|
خبر تازه این است که در روزهای گذشته موضوع حفظ خانههای دارای ارزش در همدان به یکی از مصوبات جدی کمیسیون سرمایهگذاری و گردشگری شورای اسلامی شهر همدان تبدیل شد .
این تصمیم از آنجا جدی شد که مدیران شهری دریافتند خانه های ملی شده به دلیل نبود اعتبار روی دست مالکان برای مرمت ماندهاند . برخی از خانه های تاریخی که ثبت ملی شده اند از یک سو به دلیل دست خالی میراث فرهنگی از بودجه لازم برای مرمت و حفظ به یک دغدغه و نگرانی برای اهالی خانه تبدیل شده اند از سوی دیگر ارگانهای دیگر همچون شهرداری که میخواهند برای خرید این خانه ها پا پیش بگذارند دستشان از منابع مالی مد نظر صاحبان ملک برای خرید آن خانهها خالی است .
رئیس کمیسیون سرمایهگذاری، مالی و گردشگری شورای اسلامی شهر همدان همزمان با بازدید 4 خانه تاریخی در محلات چرچره ، استر و فرعی باباطاهر در گفتوگو با همدان پیام عنوان کرد : این خانهها را به عنوان گزینههای جدی در جلسات مطرح کردهایم تا با خرید برخی از آنها و تعریف کاربری به حفظ خانههای تاریخی و نشر فرهنگ نگهداری آنها کمک کنیم .
به گفته حمید بادامی نجات با تغییر کاربری خانهها به تجاری یا اعمال مشوقها، میتوان مالکان خانهها را به حفظ بنا ترغیب کرد. در برخی شهرها مانند کاشان، اصفهان و تبریز، خانههای تاریخی با تغییر کاربری به مراکز تجاری مانند جواهرفروشی، عتیقه فروشی و فروشگاه صنایع دستی یا فرش یا هتل تبدیل شدهاند.
وی با اشاره به انتقال مالکیت خانهها به شهرداری به عنوان مثال یا اعطای مشوقهای مناسب برای جلوگیری از تخریب خانههای تاریخی هم افزود: معافیت از پرداخت مالیات و عوارض، اهدای زمین معوض در محدودهای از طرح جامع شهری به مالکان، خرید خانهها از طرف شهرداری برای استفاده در کاربریهای فرهنگی و معافیت از پرداخت قبض آب، برق و گاز از مهمترین راهکارها است.
بادامی نجات اعلام کرد: در شهرستان همدان 200 خانه تاریخی در بافت ارزشمند شناسایی شده که تعدادی از آنها در فهرست آثار ملی ایران ثبت شدهاست. وی گفت: سال گذشته نام 11 خانه شامل خانه غضنفری، شکری، بابایی، مدرکی و نوبری، شرفخانی، پورسماکی، احدی، ایزدی و شرکا، گلستان و شیرسکانی و شرکا با تلاش میراث فرهنگی دارای شماره ثبت ملی شد و برخی از آنها در بافت محلات خود با چالشهایی درگیر شدند .
عزم همگانی برای حفظ خانههای تاریخی
وی گفت: خانههای تاریخی، میراثی همگانی است که تمدن دیرینه ایران را به نمایش میگذارد و ضمن برخورداری از ارزش میراثی، ارزش افزوده بالایی دارند. بادامی با بیان اینکه برخی از خانهها دارای مالکیت خصوصی و برخی دولتی است، افزود: در بناهایی با مالکیت دولتی و عمومی، شرایطی حاصل شده که میتواند بر این بناها نظارت کافی داشته باشد.
وی بیان کرد: در چنین شرایطی حفظ بنا با ارگان دولتی که مالکیت را گرفته و مرمت بنا با نظارت میراث فرهنگی انجام میشود و برای جلوگیری از تخریب و آسیب به آنها از بهرهبرداران تضمینهای لازم نیز گرفته میشود، اما حمایت از مالکان خصوصی بناهای تاریخی راهکار مشخصی ندارد و این مالکان هم تمایل چندانی به ثبت بناهای تاریخی خود در وزارت میراثفرهنگی ندارند.
وی تصریح کرد: زمانی که یک بنا تحت نظارت وزارت میراثفرهنگی قرار میگیرد؛ سایر بناهای اطراف آن هم در حریم آن بنا قرارگرفته و تنها مجاز به ساختوساز براساس ضوابط خاص بنای تاریخی هستند.
بادامی گفت: اجرای طرحهای مشارکتی با مالکان بناهای تاریخی از راهکارهایی برای حفظ خانهها است و اگر کسی بخواهد بنای قدیمی خود را مرمت کند ارگانهای مربوطه باید کمک کنند که البته این کار در گرو ثبت آن بنا در فهرست آثار ملی کشور است.
وی با بیان اینکه این حمایتها به شکل کمکهای فنی و اعتباری است، اعلام کرد: با توجه به اتفاقات ناخوشایند اخیر در شهر همدان و تخریبهای صورت گرفته در بناهای واجد ارزش بافت تاریخی، یکی از راهکارهای اساسی برای حفظ بناهای باارزش، ورود شهرداریها برای گرفتن مالکیت خانه های واجد ارزش است که حالا شورای شهر همدان دست به این کار زدهاست.
رئیس کمیسیون سرمایهگذاری، مالی و گردشگری شورای اسلامی شهر همدان مطرح کرد: هتلداران و صاحبان تأسیسات گردشگری و حتی بخش دولتی و از همه مهمتر شهرداری میتواند با تملک این بناها و مرمت، احیا و تغییر کاربری آنها به هتل سنتی، فرهنگسرا، مهمانسرا و سفرهخانه سنتی، خانههای تاریخی را حفظ کند.
وی تصریح کرد: اگر تأسیسات و دستگاههای مربوطه، یک یا چند بنای تاریخی را مورد حمایت قرار دهد؛ هم کمک شایانی به حفظ هویت تاریخی شهر کرده و هم از قافله سرمایهگذاران در این بخش عقب نماندهاست.
بادامی گفت: در کنار این کارها باید برنامهریزی لازم برای تغییر کاربری همخوان با هویت تاریخی بنا و بافت تاریخی در نظر گرفتهشود تا ضمن حفظ و حراست هویت شهرهای تاریخی، آوردههای اقتصادی و ارزشافزوده این بناها برای مالکان فراهم شود.
حفظ میراث معماری در گرو مشوق مالی برای مالکان
نامشان را گذاشته اند خانههای تاریخی نه برای آنکه معماری و قدمت و ارزش دارند به این دلیل که مستأجر فهرست آثار ملی ایران شدهاند . میگویم مستأجر به این دلیل که این خانه ها تازمانی که به مالکیت یک ارگان دولتی در نیایند و تا زمانی که منابع مالی برای حفظ و مرمت به آنها اختصاص پیدا نکند اعتباری برای حفظ توسط مالک ندارند .
چند صباحی است خانه های تاریخی حتی به عاملی برای داد و ستد تبدیل شده اند اگر پول برای مرمت و حفظ آنها نباشد به ستونهایشان آب میبندند تا به مرور تخریب دامان آنها را بگیرد و از نفس بیفتد . اما موضوع این خانه ها به اینجا هم ختم نمیشود ، خانه های میراثی از زمانی که مهر ملی شدن را بر پیشانی خود میبینند به یک مصیبت برای همسایهها تبدیل میشوند .
مصیبتی که عرصه و حریم خانههای ثبتی به همسایگان خود تحمیل میکنند . عرصه حریمی که اجازه ساختوساز و ارتفاع گرفتن را از همسایگان خود میگیرند و اینگونه میشود که برخی از همسایگان شاکی پاشنه کشیده راهی شهرداری و میراث فرهنگی میشوند و شکایت و گلایه میکنند که خانههای ثبت شده و ممنوعیت ساختو ساز آه از نهاد ما در آوردهاست خلاصه از زمانی که ساختوسازهای نقطهای و بیرویه بافت محلات قدیمی را از بین برد و از روزی که حتی شهرداری همدان در سالهای گذشته با لودر خانههای محوطه کبابیان را با خاک یکسان کرد و از روزی که بر اساس زدو بندهایی که هیچ وقت سندی برای اثبات آنها رو نشد برخی خانهها طعمه تخریب شد. همدان دارای خانههای تاریخی متعددی است؛ آثار گرانقدری که حفظشان در گرو تأمین منافع اقتصادی مالکان و عزم همگانی است.
خانههای تاریخی به یادگار مانده از یکی دو سده پیش است، خانههایی با معماری زیبا که هنوز هم میتوان درمیان دیوارهای سیمانی و آپارتمانهای چند طبقه، نشانی از آنها یافت.
چند صباحی است داد وستد این خانهها داد دوستداران میراث فرهنگی را درآورد؛ از یک طرف میراث فرهنگی در تلاش برای حفظ خانهها با ثبت در فهرست آثار ملی است و از طرف دیگر، خانهها مالکیت خصوصی دارند. موضوع جایی شکل بدتری پیدا میکند که صاحب خانه میتواند تا پیش از ثبت نهایی آن را تخریب کند زیرا در صورت ثبت ملی اجازه فروش یا تغییر آن را ندارد و از نظر مالی متضرر میشود.
ضرورت حفظ یادگار نیاکان از یک طرف و حفظ منافع مالی مالک از طرف دیگر تبدیل به گره کوری شده که حالا برای باز کردن بخشی از آن شورا و شهرداری همدان پا پیش گذاشتهاند تا ببینند آیا این نسخه درد را درمان خواهد کرد ؟
|
