|
مدارس ایران مانند سایر مدارس کشورهای توسعه یافته ویا در حال توسعه نیاز به توجه عمیق نسبت به کارآفرینی دارند زیرا مهارتها و تواناییهایی که از طریق کارآفرینی به دانشآموزان آموخته میشود، از اهمیت بسزایی در جهان برخوردار است. این موارد شامل توسعه تفکر انتقادی، خلاقیت، حل مسائل، تصمیمگیری، ارتباطات مؤثر، مدیریت زمان، ایجاد و مدیریت تیم، مهارتهای مالی و بازاریابی، ارزیابی خطر و ایجاد ارزش اقتصادی میشود. این مهارتها به دانشآموزان کمک میکند تا بتوانند در مواجهه با چالشها و فرصتهای واقعی زندگی و حرفهای، موفقیت بیشتری داشته باشند.
از طرف دیگر، آموزش کارآفرینی میتواند به دانشآموزان کمک کند تا در سنین پایین تر بتوانند هویت شخصی خود را بهتر شناخته و برای آینده خود اهداف مشخصی تعیین کنند. اینگونه، آموزش کارآفرینی توانایی دانشآموزان را برای شناخت بهتر خود و دیگران، تصمیمگیریهای مؤثرتر، پیشبینی و بهرهمندی از فرصتهای موجود را بالا میبرد. در ادامه به برخی از موارد مهم کتاب "کارآفرینی برای دانش آموزان" از دکتر دیوید آ. بابل اشاره میشود که میتواند برای والدین، مربیان و مدیران آموزش پرورش مفید باشد.
آموزش کارآفرینی در سنین کم به نوجوانان باعث تقویت مهارتها و تواناییها میشود که برای زندگی در دنیای کار و کسب و کار ضروری است. به طور مثال مهارتهای ارتباطی، مدیریت زمان، حل مسأله و خلاقیت، همه این موارد به دانش آموزان در دوران دبیرستان کمک میکند تا بهتر بتوانند با چالشهای روزمره و آینده مواجه شوند.
مزیت دوم این است که کارآفرینی به دانش آموزان کمک میکند تا ایدههای خودشان را تبدیل به واقعیت کنند و به آنها اعتماد به نفس لازم برای پیشبرد این ایدهها را میدهد تا دوران بزرگسالی با اعتماد به نفس بالا وارد محیط کسب وکار شوند.
برنامهریزی، اجرا، و مدیریت یک پروژه یا کسب و کار کوچیک به دانش آموزان یاد میدهدکه چطور مسئولیت پذیر باشند و با چالشها برخورد کنند. و با مسئولیت خود چالشها را برطرف کنند و راههای رسیدن به هدف را یاد بگیرند .
دلیل سوم که میتواند مهم بودن کارآفرین در مدارس ایران را اثبات نماید میتوان به موضوع یادگیری اشاره کرد، کارآفرینی فرایند یادگیری عملی را ترویج می دهند. وقتی دانش آموزان در موقعیتهای واقعی فعالیت و مشارکت داشته باشند، میتوانند مهارتها و دانش خودشان را به کار بگیرند و یاد بگیرندکه چطور با چالشها و موفقیتها برخورد کنند.
مقایسه مهارتهای کارآفرینی در مدارس ایران و جهان
برخی کشورها به دلیل رعایت کردن موارد بالا و سایر گزینههای که در موفقیت و آینده دانش آموزان نقش داشته است، کارآفرینی را جزو مباحث مهم در تمامی رشته های دبیرستان قرار داده اند و توانستند الگوی خوبی برای سایر مدارس کشورها شوند.
فنلاند
فنلاند، یک مثال بسیار جالب توسعه کارآفرینی در سیستم آموزشی دارد. آموزش کارآفرینی در این کشور به عنوان یک مهارت اساسی در تمامی مقاطع تحصیلی تلقی میشود. دانشآموزان از دبیرستان به بعد با مفاهیم کارآفرینی و کسب و کار آشنا میشوند. این برنامهها شامل مواردی مانند آموزش مهارتهای ابتکاری، تشویق به راهاندازی کسب و کارهای کوچک، و یادگیری اصول مدیریت کسب و کار میشود.
دانشآموزان در این فرایند، ایدهپردازی میکنند و تجربههای عملی کسب و کاری را تجربه میکنند. هدف اصلی این برنامهها، تقویت مهارتهای تفکر انتقادی، حل مسأله، و ابتکار دانشآموزان است.
استونی
استونی نیز به تازگی توجه زیادی به توسعه مهارتهای کارآفرینی در دبیرستان داشته است. آنها دانشآموزان را تشویق به شرکت در دورهها و ایدهپردازیهای کارآفرینی میکنند تا ارتقاء مهارتهای آنها را در این زمینه تضمین کنند.
کانادا
کانادا نیز برنامههای کارآفرینی متنوعی برای دانشآموزان دبیرستانی دارد. این برنامهها شامل توسعه مهارتهای کارآفرینی مثل تفکر انتقادی، حل مسأله، ابتکار، مذاکره و ارتباطات است.
آمریکا
در آمریکا نیز، توسعه مهارتهای کارآفرینی در دبیرستانها به عنوان یک هدف اصلی مورد توجه قرار گرفته است. بسیاری از مدارس برنامههایی برای تشویق دانشآموزان به کارآفرینی و راهاندازی کسب و کارهای کوچک ارائه میدهند. این برنامهها به دانشآموزان این امکان را میدهند که با مفاهیم کارآفرینی و مدیریت کسب و کار آشنا شوند و ایدههای خود را به عملیات تجاری تبدیل کنند.
همچنین، مدارس معتبر در آمریکا دورهها و کارگاههایی را برگزار میکنند که به دانشآموزان کمک میکند تا مهارتهای ابتکار، دانش کسب و کار، و مدیریت را توسعه دهند. و حتی بسیاری از این کارگاهها به دور از فضای مدرسه و در تعطیلات و اردوهای تابستان اجرا میشود.
انگلیس
در انگلیس نیز، برنامهها و فعالیتهای آموزشی برای توسعه مهارتهای کارآفرینی در دبیرستانها وجود دارد. مدارس در انگلیس به دانشآموزان این امکان را میدهند که مهارتهای کارآفرینی خود را ارتقا دهند و تجربههای عملی کارآفرینی کسب کنند. این برنامهها در معمول توسط انجمنها، موسسات آموزشی و شرکتهای مختلف مانند دولتی و خصوصی حمایت میشوند.
ژاپن
در ژاپن نیز، حمایت از کارآفرینی و توسعه مهارتهای کارآفرینی در دبیرستانها به محدودیتی مربوط نمیشود. و دانش آموران اجازه دارند به صورت جسورانه در محیط مدرسه، کارآفرینی کنند و حتی برخی از محصولات شرکت ها را در مدارس مونتاژ کنند. مانند برخی شرکت های ساعت سازی با مدارس ژاپن توافق نامه مشترک امضا میکنند تا دانش آموزان برخی از قسمتهای ساعت سازی را در مدارس مونتاژ کنند.
همچنین در مدارس ژاپن برنامههایی وجود دارد که به دانشآموزان این امکان را میدهند تا با مفاهیم کارآفرینی و مدیریت کسب و کار آشنا شوند و ایدههای خود را به دستاوردهای تجاری تبدیل کنند.
چین
چین نیز در این زمینه فعالیتهای زیادی دارد. و مانند کشور ژاپن برنامه های مشابه ای داشته است. چین در حوزه کارآفرینی و توسعه مهارتهای کارآفرینی به دانش آموزان خود به صورت جدی پرداخته است و برخی از مدارس فنی و حرفهای برنامههای تخصصی برای ارتقاء مهارتهای کارآفرینی دانشآموزان ارائه میدهند.
در حال حاضر، آموزش کارآفرینی در مدارس فنی و حرفهای ایران به میزان کافی توجه نشده است. اغلب برنامههای درسی متمرکز بر انتقال مهارتهای فنی و حرفهای در رشته خود دانش آموز هستند و به یادگیری مفاهیم کارآفرینی و توسعه تفکر کارآفرینی کمتر توجه شده است.
بدون این دانش، فارغالتحصیلان فنی حرفهای و کار و دانش ممکن است دچار مشکلاتی مثل نبود آمادگی برای راهاندازی کسب و کار، نبود توانایی در مدیریت مالی، و حتی نبود شناخت مناسب از رویهها و فرایندهای کارآفرینی شوند.
همچنین، آشنا نبودن دانشآموزان با حوزه واقعی کسب و کار و اکوسیستم واقعی کارآفرینی نه تنها باعث افزایش ریسک فرار مغزها و انحراف اشتغال از کشور میشود، بلکه موجب از دست رفتن فرصتهای مهمی برای توسعه اقتصادی در آینده نیز میشود.
با توجه به اینکه کشورهای دیگر در جهان بهطور گستردهتر به آموزش کارآفرینی در مدارس توجه کردهاند و نتایج موفقی در این زمینه داشتهاند، به نظر میرسد که توسعه برنامهها و منابع برای آموزش کارآفرینی به صورت عملی و شبیهسازی شده با فضای واقعی و ایجاد کسب وکار و کارآفرینی در مدارس فنی و حرفهای و کارودانش ایران، میتواند منجر به ارتقاء مهارتها و افزایش توانمندیهای اقتصادی دانشآموزان شود.
و این روند بسیار به پیشرفت ایران کمک میکند از همه مهمتر طبق سند برنامه هفتم توسعه، 56% دانش آموزان مقطع دوره دوم در شاخه های فنی حرفهای و کاردانش تحصیل کنند که برای رسیدن به این استراتژی، نیازمند رشد13% دانش آموزان در این شاخه ها باید باشیم و این امر در وهله اول باید خروجی مناسبی در بازار کار برای تمامی رشتهها داشته باشد. آموزش کارآفرینی میتواند گزینه مناسبی برای خروجی مناسب، برای آموزش و پرورش به ویژه در رشتههای فنی باشد. اهمیت کارآفرینی در هنرستان ها در موارد زیر مطرح شده است.
ارتباط مستقیم با عمل
مدارس فنی و حرفهای سعی میکنند دانشآموزان رو برای ورود به بازار کار آماده کنند. وقتی که ماجرای کارآفرینی رو به این محیط انتقال داده میشود، دانشآموزان میتوانند به صورت مستقیم با مفاهیم عملی و زندگی واقعی سروکار داشته باشند. این باعث می شود که آموختههایشان واقعبینانه تر و کاربردی تر باشد.
توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی
با توجه به شرایط اقتصادی و کاری کشور، کارآفرینی و نیازمندی به مهارتهای حرفهای یک دانشآموز در مدارس فنی و حرفهای و کار و دانش ایران بیشتر به چشم میآید. آموزش مهارتهای مرتبط با کسب و کار و کارآفرینی میتواند به دانشآموزان کمک کند که در آینده بهتر و موفقتر شغل مورد علاقه خود را با کمترین شکست و سر کوبی شروع کنند.
نیاز به مهارتهای عملی و فنی
مهارتهای عملی و فنی در مدارس فنی وحرفهای و کار و دانش به تدریج آموخته میشوند. وقتی این مهارتها با آموختههای کارآفرینی ادغام میشوند، دانشآموزان میتوانند به صورت کامل تری برای رهبری در زمینههای فنی و حرفهای آماده شوند.
پیادهسازی ایدههای نوآورانه
مدارس فنی و حرفهای و کار و دانش میتوانند یک محیط مناسب برای پیادهسازی ایدهها و نوآوریها را فراهم کنند. وقتی دانشآموزان آموختههای خود را در زمینهی کارآفرینی به کار ببندند، میتوانند ایدههای خلاقانه و نوآورانهای را برای حل مسائل عملی واقعی پیادهسازی کنند.
خلاقیت و نوآوری
خلاقیت و نوآوری در تمامی مراحل زندگی برای یک انسان لازم و ضروری است و دانش آموران هم از این قاعده مستثنا نیستند و ممکن است دانش آموزان در بسیاری از موارد به خلاقیت ونوآوری رو آورند. ولی در مدارس فنی و حرفهای و کار و دانش، این نیاز به خلاقیت و نوآوری برای حل مسائل و مواجهه با چالشهای مرتبط با حرفه و کسب و کار بیشتر به چشم میخود. که نیاز است توجه ویژهای شود.
بخش آموزش سازمان ملل متحد UNESCO) )برای اندازهگیری سطح یادگیری و سواد، چندین شاخص تعیین کرده است. اما متأسفانه بین شاخهها هیچ اشاره ای به حوزه کارآفرینی در مدارس نکرده است.
در حال حاضر، تاکتیکها و روشهای مختلفی برای ارزیابی مهارتهای کارآفرینی در دانشآموزان و دانشجویان وجود دارد. بعضی از کشورها خودشان شاخصها و روشهای اندازهگیری برای ارزیابی کارآفرینی در آموزش را تعیین کردهاند و از آنها استفاده میکنند، اما یونسکو به صورت مستقیم شاخصی مشخص برای کارآفرینی در مدارس تعیین نکرده است.
اگر چه که این موضوع نشان میدهد که ممکن است توجه کافی به اندازهگیری مهارتهای کارآفرینی در مدارس بینالمللی وجود نداشته باشد. این موضوع همچنان مورد بحث است و بسیاری از متخصصان آموزشی به توسعه شاخصها و روشهای متناسب با برنامههای آموزشی کارآفرینی اهمیت میدهند.
امیدوار هستیم در آینده، بهطور گستردهتر توجه به اندازهگیری "مهارتهای کارآفرینی" در دستاوردهای آموزشی بینالمللی صورت گیرد و این مهارتهای حیاتی نیز در شاخصهایی مانند اندازهگیری حداقل سطح یادگیری توجه شود.
|
