|
10آذر سالروز شهادت آیت ا... مدرس می باشد که به نام روز مجلس نیز نامگذاری شده است.
زندگینامه شهید آیت ا... مدرس
سید حسن طباطبایی زواره مشهور به مدرس در سال ۱۲۴۹ برابر با ۱۲۸۷ قمری در شهر زواره (در قریه سرابه کچو از توابع شهرستان اردستان) از توابع استان اصفهان متولد شد.
سید حسن پس از مدتی برای درس خواندن به روستای اسفه (حسین کاظمی) در حومه قمشه نزد پدربزرگش میرعبدالباقی رفت و پس از درگذشت میرعبدالباقی در 16 سالگی برای ادامه تحصیلات به اصفهان رفت.
وی تحصیل خود را در علوم دینی در اصفهان، سامرا و نجف در محضر بزرگانی چون آیتا... میرزای شیرازی، صاحب فتوای تحریم تنباکو و … تا درجه اجتهاد ادامه داد؛ آنگاه به اصفهان مراجعت کرده و مشغول تدریس فقه و اصول شد.
وی صبحها در مدرسه جده کوچک (مدرسه شهید مدرس) درس فقه و اصول و عصرها در مدرسه جده بزرگ درس منطق و شرح منظومه میگفت و در روزهای پنجشنبه طلاب را با حکمت نهجالبلاغه آشنا میکرد. تسلط وی به هنگام تدریس در حدی بود که از این زمان به مدرس مشهور شد. وی همراه با تدریس با حربه منطق و استدلال با عوامل ظلمبه ستیز برخاست و با اعمال و رفتار زورمداران مخالفت کرد.
آیت ا... شهید سیدحسن مدرس در سنین جوانی به مقام اجتهاد رسید و از لحاظ علمی و فقهی مجتهدی جامع الشرائط، صاحب فتوا و شایسته تقلید بود و هر چند حاضر به چاپ رساله خود نشد، در فقه و اصول و سایر علومدینی آثاری مفصل و عمیق از خود به یادگار گذاشت.
فعالیت سیاسی او با عضویت در انجمن مقدس ملی اصفهان آغاز شد، پس از پایان دوره استبداد صغیر که مقرر شد پنج تن از علمای طراز اول در مجلس دوم مشروطیت حضور پیدا کنند، سید حسن مدرس با تأیید و تأکید علما و روحانیون نجف اشرف و اصفهان به عنوان نماینده مجلس برگزیده شد و پس از واگذاری منزل مسکونیاش در اصفهان برای امور عامالمنفعه راهی تهران شد. به این ترتیب دوران حضور او در پنجدوره پیاپی مجلس شورای ملی (دوره دوم تا ششم) آغاز شد. مدرس که در دوران مشروطیت همراه با علمای بزرگ اصفهان در انجمن ولایتی این شهر عضویت یافته و در دوران موسوم به استبداد صغیر با محمدعلیشاه آشکارا به مخالفت برخاسته بود، فقط از جلسه ۱۹۵ دوره دوم مجلس که در ۲۸ ذیالحجه ۱۳۲۸ منعقد شده بود، به عنوان نماینده در مجلس حضور پیدا کرد و همواره از منتقدان رضاشاه بود.
مدرس با ورود به تهران در اولین فرصت درس خود را در ایوان زیر ساعت در مدرسه سپهسالار (شهید مطهری کنونی) آغاز و تأکید کرد که کار اصلی من تدریس است و سیاست کار دوم من است.
آیت ا... مدرس پس از کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹ که توسط رضاخان و سید ضیاالدین طباطبایی صورت گرفت، به قزوین تبعید و در آنجا زندانی شد. وی بیش از ۳ ماه در حبس بود و پس از عزل سید ضیاء آزاد شد.
وی در سال ۱۳۰۵ مورد سوءقصد قرار گرفت و از ترور جان سالم به در برد. در جریان قیام نورا... نجفی اصفهانی در دیماه ۱۳۰۵ شمسی در قم علیه اقدامات رضاشاه طی تلگرافی از قیام وی حمایت کرد. رضاخان در ۱۶ مهر ۱۳۰۷ وی را دستگیر و به دامغان و مشهد و سپس به خواف تبعید کرد. مدرس ۷ سال در خواف توسط مأموران زیر نظر بود و در ۲۲ مهر ۱۳۱۶ از خواف به کاشمر منتقل شد.
شهید مدرس در شب ۱۰ آذر ۱۳۱۶ برابر با ۲۷ رمضان ۱۳۵۶ (قمری) به طرز مشکوکی درگذشت. گفته میشود در شب دهم آذر ۱۳۱۶ در پایان یک روز از ماه رمضان و در حالی که آیت ا... مدرس به انتظار افطار نشسته بود، مأموران شهربانی او را در محل اقامتش با چای مسموم کرده و سپس با عمامهاش وی را خفه کرده و به شهادت رساندند. آرامگاه وی در شهر کاشمر واقع است.
تاریخچه مجلس
در ایران سابقه مجلس به دوران اشکانیان برمیگردد که در آن دوره مجلس مهستان بود و از نوع مجلس مشورتی بود. پس مهستان نخستین مجلس رسمی ایران است که در منابع تاریخی مقابل نام مهرداد یکم(ششمین پادشاه اشکانی) ثبت شده؛ دورانی که به زعم برخی مورخان، اوج اقتدار اشکانیان به حساب میآمد. یکی از تاریخیترین تصمیمات مهستان، برکناری مهرداد سوم از سلطنت به دلیل آنچه بیرحمی و اعمال خشونت و انتخاب اُرد(برادرش) برای جانشینی وی در منابع تاریخی ذکر شده، است.
اما در دوره معاصر یعنی دوره قاجاریه، مردم با ایجاد انقلاب خواهان شکل گیری مجلس شدند تا از این طریق بتوانند حکومت استبدادی و دارای قدرت مطلق را محدود کنند و با انتخاب نمایندگانی صدا و حق خود را اعلام کنند.
امضای فرمان مشروطه توسط مظفرالدین شاه قاجار در سال 1285 انجام شد و از آن زمان مردم صاحب نماینده در مجلس شدند. این مجلس 2سال بعد توسط محمدعلی شاه قاجار به توپ بسته شد. از جمله مشروطه خواهان نامدار می توان به آیت ا...بهبهانی، آیت ا... طباطبایی، علی اکبر دهخدا نام برد. پس از پایان دوره قاجاریه و روی کار آمدن حکومت پهلوی در ایران، مجلس از کارکرد اصلی خود یعنی نظارت و قانونگذاری خارج شد و حالتی تشریفاتی و فرمایشی پیدا کرد که تنها از فرامین رضا شاه تبعیت می کردند و آنرا تأیید و تصدیق می کردند. شاه اصرار داشت که همه اقدامات اجرائی به تصویب قوه مقننه برسد. در این میان تنها منتقد رضاشاه آیت ا... مدرس بود. پس از انقلاب اسلامی نیز، مجلس شورای اسلامی جایگزین مجلس شورای ملی شد و تاکنون 10دوره مجلس سپری شده است و هم اینک مجلس یازدهم با گرایش اصولگرایی در رأس کار است.
اهمیت و جایگاه مجلس
مجلس یا قوه مقننه هر یک از کشورهای دارای حکومت انتخابی است. اهمیت مجلس را میتوان در نمایندگی از حقوق مردم عنوان کرد. بشر سالهای متمادی در اعصار مختلف به دنبال رسیدن به حقوق خود از طرق مختلف بود، تا بتواند آنچه که می خواهد را به گوش حاکمان برساند و آنرا مطالبه کند و علاوه بر آن از طریق بر حاکمان خود نظارت کنند تا مبادا خطایی سر زند و حقوق مردم از میان رود. این خواسته دیرین بشری به آسانی به دست نیامده است.
بطور مثال در ایران در زمان قاجار، درباریون به هیچ عنوان زیر بار مشروطه نمی رفتند و دست به کشتار مردم مشروطه خواه می زدند. چنانچه در فوق هم ذکر کردیم محمدعلی شاه مجلس را به توپ میبندد و در زمان پهلوی حالتی فرمایشی پیدا می کند. این موضوع تنها مختص به ایران نیست و در تاریخ سایر ملل نیز وجود دارد. امام خمینی(ره) مجلس را در رأس امور می داند و بالاترین جایگاه در امور را مخصوص به مجلس عنوان می کند. گفتنی است مجلس از طریق قانون، اختیارات حاکمان را محدود می کند و به نظارت عملکرد آنها می پردازد و حق استیضاح دارد.
|
