|
یخدان میرفتاح به جا مانده از آثار تاریخی دوره قاجاریه و تنها بنای خشتی و یگانه یخچال استان همدان است که سال ۱۳۹۸ بر اثر سیلاب، گنبد آن فرو ریخت، در گذشته های دور از این یخدان برای ذخیرهسازی یخ در فصول گرم سال استفاده میکردند.
به گزارش همدانپیام، ارتفاع گنبد از زمین ۱۲ متر بوده و مصالح بهکار رفته در آن از سنگ و آجر است حالا خبر رسیدهاست که مرمت گنبد یخدان میرفتاح ملایر به طور کامل انجام شده است .
رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ملایر در این زمینه با بیان اینکه تاکنون حدود پنج میلیارد تومان اعتبار برای برای مرمت یخدان میرفتاح هزینه شده است، گفت: چنانچه کففرش و محوطهسازی را انجام دهیم و حصار را نیز تکمیل کنیم و اعتبارات لازم به موقع تخصیص یابد، دههفجر یا نوروز ۱۴۰۴ یخدان میرفتاح افتتاح میشود.
ابراهیم جلیلی با بیان اینکه برای محوطه سازی مجموعه به دو میلیارد تومان اعتبار نیاز داریم، افزود: در حال حاضر مجموعه ۶۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد؛ با توجه به اینکه گنبد یخدان بهطور کامل ریخته بود، هم اکنون به صورت کامل اجرا شده و بخشی از حصار پایهها و دیوارهای حصار اجرا شده و کفسازی و اجرای تزیینات داخل یخدان باقی مانده است.
جلیلی با اشاره به اقدامات انجام شده در راستای مرمت یخدان، مطرح کرد: بنا را از پایه تا عمق چهار متر یخدان، لایهبرداری و استحکامبخشی کردیم و رطوبگیر به قطر ۴۸ متر و ارتفاع بیش از یک متر اطراف یخدان ایجاد کردیم تا با وجود اراضی کشاورزی در اطراف یخدان، تردد هوا را داشته باشیم و پایه یخدان مرتب خشک باشد.
وی ادامه داد: پس از ایجاد رطوبگیر، استحکامبخشی و اجرای مرمت ساقه و دیواره، شروع به مرمت گنبد کردیم و با توجه به اینکه گنبد بهصورت آجری است، از ابتدای تیرماه سال گذشته تاکنون، گنبد یخدان اجرا شده و تا پایان نهایی کار، مرمت بنا ادامه دارد.
رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ملایر به سه قسمت یخدان میرفتاح اشاره و تصریح کرد: یک بخش یخدان است که در منفی سطح زمین در عمق هشت متری زمین قرار دارد، بخش دیگر ساقه نگهدارنده گنبد است که چهار متر از زمین ارتفاع دارد و ۵۰ درصد آن در سیلاب ۹۸ سالم ماند و بخش سوم گنبد اصلی است که بهطور کامل بر اثر بارشها فرو ریخت.
وی با تأکید بر اینکه در قسمت بیرونی و داخلی یخدان دو ردیف خشت بهکار رفته بود که نقش عایق را داشت و در فصل تابستان مانع از نفوذ گرما و ذوب شدن یخها میشد، افزود: ارتفاع این بنای تاریخی از کف تا گنبد ۱۲ متر و از سطح تا منبع ذخیره یخ چهار متر و دارای دو ورودی است که یکی به شکل دهلیز است و مخصوص ریزش و تخلیه یخ و دیگری که محل رفت و آمد بوده و با پلکانی به قسمت انتهایی یخدان و محل برداشت یخ منتهی میشود.
جلیلی مطرح کرد: ضخامت دیوارهای گنبد در قسمت تحتانی ۹۲ سانتیمتر و در بالا به سه ردیف آجر ۲۰ سانتیمتری میرسد، تنها عامل تزیینی بنا دو ردیف آجرکاری است که به شکل کمربندی و به ضخامت ۲۲۰ سانتیمتر، داخل بنا را پوشانده و در قسمت بیرونی و داخلی یخدان دو ردیف خشت به کار رفته است که نقش عایق را داشته و در فصل تابستان مانع از نفوذ گرما و ذوب شدن یخها میشود.
|
