|
همدانپیام-مرضیه شفیعی صدیق: نامخانوادگی هر فرد، نامی است که به صورت ارثی به او رسیده است و طبق قانون به آن نام شناخته میشود و امور حقوقی و غیرحقوقی خود را به این نام انجام میدهد . اگر چه در قانون شرایطی در نظر گرفته شده است که فرد در صورت وجود آنها میتواند اقدام به تغییر نامخانوادگی خود کند یا اینکه اقدام به حذف پیشوند یا پسوند نامخانوادگی خود نماید اما این کار جنبه استثنایی و موردی دارد و اینطور نیست که هر کس هر زمان که بخواهد بتواند این کار را انجام دهد.
علاوه بر این با تغییر نامخانوادگی احتمال استفاده از نام دیگران نیز وجود دارد. نامخانوادگی هر فرد متعلق به خود اوست و اگر دیگری از آن استفاده کند میتواند به صورت قانونی پیگیری شود. نامخانوادگی برای هر فرد حقی ایجاد میکند که قانون از آن حمایت کرده است.
در واقع وقتی کسی برای نخستین بار یک نامخانوادگی را انتخاب میکند و در دفتر نامخانوادگی ثبت احوال به ثبت رسانده است حقی تحت عنوان حق تقدم نامخانوادگی دارد که این حق قابل انتقال به ورثه است. از این رو دیگران نمیتوانند از نامخانوادگی فرد دیگری برای خود استفاده کنند. کسی که قصد تغییر نامخانوادگی خود را دارد نمیتواند از نامخانوادگی فرد دیگری استفاده کند.
بنابر حق تقدم نامخانوادگی، دیگری نمیتواند در حوزه اداره ثبت احوالی که آن نامخانوادگی در آنجا ثبت شده است، همان نام را برای خود انتخاب کند مگر اینکه دارنده حق تقدم این اجازه را به او بدهد. پس اگر نامخانوادگی کسی یغمایی باشد، دیگری نمیتواند در حوزه اداره ثبتی که نام یغمایی در آن ثبت شده است، این نامخانوادگی را برای خود انتخاب کند مگر اینکه کسی که نامخانوادگی او یغمایی است این اجازه را به او بدهد.
علاوه بر این در ماده 998 قانون مدنی نیز آمده است که هرکس نامخانوادگی او را دیگری بدون حق و اجازه دریافت کرده باشد، میتواند در دادگاه اقامه دعوی کند و تغییر نامخانوادگی غاصب را بخواهد.
موارد تغییر نام خانوادگی
اشخاص واجد شرایط میتوانند در موارد زیر تغییر نامخانوادگی خود را درخواست نمایند:
1- نامخانوادگی از واژههای نامناسب باشد، مانند: بیچاره، گدا و امثال آن.
2- نامخانوادگی بیش از 2کلمه باشد، مانند "خنجری برار عزیزی"، "فلاح ناگزیر لنگرودی" و نظایر آن.
3- نامخانوادگی از واژههای خارجی بوده یا با آن ترکیب شده باشد مانند: علی اف، یوهانسون، چارلتون، جلیلسون و غیره.
4- نامخانوادگی از کلمات مذموم و یا مغایر با ارزشهای فرهنگ اسلامی باشد، مانند : بیدین، شیطان پرست و نظایر آن.
5- نامخانوادگی از واژههای منسوب به مناصب یا القاب و عناوین باشد، مانند: سرهنگ، خان، مهندس و نظایر آن.
6- نامخانوادگی از اسامی محل یا منسوب به محل و نامناسب باشد.
7- هرگاه محکومیت جزائی مؤثر برای یکی از افراد خانواده پیش بیاید و داشتن آن نامخانوادگی سبب ننگ و سرافکندگی باشد.
8- هرگاه تغییر نامخانوادگی به منظور وحدت با نامخانوادگی پدر، جد پدر، فرزند، برادر، خواهر و عمو باشد.
9- تغییر نامخانوادگی به منظور وحدت با نامخانوادگی مردی که مادر پس از فوت پدر طفل طبق مقررات ایران به طور رسمی با وی ازدواج کرده است با رعایت سایر مقررات مربوطه بلااشکال است.
|
