|
پرونده کاروانسراهای "تاجآباد" و "فرسفج" همدان، در قالب زنجیره کارونسراهای ایران به یونسکو ارسال شده و 29 مهرماه سالجاری ارزیابان یونسکو برای بازدید این آثار به همدان میآیند. این اتفاق از ورود تا خروج ارزیابان برای تأیید شدن 2کاروانسرای فرسفج و تاجآباد برای جهانی شدن همدان اهمیت متمایزی خواهد داشت.
بازدید ارزیابان یونسکو از کاروانسراها
مشاور وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی با اشاره به ورود «حسام مهدی» ارزیاب کمیته میراثجهانی یونسکو برای بررسی میدانی پرونده کاروانسرای ایرانی گفت: قرار است «چان بینان» از ترکیه به عنوان ارزیاب این هفته به کشورمان سفرکند.
محمدحسن طالبیان افزود: برنامه بازدید حسام مهدی نخستین ارزیاب ایکوموس که برای بررسی میدانی پرونده کاروانسرای ایرانی به ایران آمده درحال انجام است.
وی گفت: ارزیاب یونسکو در 2روز نخست حضور خود در ایران از کاروانسراهای پرند (قلعه سنگی)، باغ شیخ (عبدالغفارخان)، دیرگچین و قصر بهرام واقع در استانهای تهران، مرکزی، قم و سمنان، نوشیروان، آهووان، میامی، میاندشت، عباسآباد، مزینان و مهر واقع در استانهای سمنان و خراسانرضوی بازدید کردند.مشاور وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی بیان کرد: ارزیابان کمیته میراثجهانی یونسکو از کاروانسراهای جمالآباد و صائین واقع در استانهای اردبیل و آذربایجانشرقی، گوئجهبل، یام و خواجهنظر از استان آذربایجانشرقی، خوی واقع در آذربایجان غربی، بستک از استان هرمزگان، برازجان، دهدشت و افضل واقع در استانهای بوشهر، کهگیلویهوبویراحمد و خوزستان، چشمک، بیستون، فرسفج و تاجآباد بر اساس برنامهریزی انجام شده تا پایان مهرماه ۱۴۰۰ بازدید میکنند.
مطالعات این پرونده چندین سال بهطول انجامیده و بررسی نهایی آن در تابستان ۱۴۰۱ در کمیته میراثجهانی یونسکو مطرح و انجام میشود. ابتدای آبانماه سالجاری نیز ارزیاب اتحادیه بینالمللی حفاظت طبیعی (IUCN )، اعزامی از کمیته میراثجهانی یونسکو برای بررسی فنی پرونده جنگلهای دیزمار وارد ایران میشود.
پروندههای ثبتی همدان در مرحله پایانی
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی همدان با اشاره به اهمیت حضور ارزیابان برای بررسی پرونده کاروانسراهای همدان به دیگر پروندههای ثبتی همدان اشاره کرد و گفت: «پرونده این آثار تکمیل و به یونسکو ارسال شده و دیگر پروندههای ثبتی مراحل پایانی مطالعه را میگذرانند.»
علی مالمیر افزود: «ایده ثبت جهانی "تپه باستانی هگمتانه" در نتیجه مذاکرات و رایزنی با کارشناسان یونسکو به "منظر تاریخی شهری از هگمتانه تا همدان" تبدیل شد و به سرعت مراحل تکمیل این پرونده نیز درحال انجام است.»
وی با اشاره به منظر تاریخی فرهنگی دره ارزانفود، سد اکباتان و روستای ورکانه که یکی از پروندههای پیشنهادی همدان برای ثبت جهانی است، بیان کرد: «مطالعات اولیه این آثار نیز انجام شده است.»
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی همدان گفت: «مطالعات اولیه " ارگباستانی نوشیجان" هم به اتمام رسیده و پرونده این اثر برای ثبت جهانی تشکیل شده است.»
وی افزود: «قنات قاسمآباد نیز از دیگر آثاری است که میتوان به آن اشاره کرد و الحاق این قنات به زنجیره قناتهای ثبت شده ایرانی موضوعی است که درحال پیگیری آن هستیم و به موازات این طرح کار مطالعات عرصه و حریم قنات را برای ثبتجهانی انجام میدهیم. »گفتنی است، کاروانسرای تاجآباد در روستای تاجآباد در شهرستان بهار قراردارد که این کاروانسرا در سال ۱۳۷۶ با شماره ثبت ۱۸۷۲ بهعنوان یک اثر ملی ایران ثبت شد.»
کاروانسرای تاجآباد برخلاف اکثر کاروانسراهای ایران که دارای نقشه مستطیلشکل هستند، نقشه مدور دارد. این طراحی در میان کاروانسراهای ایران بسیار کمیاب است و به همین دلیل یکی از جالبتوجهترین بناهای تاریخی استان همدان محسوب میشود و در منطقه غرب یکی از مهمترین کاروانسراها به شمار میآید.کاروانسرای فرسفج نیز گنجینه تاریخی تویسرکان در مسیر عتباتعالیات است که به کاروانسرای شاهعباسی فرسفج معروف بوده و یکی از ابنیه تاریخی و ارزشمند شهرستان تویسرکان متعلق به دوران صفویه است که در میان طبیعت روحافزای دشت قلقلرود و شهر فرسفج خودنمایی میکند.در دوران حکومت شاهعباس صفوی بهمنظور ایجاد امنیت و ارائه تسهیلات و خدمات رفاهی مرتبط با سفر و توسعه تجارت در بیشتر نقاط کشور، جادههایی ساخته شده و در مسیر آنها کاروانسراهایی احداث شده بود. این کاروانسراها به فاصله یک منزلی یعنی فاصلهای که کاروانیان میتوانستند از صبح تا شامگاه با چهارپایان طی کنند و در کاروانسرای بعدی استراحت کنند، از یکدیگر قرارداشتند.
|
