|
هفته نخست اسفند با استرس، نگرانی و بد اقبالی در ایران آغاز شد. مهمان ناخوانده «کرونا» با سرعت باور نکردنی از قم به تهران رسید و پس از درگیر کردن شماری از شهروندان به عرصه تجارت منطقهای ایران سرایت پیدا کرد.
اما اتفاق دوم در پاریس رخ داد آنهم در اجلاس نهاد موسوم به گروه اقدام مالی یا FATF و بازتابهای این اتفاق بلافاصله در بازارهای ایران نمایان شد.
FATF پس از چند بار فرصتدهی به ایران و بیاعتنایی نهادهای تصمیمگیر و کلان کشور، این بار نام جمهوری اسلامی را به لیست سیاه خود برد. تصمیمFATF سیستم بانکی و مالی ایران را ملزم میکند تا طبق استانداردهای جهانی قوانین مربوط به شفافیت و پولشویی را بهطور کامل اجرا کند.
درحالی که اتفاق نخست یعنی ورود کرونا به ایران، ماهیت غافلگیرانه داشت و مثل یک شوک فضای زندگی و اقتصاد ایران را تحت تأثیر قرار داد. اتفاق دوم یعنی تصمیم FATF کاملا پیشبینی شده بود و نظام اقتصادی و بانکی ایران خود را برای این تصمیم آماده کرده بود.
عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی کسی که در خط مقدم مواجهه با FATF قرار دارد، در چند گفتوگو و یادداشت خود عملکرد یکساله بانک مرکزی را شاهد گرفت و بر این اساس اطمینان داد که تصمیم گروه FATF مشکل جدی برای تجارت خارجی و بازار ارز ایران نخواهد گذاشت.
به این صورت بود که بازار بورس ایران و میلیونها سهامدار آن صبح شنبه سوم اسفند را با دلهره و نگرانی آغاز کردند. این موج استرس نخستین علایم و نتایج خود را در افت 12 هزار واحدی شاخص بورس و منفی شدن سهمها نشان داد.
درحالیکه بسیاری از سهامداران خرده پا به سمت فروش هجوم میبردند به فاصله 2 ساعت اتفاقی عجیب و شاید کمسابقه در بازار بورس رخ داد. شاخص کل در چرخش مهم از فاز منفی خارج شد و دوباره مسیر صعود را در پیش گرفت.
راز این چرخش بزرگ و فرار بورس از یک ریزش شدید چه بود؟ این سؤال اکنون موضوع بحث جدی کارشناسان بازار سرمایه شده است.
نخستین دلیل را میتوان در سخن سکاندار نظام بانکی ایران، عبدالناصر همتی جستوجو کرد آنجا که گفت: انرژی منفی FATF پیش از این در بازار تجارت و اقتصاد ایران تخلیه شده است و بنابراین تصمیم اجلاس پاریس چندان اتفاق غیرمنتظره به حساب نمیآید.
دومین اتفاقی که امروز مانع از ریزش بورس شد، نقش، آفرینی «حقوقیها» بود. ماه اسفند بهصورت عرفی در بازار سرمایه ایران بهعنوان «ماه عرضه حقوقیها» نام گرفته است. اما حقوقیها امروز بیش از عرضه و فروش نگاه خود را به سمت تقاضا و خرید معطوف کردند و همین اقدام موجب شد تا کفه معاملات در بازار امروز بورس متعادل شود. عامل سوم، ورود و حضور نقدینگی بالا در بازار بورس است که موجب شده بازار سرمایه ایران در روزهای پرحادثه اسفند همچنان رنگ بهاری به خود گیرد. در این میان نظرسنجی یک مؤسسه معتبر اقتصادی نیز بر این امر مهر تأیید نهاد که سهامداران هفته نخست اسفند را سهامداران با رنگ سبز و منحنی صعودی شاخص سپری خواهند کرد.
اما در بازار همجوار بورس، یعنی بازار ارز، هنوز نشانی از آرامش دیده نمیشود و پیشبینی بانک مرکزی در این بازار هنوز محقق نشده است تا جایی که امروز تب fatf و کرونا دست به دست هم دادند تا قیمت دلار را تا استانه کانال 15 هزار بالا رود.
بازار بورس پیچ سخت سوم اسفند را در حالی به سلامت پشت سرگذاشت که خبرهای تازه از تجارت منطقهای و داد و ستد ایران با همسایگانش چشمانداز روزهای آینده اقتصاد ایران را دشوار کرده است. خبرهایی که حکایت از این دارند که برخی کشورهای منطقه اعم از عراق، ترکیه، کویت و امارات هراسان از ورود کرونا به بستن مرزها، توقف پروازها و محدودکردن مبادلات اقتصادی با ایران روی آوردهاند اگرچه گفته میشود سفرها و دیپلماتهای ایران مذاکرات گستردهای را برای از سرگیری پروازها و باز ماندن مرزهای هوایی و دریایی آغاز کردهاند.
آنچه به بازار بورس مربوط میشود، امروز شاخص کل روی عدد 481 هزار واحد قرار گرفت. روی نمودار تحلیلی شاخص بورس در روزهای آینده در محدوده 493 هزار تا 500 هزار واحد با مقاومت روبهرو خواهد شد که چند عامل میتواند موجب شکسته شدن این مقاومت و پرواز بورس به بالاتر از 500 هزار واحد شود اولی همپوشانی بورس و دلار است و دومی عملکرد حقوقیها است که با پرهیز از عرضه بیشتر فرصت رشد و صعود را از بازار سلب نکنند.
سیدحمیدرضا علوی
کارشناس بازار سرمایه
|
