|
معلولان: تحسین کافی نیست، مشارکت واقعی میخواهیم
مراسم گرامیداشت هفته معلولان توسط حزب کارگزاران سازندگی ایران- همدان برگزار شد
مراسمی به مناسبت گرامیداشت هفته معلولان با عنوان عبور از محدودیت توسط حزب کارگزاران سازندگی ایران- همدان و جامعه توانمندان فرهیخته همدان در سایت توریستی عباسآباد روز گذشته برگزار شد؛ آئینی که برخلاف بسیاری از برنامههای مشابه، تلاش شده بود از چارچوب تجلیلهای نمادین فراتر برود و نگاه واقعبینانهتری به نقش اجتماعی و مطالبات افراد دارای معلولیت داشته باشد.
این مراسم با هدف پاسداشت تلاشها، توانمندیها و جایگاه اثرگذار توانیابان برگزار شد؛ اما همزمان پرسشی جدی را نیز پیش میکشید: این میزان توجه، چقدر در سیاستگذاری و برنامهریزی واقعی استان بازتاب دارد؟
تجربههای تکراری، اما با یک تفاوت مهم
سالهاست هفته معلولان با مجموعهای از مراسمها و سخنرانیها برگزار میشود، اما اغلب این برنامهها خروجی عملیاتی مشخصی ندارند و در حد فضایی احساسی و نمادین باقی میمانند. آنچه این آیین را از بسیاری از نمونههای مشابه متمایز میکند، حضور همزمان یک حزب سیاسی و یک تشکل مردمی در کنار جامعه توانیابان است؛ ترکیبی که اگر درست مدیریت شود، میتواند به یک پلتفرم مطالبهگری اجتماعی تبدیل شود.
همین ظرفیت زمینهساز سخنان معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری همدان شد؛ سخنانی که به مسائل ریشهایتری پرداخت و بیش از آنکه تشریفاتی باشد، ناترازیهای موجود در حوزه مشارکت اجتماعی را یادآور شد.
نشاط اجتماعی در همدان پایین است
حمزه امرایی در این مراسم بیان کرد: نشاط اجتماعی یکی از نیازهای جدی همدان است و لازم است مجموعهها و تشکلها برای ایجاد این فضا، مسئولانهتر عمل کنند.
این جمله برخاسته از یک واقعیت است: شاخصهای نشاط و مشارکت اجتماعی در همدان سالهاست وضعیت مطلوبی ندارد و همین کمبود، کیفیت زندگی گروههایی مانند افراد دارای معلولیت را دوچندان تحت تأثیر قرار میدهد.
وی همچنین از احزاب خواست که فعالیتشان را فقط به دورههای انتخاباتی محدود نکنند و وجه اجتماعی مأموریت حزبی را جدی بگیرند؛ مطالبهای که بارها دلسوزان حوزه اجتماعی نیز مطرح کردهاند.
41 هزار نفر؛ جامعهای که هنوز در حاشیه تصمیمسازی است
به گفته امرایی، ۴۱ هزار فرد دارای معلولیت در استان تحت پوشش قرار دارند؛ رقمی که از نظر جمعیتی بسیار قابل توجه است. اما واقعیت آن است که این جامعه گسترده هنوز در بسیاری از سطوح تصمیمسازی حضور ندارد و همین غیبت، باعث شده بخش مهمی از سیاستها و برنامهها با نیازهای آنان تطابق نداشته باشد.
در همدان همچنان بخشهایی از شهر برای افراد دارای معلولیت غیرقابلدسترس است؛ از پیادهروها تا ساختمان اداری، از مراکز تفریحی تا امکانات حملونقل. وجود قانون و بخشنامه، تا زمانی که با بودجه، نظارت و اراده مدیران همراه نشود، تضمینی برای تغییر نیست.
رویکرد کارگزاران همدان عبور از سیاستورزی موسمی
در ادامه مراسم، دبیر اول حزب کارگزاران سازندگی استان همدان، به صراحت درباره لزوم تغییر نگاه احزاب صحبت کرد.
میلاد وندایی گفت: توسعه انسانی و کرامت افراد نقطه ثقل سیاستگذاری ماست. قرار نیست فعالیتهای حزبی فقط به انتخابات گره بخورد.
وندایی تأکید کرد که در ساختار اغلب احزاب کشور، افراد کمتوان در شورای مرکزی یا نهاد تصمیمگیری حضور ندارند و همین مسأله چرخه بازتولید نابرابری در سازمانهای سیاسی را ایجاد کرده است.
وی افزود که کارگزاران همدان طی دو سال گذشته تلاش کرده فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی را جدیتر کند و ورود افراد دارای معلولیت به ساختار تصمیمسازی حزب را به یک هدف بلندمدت تبدیل کند.
توانیابان؛ توانمند اما در محدودیت ساختاری
وندایی با اشاره به توانمندیهای افراد دارای معلولیت از ورزشکاران مدالآور تا هنرمندان و فعالان اجتماعی گفت: هر قدم این عزیزان یک پیروزی است. اما نکته انتقادی اینجاست که الهام گرفتن از توانیابان کافی نیست. آنچه این گروه نیاز دارد، نه تحسین، بلکه حق است؛ حق دسترسی برابر، فرصت برابر و مشارکت واقعی در ساختار اجتماعی.
هرچند خودِ افراد دارای معلولیت توان عبور از بسیاری از محدودیتها را دارند، اما تا هنگامی که زیرساختهای شهری، اجتماعی و اداری اصلاح نشود، عبور از محدودیت یک مسئولیت جمعی است نه فردی.
سایت توریستی عباسآباد انتخابی که پیام روشنی دارد
برگزاری این مراسم در سایت توریستی عباسآباد، انتخابی نمادین است. این منطقه یکی از مهمترین جاذبههای گردشگری همدان است، اما مانند بسیاری از فضاهای عمومی استان، برای حضور افراد دارای معلولیت فقط بهطور نسبی مناسبسازی شده است. این انتخاب ناخودآگاه پرسش مهمی را مطرح میکند:
چرا در شهری با چنین ظرفیت گردشگری، هنوز گردشگریِ در دسترس برای همه محقق نشده است؟
اگر قرار است پیام این مراسم جدی گرفته شود، عباسآباد باید به الگویی از مناسبسازی کامل تبدیل شود؛ نه فقط در شعار، بلکه در طراحی، اجرا و پایش.
تشکلها و احزاب؛ حلقهای که میتواند تفاوت بسازد
سالهاست توانیابان و خانوادههایشان بار اصلی مطالبهگری را بر دوش میکشند، اما برای تغییر واقعی، نیاز است احزاب، رسانهها و سمنها وارد میدان شوند. تنها با پیگیری مستمر، رصد وضعیت اجرای قانون، مطالبه بودجه و مشارکت دادن افراد دارای معلولیت در ساختار تصمیمسازی است که میتوان از چرخه تکراری مراسمهای تشریفاتی فاصله گرفت.
عبور از محدودیت یک عنوان نیست یک تکلیف اجتماعی است
مراسم عبور از محدودیت اگر قرار است معنای واقعی خود را پیدا کند، باید به برنامههای بعد از مراسم گره بخورد:
آیا دستگاهها برای مناسبسازی جدول زمانبندی ارائه میکنند؟
آیا احزاب واقعاً افراد دارای معلولیت را در تصمیمسازی دخیل خواهند کرد؟
آیا استانداری سازوکار نظارت و سنجش را تقویت میکند؟
و مهمتر از همه آیا نگاه جامعه و نهادهای سیاستگذار به افراد دارای معلولیت از موضوع حمایتی به شهروند دارای حق تغییر میکند؟
عبور از محدودیت، نه شعار یک مراسم، بلکه مسیر اجباری آینده همدان است؛ مسیری که فقط با همکاری سمنها، احزاب، مدیران و خود جامعه توانیابان به نتیجه خواهد رسید.
|
