|
فروش اقساطی کالا و خدمات در جامعه اقتصادی موضوع تازهای نیست، اما آنجا که صاحبان کسب و کار، بهخصوص فروشندگان لوازم خانگی، برای خروج از رکود اقتصادی، فروش اقساطی کالای خود را در قبال بهره ماهانه تبلیغ میکنند، یعنی همان تسهیلاتی که بانکها از متقاضیان خود دریغ میکنند و راه پرداخت تسهیلات خرید کالا توسط فروشگاههای بزرگ و کوچک را باز میگذارند.
امروزه در شرایط دشوار اقتصادی و ناتوانی اغلب مردم برای خرید کالاهای مورد نیاز خود به علت گرانیها، بیشتر فروشندگان در سطح وسیعی از کالاهای مصرفی نظیر برنج تا لوازم کوچک خانگی، نهتنها از روی اجبار، بلکه برای درآمدزایی بیشتر و بهرهکشی از سرمایههای راکد خود، کالا و خدمات در اختیار مشتریان قرار میدهند و با فروش اقساطی، هم سود فروش اجناس خود را میبرند و هم بهرهای به عنوان سرمایهگذاری خرید (یا همان سرمایهگذاری مشارکتی) از مردم دریافت میکنند. در چنین شرایطی، فروش اقساطی از حوزه اجناس مصرفی و خانگی عبور کرده و حتی وارد حوزه خدمات پزشکی نیز شده است، زیرا هزینههای سنگین دندانپزشکی، چشمپزشکی، انواع جراحیهای ترمیمی و زیبایی مردم را وادار میسازد تا به کلینیکهای خصوصی مراجعه کرده و خدمات خود را بهصورت پرداختهای اقساطی دریافت نمایند.
به نظر میآید چنین داد و ستدهای اقساطی که اغلب از روی ناچاری و کمپولی در جامعه امروز ما رونق گرفته است، به نحوی ضعف نظام بانکداری در جذب نقدینگی مردم و ارائه خدمات بانکداری را عیان میسازد و شاید هم مردم به خاطر بهرههای بسیار بالا و سنگین بانکی ترجیح میدهند بدون ضوابط دست و پاگیری که بانکها برای پرداخت تسهیلات دارند، سراغ اقساطیفروشها بروند و در نهایت با سپردن یک برگ چک بانکی نزد فروشندگان به عنوان ضمانت خرید اقساطی کالا و یا حتی با یک ضامن معتبر، کار خود را راه بیندازند!
اما با اینکه خرید و فروشهای اقساطی از قدیم به عنوان یکی از روالهای معمول اقتصادی در جامعه ما شمرده شده و معمولا در اینگونه معاملهها اجناس با پرداخت سود بیشتر و بلکه سود مضاعف به مشتری میرسد، ولیکن در اقتصاد سنتی جامعه ایرانی از همان قدیم، عرف دیگری به نام خرید و فروش نسیهای حاکم بوده و چنین عرفی در حال حاضر نیز بین مردم و کسبههای محلی رایج میباشد. با این تفاوت که در چنین داد و ستدهای روزمرهای، موضوع محاسبه سود بیشتر توسط کسبه مردمدار و با انصاف مطرح نیست و یا بندرت برخی مغازهداران در فروشهای نسیهای و حساب دفتری (زبانم لال) سود نامتعارفی برای خود منظور میکنند که البته نمیتوان نام فروش اقساطی بر آن گذاشت.
|
