|
اعتیاد بلای خانمان سوزی است که بنا بر آمار رسمی ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر را در کشور آلوده کرده و سهم زنان از این سودای خاموش ۱۰ درصد است اما به باور کارشناسان، رفتارهای پرخطر زنان معتاد بیشتر از مردان معتاد است که همین امر ضرورت آموزش خودمراقبتی به آنان را دوچندان میکند.
اختلالات روانی همچون افسردگی، اضطراب، اقدام به خودکشی، حملههای از روی وحشت، افت اعتماد به نفس و موارد دیگر روحی، روانی و جسمی از عوارض شایع و وجه مشترک میان زنان و مردان اسیر در چنگال اعتیاد است.
در این میان، زنان گرفتار در این سودای خاموش، نسبت به مردان معتاد مشکلات جسمی و روانی شدیدتری را تجربه میکنند؛ تا آن جا که بر اساس آمار جهانی، این گروه نسبت به سایر همجنسان خود نیز در معرض خطرات بیشتری در حوزه بارداری ناخواسته، سقط جنین، ابتلا به عفونت «اچ آی وی» و حتی یائسگی زودرس هستند.
از سویی دیگر مصرف مواد در زنان به ویژه مصرف تزریقی مواد با آسیبهای اجتماعی کمتر قابل جبران روبه رو است؛ به عنوان مثال بنابر پژوهشهای صورت گرفته مصرف سرنگ مشترک در زنان بیش از مردان است و زنان برای به دست آوردن هزینه مواد مصرفی خود، دست به تنفروشی یا جرایم مالی نظیر سرقت از منزل و مغازهها یا حمل و توزیع مواد مخدر میزنند.
موضوعی که ضرورت آموزش خودمراقبتی برای کاهش رفتارهای پرمخاطره در زنان با سابقه اعتیاد به موادمخدر را دوچندان میکند تا شاید اندکی از بار آسیبها و معضلات اجتماعی این پدیده شوم کاسته شود. درباره این ضرورت و چگونگی آموزش آن به زنان گرفتار در چنگال اعتیاد، «لیلی ارشد» جامعه شناس و مددکار اجتماعی به ایرنا گفت: در قرن بیست و یکم، آموزش خودمراقبتی و ۱۰ مهارتی که سازمان بهداشت جهانی برای داشتن زندگی فردی و اجتماعی موفق به کشورها توصیه میکند و عبارت است از مهارت خودآگاهی، همدلی، روابط بین فردی، ارتباط موثر، مقابله با استرس، مدیریت هیجان، حل مسئله، تصمیم گیری، تفکر خلاق و تفکر نقادانه، مورد نیاز همه مردم دنیا است.
وی ادامه داد: ایران هم از این قاعده مستثنا نیست؛ در حقیقت ابزاری که جوانان بتوانند در مواقعی که با خطر مواجه میشوند از آن استفاده کنند یا درباره آن چاره اندیشی کنند، نیاز جامعه است.
نیاز مبرم مناطق حاشیهای به آموزش خودمراقبتی
این مددکار اجتماعی با اشاره به این که متاسفانه در کشور به این موضوع فراگیر و تخصصی نگاه نمیشود، خاطرنشان کرد: وقتی از خودمراقبتی و استفاده از مهارتهای اجتماعی و زندگی صحبت میکنیم، طبیعتا برای کسی که درگیر مشکلات اعتیاد و رفتارهای پرخطر جنسی است، این نیاز بیشتر است.
وی توضیح داد: در مورد افراد گرفتار در چنگال اعتیاد، این آموزش از نوع پیشگیری درجه سه محسوب میشود یعنی شخص درگیر مسالهای شده است و ما به او کمک میکنیم تا از این بدتر نشود یعنی اگر درگیر سوءمصرف مواد شده است، اچ ای وی نگیرد.
ارشد تاکید کرد: آموزش خودمراقبتی میتواند علاوه بر این که فرد مورد نظر را مصون بدارد، بار هزینههای زیاد بهداشت و درمان را هم از دوش دولت بردارد.
وی به تجربیات کاری خود در ارائه آموزشهای خودمراقبتی به زنان معتادی که در محلههای هرندی و دروازه غار روزگار سپری میکنند اشاره کرد و گفت: ما به عنوان مددکار اجتماعی فعال وظیفه داریم برای زنان معتاد کاری کنیم که شرایطشان از آن بدتر نشود. بر همین اساس خانه خورشید به مدت ۱۶ سال است که گشت امدادرسان محلی دارد و هر روز دو خانم که از چنگال اعتیاد رها شده و بهبودی کامل پیدا کردهاند، با به دوش انداختن کوله پشتی از مایحتاج خودمراقبتی این زنان، به سراغشان میروند و به آنها آموزش و مشاوره میدهند تا یادبگیرند چطور از خود مراقبت کنند.
این جامعه شناس و مددکار اجتماعی یادآور شد: آموزشهای خودمراقبتی برای پیشگیری از بیماریهای رفتاری غیرواگیر است. در این راه ما سعی میکنیم آموزشها و مشاورهها را به همه اعضای خانواده بدهیم چرا که بدون نگاه سیستمی به خانواده، این آموزشها موفقیت آمیز نخواهد بود.وی، پیش زمینه ارائه آموزش خودمراقبتی را اعتمادسازی، احترام و تسلط بر این باور در فرد معتاد که برای حفظ خود باید آموزش ببیند، عنوان کرد و اظهار داشت: به کودکانی که در محلههای پرخطری همچون شوش، مولوی و هرندی روزگار میگذارنند هم خودمراقبتی را آموزش میدهیم. چرا که هنگامی که اعلام میکنند خشونتهای خیابانی ۲۵ درصد افزایش یافته است، اگر فرزندان ابزارهای خودمراقبتی داشته باشند و بتوانند پیشگیری و حل مساله کنند، قطع به یقین اتفاقهای ناگوار کاهش مییابد.
|
