|
■ عضو هیأتعلمی دانشگاه بوعلیسینا: فضای مجازی تیر خلاص را برای پایان زندگی مشترک زد
اسدآباد-کبری هنری لطیفپور-خبرنگار همدان پیام: انسان هزاره سوم زندگی را از نخستین روزهایش، پر از تلاطم و قطعیت نداشتن تجربه کرده است. در جایجای زندگی تغییر و به هم خوردن نظم همیشگی، دیده میشود و این دگرگونیها همچنان هم با سرعت بیسابقهای در حال شدن است.
در سایه این زندگی کمتر کسی را با نگاهی مطمئن به گذشته، آینده و زندگیای سرشار از ثبات میتوان دید. الوین تافلر نویسنده موج سوم از تکوین تمدنی نوین و در ادامه شکلهای جدید خانواده، کار و عشق ورزیدن و زندگی، نظام جدید اقتصادی، تعارضات جدید سیاسی و مهمتر از همه آگاهی دگرگونیافتهای که به همراه آورده است، صحبت میکند و طلیعه این تمدن نوین را تنها واقعیت تکاندهنده دوران ما میداند.
نگاهی به صفحات روزنامهها و اخبار منتشر شده در فضای مجازی ما را هرچه بیشتر با مظاهر این واقعیت تکاندهنده آشنا میکند.
صحبت از دگرگونی است و این دگرگونی در هیچ کجا به اندازه خانواده و عشق ورزیدن در آن قابل دیدن نیست، جایی که بیشتر از هرجای دیگری طلایهدار ثبات، قطعیت و امنیت بود، اما امروز بیشتر از هر جایی در معرض دگرگونی و قطعیت نداشتن است.
نگاهی به آمار طلاق و اشکال نوظهور خانواده و ارتباطات، گواهی بر این ادعاست. این نوشتار به دنبال تأیید یا تأیید نکردن تحولات صورت گرفته در خانواده، روابط و عشق ورزیدن نیست، زیرا که انجام این کار در این فرصت نمیگنجد و مقصود تنها نمایاندن واقعیت موجود در عصر حاضر است.
گویی برای زنان و مردان بریدن و رها شدن از قید و بندها بسیار آسان شده حتی با وجود موانع اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی. انگار آدمی بیشتر برای آزاد بودن و بزرگداشت فردیت خود تلاش میکند و با هر مانعی که بر سر راه خود میبیند مبارزه میکند.
برقراری تعادل بین آزادیهای فردی و رشد و ترقی تعاملات زوجین و در پرتو آن، استحکام روابط خانوادگی، در مواجهه با دنیای به سرعت در حال دگرگونی و نو شدن از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. ناگفته پیداست که دستیابی به هدفی اینچنین بزرگ، تا چه اندازه سخت و پیچیده است.
در دنیای امروز به دلایل مختلف روانی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و... شاهد فروپاشی خانوادهها هستیم.
اگر تنها اقلیت کوچکی از جامعه درگیر این مشکل بودند میتوانستیم آن را بازتابی از شکستهای فردی بدانیم، اما در شرایطی که طلاق و دیگر مصایب خانوادگی به یکباره میلیونها خانواده را در بسیاری از کشورها به کام خود کشیده است، پس نامعقول خواهد بود اگر صرفاً عوامل فردی را علت آن بدانیم. امروز بسیار از فروپاشی خانوادهها میشنویم.
اما چرا؟پرسشی که از سوی اندیشمندان مختلف در حوزههای متفاوت علوم انسانی و علوم اجتماعی متفاوت بدان نگریسته میشود. عدهای بر نقش عوامل اقتصادی تکیه میکنند و عدهای وجود تعارضات فردی، شخصیتی و اخلاقی را مهم قلمداد میکنند و هستند کسانی که ریشه مشکل را در سست شدن باورهای مذهبی و اخلاقی میدانند. در کنار تمام این عوامل، مظاهر و امکانات رو بهرشدی که در اختیار انسان قرار گرفته خود تبدیل به یک عامل مشکلآفرین شده است.
رشد و گسترش فضای مجازی به عنوان یکی از این عوامل میتواند به اشکال مختلفی زمینهساز چالشهای بسیاری باشد. فضای مجازی و ابزارهای متنوعی که در اختیار ما قرار داده هم مزایا و امکانات سودمند بسیاری داشته و هم از سوی دیگر مشکلات فراوانی را برایمان به وجود آورده است.
ردپای یکی از این مشکلات را میتوان در اختلافات خانوادگی و حتی طلاقهای اینستاگرامی دید. پدیده نوظهوری که هر روز البته بر شمار آن اضافه میشود. خانوادههای بسیاری دیده میشوند که به اشکال مختلف درگیر مشکلات فضای مجازی شدهاند و همین تیر خلاصی بر پیکرهشان شده است.
صرف زمان بدون برنامهریزی در این فضا، شکلگیری دوستیها و روابط عاطفی مخفیانه و به موازات زندگی مشترک، شکلگیری توقعات ناهمگون با شرایط واقعی زندگی و مسائلی از این دست میتوانند زمینهساز بروز مشکلات فراوان و حتی پایانبخش زندگی مشترک باشند.
عضو هیأتعلمی دانشگاه بوعلیسینا در اینباره از اصطلاح عامل تسهیلکننده استفاده کرد و گفت: صرف فضای مجازی را نمیتوان به عنوان عامل طلاق دانست.
به تعبیر اسماعیل بلالی شخصیتی، مذهبی، روانشناختی و اجتماعی بسیاری در لایههای زیرین زندگی وجود دارد که در کنار آنها حضور و استفاده نابهجا از امکانات فضای مجازی به عنوان یک کاتالیزور عمل کرده و موجب فروپاشی خانواده میشود.
وی گفت: بسیاری از خانوادهها سالها درگیر مشکلات پنهان اما مخرب هستند و تنها منتظر تیر خلاصی برای پایان دادن به زندگی مشترک میباشند. استفاده از امکانات مختلفی مثل تلگرام، اینستاگرام، واتساپ و... را علت طلاق دانستن قدری سادهبینانه است، زیرا در حفظ و دوام خانواده و در مقابل فروپاشی آن فاکتورهای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی بسیاری دخیل هستند. با این وجود نباید اهمیت آگاهیبخشی و ایجاد فرصتهای صحیح، برای استفاده منطقی، هدفمند و متعادل خانوادهها از این فضا را نادیده گرفت.
|
