|
گاهی یک اتفاق شهری، اگر کمی دقیقتر به آن نگاه کنیم، میتواند معنایی فراتر از آنچه در ظاهر دیده میشود داشته باشد.
افتتاح پارکی به نام «خبرنگار» در تویسرکان، به مناسبت هفته خبرنگار، از همین جنس است. اقدامی که باید از شهرداری و شورای اسلامی شهر تویسرکان بابت آن قدردانی کرد؛ اما شاید ارزش واقعی این اتفاق زمانی بیشتر شود که آن را به افتتاح یک پارک و برگزاری یک مراسم مناسبتی محدود نکنیم. یک پارک، در نگاه اول یک پروژه عمرانی است؛ فضای سبز، مبلمان، مسیرهای دسترسی و امکاناتی که برای استفاده شهروندان ایجاد شده است. اما ارزش واقعی آن از روز پس از افتتاح مشخص میشود؛ زمانی که مردم از آن استفاده میکنند و مدیریت شهری باید برای نگهداری، امنیت، نشاط و استمرار حیات اجتماعی آن برنامه داشته باشد.
در واقع، درباره هر پروژه شهری یک پرسش اساسی وجود دارد:
این پروژه چه تغییری در کیفیت زندگی مردم ایجاد میکند؟
همین پرسش درباره «پارک خبرنگار» هم مطرح است.
اگر قرار است نام خبرنگار بر یک فضای عمومی شهر قرار گیرد، شاید بد نباشد این نام ما را به موضوع دیگری هم متوجه کند؛ موضوعی که کمتر از پروژههای عمرانی دیده میشود و آن، جایگاه رسانه در زندگی شهری و مدیریت شهرستان است.
خبرنگار فقط کسی نیست که خبر افتتاح یک پروژه را منتشر کند. رسانه باید بتواند قبل از اجرای پروژه درباره ضرورت آن بپرسد، در زمان اجرا روند آن را دنبال کند و پس از افتتاح نیز ببیند که آیا آن پروژه واقعاً به هدف خود رسیده است یا خیر.
این همان مرزی است که «رسانه حرفهای» را از یک تریبون تبلیغاتی جدا میکند.
رسانه نه قرار است روابط عمومی دستگاهها باشد و نه قرار است در برابر مدیریت شهری قرار بگیرد. کار رسانه، دیدن واقعیت، پرسیدن، انعکاس صدای مردم و البته دیدن اقدامات مثبت نیز هست.
از همین منظر، باید از شهرداری و شورای اسلامی شهر تویسرکان بابت انتخاب این نام و توجه به جامعه خبرنگاران قدردانی کرد. اما در کنار این سپاس نامه، یک پرسش هم وجود دارد:
سهم سایر دستگاههای شهرستان در تقویت رسانه و ارتباط با افکار عمومی کجاست؟
واقعیت این است که در بسیاری از مواقع، نگاه برخی مسئولان شهرستان به رسانه همچنان به حضور خبرنگار در مراسم، ارسال چند خبر و انتشار تصاویر محدود میشود. گویی تا زمانی که خبری منتشر شود و روابط عمومی بتواند گزارش عملکرد خود را ارائه کند، مأموریت ارتباط با رسانه به پایان رسیده است.
در حالی که جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به گفتوگوی واقعی میان مردم، مسئولان و رسانهها نیاز دارد.
مسئولان فقط زمانی که عملکردشان نیاز به اطلاعرسانی دارد، به رسانه احتیاج ندارند. اتفاقاً در شرایطی که مسالهای برای مردم ایجاد شده، تصمیمی محل پرسش است یا پروژهای با تأخیر مواجه شده، حضور رسانه حرفهای میتواند به مدیریت کمک کند تا صدای جامعه را بهتر بشنود.
از این منظر، شاید یکی از ضعفهای جدی در سطح شهرستان، همین نگاه حداقلی به رسانه باشد؛ نگاهی که رسانه را بیشتر به عنوان ابزار انتشار خبر میبیند تا بخشی از سرمایه اجتماعی و نظام ارتباطی شهرستان.
البته این نقد شامل همه مسئولان نیست و انصاف حکم میکند اقدامات مثبت شهرداری و شورای اسلامی تویسرکان در این زمینه دیده شود. اما انتظار از سایر دستگاهها نیز این است که رابطه خود با رسانه را از برنامه های مناسبتی و روابط عمومیمحور فراتر ببرند.
خبرنگار اگر فقط برای پوشش مراسمها دعوت شود، بخشی از ظرفیت رسانهای خود را از دست داده است.
رسانه زمانی میتواند به توسعه شهرستان کمک کند که امکان پرسش، نقد، پیگیری و گفتوگو داشته باشد.
از سوی دیگر، رسانه نیز باید مسئولیت حرفهای خود را بپذیرد. مطالبهگری زمانی ارزشمند است که مستند، منصفانه و راهحلمحور باشد. همانقدر که رسانه باید ضعفها را ببیند، باید اقدامات درست را نیز ببیند و از تبدیل نقد به تخریب پرهیز کند و این رابطه دوطرفه است و البته مدیریت باید نقدپذیرتر باشد و رسانه نیز حرفهایتر عمل کند.
شاید بتوان «بوستان خبرنگار» را از همین منظر یک فرصت دانست؛ فرصتی برای اینکه نام خبرنگار فقط روی تابلوی یک پارک نباشد، بلکه بهانهای برای بازتعریف رابطه میان رسانه و مدیریت شهرستان شود.
پیشنهاد مشخص میتواند این باشد که دستگاههای اجرایی شهرستان، رسانهها را فقط در زمان افتتاح پروژهها فرا نخوانند؛ بلکه درباره پروژههای مهم، برنامههای توسعهای، مسائل شهری و مطالبات مردم، نشستهای منظم و واقعی با خبرنگاران داشته باشند.
پیش از اجرای یک پروژه، ضرورت آن توضیح داده شود؛ در زمان اجرا، درباره روند و مشکلات آن پاسخ داده شود و پس از بهرهبرداری نیز نتیجه کار مورد ارزیابی قرار گیرد. این شیوه نه تنها به رسانه کمک میکند، بلکه به خود مدیران نیز کمک خواهد کرد؛ زیرا هیچ مدیر و دستگاهی بدون دریافت بازخورد جامعه نمیتواند تصویر دقیقی از عملکرد خود داشته باشد.
تویسرکان نیز بیش از آنکه به پروژههای عمرانی بیشتر نیاز داشته باشد، به پروژههای ماندگار اجتماعی و توسعهای نیاز دارد.
فضای سبز، پارک، خیابان و میدان زمانی ارزشمندتر میشوند که در کنار آنها برای فرهنگ، گردشگری، نشاط اجتماعی، اقتصاد محلی و مشارکت شهروندان نیز برنامه داشته باشیم.
در چنین نگاهی، «بوستان خبرنگار» فقط یک فضای سبز نیست؛ میتواند نمادی باشد از اینکه شهر برای زندگی شهروندان ساخته میشود و رسانه نیز یکی از ابزارهای شناخت و اصلاح همین زندگی شهری است.
روز خبرنگار فقط روز تقدیر از خبرنگار نیست؛ روز یادآوری مسئولیتی است که خبرنگار در قبال جامعه دارد.
و شاید امسال، در تویسرکان، این نامگذاری بتواند فرصتی باشد برای یادآوری مسئولیتی دیگر؛ مسئولیت مدیران در برابر پرسشهای جامعه و ضرورت شنیدن صدای رسانه.
پارک امروز افتتاح میشود، اما قضاوت درباره آن از فردا آغاز خواهد شد؛ همانطور که قضاوت درباره عملکرد مدیران نیز نه در مراسم افتتاح، بلکه در زندگی روزمره مردم شکل میگیرد.
امیدواریم «پارک خبرنگار» فقط نام یک مکان نباشد؛ بلکه نشانهای باشد از آغاز یک گفتوگوی جدیتر میان مردم، رسانه و مدیریت شهرستان.
و شاید این، ماندگارترین تقدیری باشد که میتوان از خبرنگار به عمل آورد.
|
