|
استاندار لرستان در گفتوگو با همدان پیام: ثبت جهانی دره خرمآباد، مُهر تأیید جهان بر اصالت تمدن لرستان است
پرونده «دره خرمآباد» با محوریت «غارهای پارینهسنگی» در فهرست میراث جهانی یونسکو با عنوان ۲۹مین اثر ایران ثبت شد، در حالی که «قلعه فلکالافلک» و «پل شکسته»، فرصت ثبت جهانی را از دست دادند.
به گزارش همدان پیام، 47مین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو جمعه ۲۰ تیرماه در مقر سازمان یونسکو در فرانسه برگزار شد و پرونده «غارهای پیش از تاریخ (پارینهسنگی) دره خرمآباد» بهعنوان 29مین اثر ایران در فهرست میراث جهانی ثبت شد.
غارهای پیش از تاریخ دره خرمآباد که وارد فهرست میراث جهانی یونسکو شدهاند، شامل کلدر، یافته، کنجی، گیلوران، قمری و پناهگاه صخرهای گرارجنه است. این غارها شواهد ارزشمندی از زندگی مستمر انسانهای نئاندرتال و دورههای مختلف پیش از تاریخ (پارینهسنگی) به قدمتی بیش از ۶۰ هزار سال را در خود جای دادهاند. از مجموع این پرونده، قلعه فلکالافلاک و پل شکسته که ایران پیشنهاد کرده بود، از ثبت جهانی باز ماندند.
ثبت جهانی دره خرمآباد، مُهر تأیید جهان بر اصالت تمدن لرستان است
استاندار لرستان در حاشیه برگزاری 47مین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو که جمعه، ۲۰ تیر در مقر سازمان یونسکو در فرانسه برگزار شد و پرونده «غارهای پیش از تاریخ (پارینهسنگی) دره خرمآباد» بهعنوان 29مین اثر ایران در فهرست میراث جهانی ثبت شد، در گفتوگو با همدان پیام، ثبت جهانی مکانهای پیش از تاریخ دره خرمآباد را رویدادی تاریخی و بیبدیل دانست و با تبریک به مردم ایران و استان لرستان، از تلاش همه دستاندرکاران این موفقیت ارزشمند قدردانی کرد.
سید سعید شاهرخی ادامه داد: مایلم در پی خبر خوش ثبت جهانی مکانهای پیش از تاریخ دره خرمآباد، صمیمانهترین تبریک خود را به عموم ملت بزرگ ایران، هماستانیهای گرامی و بهویژه مردم شهرستان خرمآباد تقدیم کنم. این رویداد بیبدیل، تاریخی و تکرارناشدنی، در حقیقت مُهر تأیید جهانی بر اصالت، تاریخ و تمدن دره خرمآباد و مردم فرهیخته استان لرستان است. بدون تردید این موفقیت بزرگ، زمینهساز توسعه بیش از پیش و شتابان اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی استان خواهد بود.
استاندار لرستان گفت: در این فرصت لازم میدانم صمیمانه از همه عزیزانی که در ماهها و سالهای گذشته برای تحقق این اتفاق مبارک تلاش کردند، قدردانی کنم، بهویژه از وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی که نقشی بسزا در این مسیر ایفا کردند. امیدوارم این مسیر روشن، منجر به پیشرفت و اعتلای هر چه بیشتر نام لرستان در عرصههای ملی و بینالمللی شود.
پناهگاه صخرهای گرارجنه
این پرونده با عنوان «غارهای پیش از تاریخ و مجموعه قلعه فلکالافلاک دره خرمآباد» برای ثبت جهانی پیشنهاد شده بود که در ارزیابیهای اولیه، شورای بینالمللی بناها و محوطهها (ایکوموس) تنها با ثبت جهانی «محوطههای پیش از تاریخ یا پارینهسنگی دره خرمآباد» موافقت کرد.
نماینده ایکوموس در نشست بررسی این پرونده در اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو که جمعه ۲۰ تیرماه با حضور نمایندگانی از ایران برگزار شد، بار دیگر با تأکید بر این مسأله، درخواست تغییر نام این پرونده را مطرح کرد.
با این حال، علی دارابی در خردادماه امسال درباره حذف «فلکالافلاک» از این پرونده، با امیدواری گفته بود: «هرچند در گزارش ایکوموس توصیه به ثبت با محوریت غارها و تعویق بررسی برخی اجزا از جمله قلعه فلکالافلاک آمده، اما این نظرات نهایی نیست و تا زمان برگزاری نشست رسمی کمیته در تابستان ۲۰۲۵ فرصت داریم تا با استفاده از همه ظرفیتهای علمی، حقوقی و دیپلماتیک از جامعیت این پرونده دفاع کنیم.»
عطا حسنپور، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان لرستان پیشتر درباره نظر ایکوموس درباره دلیل حذف فلکالافلاک از سوی شورای مشورتی یونسکو (ایکوموس) نیز توضیح داده بود: «ایکوموس، دره را با محوریت مکانهای پیش از تاریخ پذیرفت و این عنوان راه را برای الحاق تپه فلکالافلاک که قلعه نیز جزئی از آن است باز گذاشت.
ایکوموس معتقد بود که ظرفیت باستانشناسی تپه فلکالافلاک هنوز مشخص نشده است. در واقع از آنجا که تحقیقات علمی این مرحله به طور قطع اثبات کرد دولت عضو میتواند در مرحله بعدی در صورت کشف شواهد ملموس و قابل توجه بیشتر از دوره پارینهسنگی جدید توسط تحقیقات باستانشناسی و علمی و در صورت کمک به ارزش جهانی برجسته بالقوه، گنجاندن تپه در مجموعه شما را بررسی میکند.»
به گفته این باستانشناس، محدوده پیشنهاد شده به یونسکو با عنوان «دره خرمآباد» از تنگ شبیخون و «غار کلدر» در شمال تا «غار کنجی» در جنوب و «غار یافته» در غرب گسترده شده است و مساحتی بالغ بر ۴۱۴ هکتار عرصه و حریم بیش از ۷هزار هکتار را شامل میشود.
ایران به رفتار یونسکو معترض شد
وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در پیام تبریک ثبت جهانی «محوطههای پیش از تاریخ دره خرمآباد» با اشاره به موانع سیاسی و مانعتراشیهایی که در مسیر حضور نمایندگان رسمی جمهوری اسلامی ایران در اجلاس یونسکو، اعلام کرد: این اقدام «رفتاری ناپسند، مغایر با روح منشور یونسکو و اصول بنیادین همکاریهای فرهنگی بینالمللی» است، که متأسفانه سازمان یونسکو در قبال این محدودیتها و بیتوجهی به حق حضور ایران، واکنشی درخور و مؤثر نشان نداد.
وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در بیانیهای به مناسبت ثبت جهانی «محوطههای پیش از تاریخ دره خرمآباد» که به عنوان 29مین اثر فرهنگی و طبیعی ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو جمعه ۲۰ تیرماه ۱۴۰۴ به ثبت رسید، این موفقیت را «رویدادی بیسابقه، سترگ و غرورآفرین» توصیف کرد که بار دیگر «جایگاه بیبدیل ایران به عنوان یکی از تمدنسازترین سرزمینهای تاریخ بشر» را در جهان تثبیت کرد.
در پیام این وزارتخانه آمده است: «مجموعه محوطههای پارینهسنگی دره خرمآباد که بیش از ۶۳ هزار سال قدمت دارند و شامل غارها، پناهگاهها و ابزارهای سنگی و نشانههای فرهنگ نمادین انسانهای نخستین است، نه تنها میراث گرانبهای ملی ایران، بلکه ثروتی جهانی است که هویت بشریت را در دل زاگرس مرکزی بازنمایی میکند.
وزارت میراث فرهنگی ضمن اشاره به موانع سیاسی و مانعتراشیهایی که در مسیر حضور نمایندگان رسمی جمهوری اسلامی ایران در اجلاس یونسکو رخ داد، این اقدام را «رفتاری ناپسند، مغایر با روح منشور یونسکو و اصول بنیادین همکاریهای فرهنگی بینالمللی» میداند. متأسفانه سازمان یونسکو در قبال این محدودیتها و بیتوجهی به حق حضور ایران، واکنشی درخور و مؤثر نشان نداد اما اراده و همت کارشناسان و نمایندگان شایسته ایران توانست بر تمامی این موانع فائق آید و پرونده دره خرمآباد را بر بلندای فهرست میراث جهانی بنشاند.»
در بیانیه این وزارتخانه، همچنین ثبت جهانی دره خرمآباد پیامی شفاف و آشکار در برابر نقشههای جنگافروزانه و جنگروانی رژیم صهیونیستی اعلام و تأکید شده است: «ایران، کشوری با تمدنی ریشهدار، فرهنگی زنده و مردمانی ایستاده و دانا، همچنان در عرصه تاریخ و فرهنگ جهان پیشتاز خواهد بود و حافظ غنیترین میراثهای بشری باقی میماند.»
|
