارآفرینی به عنوان رسالت ملی توجه نمود. این گامها میتوانند به توسعه پایدار و شکوفایی جامعه و اقتصاد ایران کمک کرد.
موضوع توانمندسازی فارغالتحصیلان دانشگاهی و ارتقای مهارتهای شغلی به یکی از عوامل کلیدی پیشرفت در کشورما تبدیل شده است. همچنین این موضوع به تازگی به عنوان یک راهکار اساسی برای افزایش فرصتهای شغلی و اشتغال در کشورهای توسعهیافته نیز مطرح شده است. با این حال، در ایران، مسائلی مانند نبود فرهنگ کار، کاستی در آموزش مهارتهای عملی، و عدم تطابق مهارتهای اکتسابی با نیازهای بازار کار، به عنوان چالشهای اصلی در این زمینه شناخته میشود.
با توجه به این تحولات، اهمیت ایجاد فرهنگی سازنده در زمینه مهارت آموزی و فرهنگ کار به عنوان پیشنهادی جدید برای توانمندسازی فارغالتحصیلان دانشگاهی تأکید میشود. این اقدام به دنبال بالابردن کیفیت آموزش عملی،ایجاد تورهای علمی در ایران و خارج، ترویج تفکر کارآفرینانه، و ایجاد ارتباط مؤثر میان دانشگاه، صنعت و بازار کار است.
در این موضوع، سناریو مهمی به عنوان مهاجرت مطرح است که باعث نگرانی و دغدغههای خانوادهها و جوانان از جهات گوناگون شده که قابل بررسی است. برخی موارد که دولت باید به آن توجه کند، مانند: فعالیتهای فرهنگی نهاد خانواده در پاسخ به نیازهای مهارتی و اشتغال فرزندان خود، ارزشهای فرهنگی متصل به کار و تلاش، و نگرانیهای مالی نسبت به امکانات آموزش باکیفیت، که نیاز به بررسی و ایجاد زیر ساخت یا فرهنگسازی در این راه است.
به علاوه، پیامدهای مهاجرت برای جوانان و خانوادهها نیز قابل بررسی است. این پیامدها شامل جدایی خانوادگی، کاهش پشتیبانی اجتماعی و احتمال ایجاد فاصله فرهنگی و اجتماعی میان فرزندان مهاجر و خانواده میباشد.
یافتن دلایل مهاجرت جوانان میتواند کمک شایانی برای ایجاد راه حل برای اشتغال جوانان باشد که برخی از آن دلایل میتوان به محدودیتهای مانند نبود توانایی و دسترسی به فرصتهای شغلی، عدم برابری حقوق کاری، و نبود هماهنگی میان مهارتهای آموزشی و نیازهای بازار کار اشاره کرد. این وضعیت میتواند به بروز جریان مهاجرت جوانان منجر شود که عواقب چندگانهای برای فرد و خانوادهاش به همراه دارد.
همان طور که مقام معظم رهبری فرمودهاند: کارآفرینی نه تنها اقتصاد کشور را تقویت میکند، بلکه فرصتهای شایسته شغلی را برای جوانان ایجاد میکند، کسب و کارهای نوین و خلاقانه را پشتیبانی میکند و از مهاجرت غیرضروری جوانان جلوگیری میکند.
همان طور که در بند 5 از سند چشمانداز 1402 به اهمیت اصلاحات در حوزه اشتغال اشاره شده است و اصلاح قوانین، مقررات و رویههای مرتبط جهت ارتقاء محیط کسب و کار و حمایت از بخش خصوصی را به عنوان راهکار اساسی برشمرده است نیز تأکید شدهاست که نگرشهای فرهنگی و اجتماعی میتواند نقش مؤثری در توسعه مهارتها و فرصتهای شغلی داشته باشد. ایجاد فضای فرهنگی سازنده منجر به تقویت مهارتها و افزایش فرصتهای شغلی میشود، و این تأثیر از آنجایی است که با ایجاد نیروی کار ماهر و با توانمند، بازار کار کشور تقویت میشود و در جهت تولید نیروی کار مطابق با نیازهای بازار کار تلاش میشود.
اگر میخواهیم این اتفاقات را به واقعیت تبدیل کنیم، باید از طریق توسعه فرهنگ سازی و افزایش آگاهی جامعه در زمینه اهمیت آموزش و توسعه مهارتها و همچنین ارتقاء ارزشهای کارآفرینی و خلاقیت، به ترویج کارآفرینی و ایجاد انگیزه برای شروع کسب و کارهای جدید پرداخت. این اقدامات در کنار اصلاحات در قوانین و مقررات مرتبط با حوزه کار و کارآفرینی، میتواند به توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور کمک کند.
|
