|
1- در گذشته کاسب، حبیب خدا بود و جایگاه اجتماعی خوبی داشت و داستانهای زیادی از پاکدستی، پاکچشمی و انصاف و عدل کاسبان در ادبیات منعکس شده است.
البته هنوز هم کاسبان ارج و قرب قدیم را دارند اما گویا یکدستی گذشته از میان این صنف رفته است و افرادی نادرست به اسم کاسب وارد این حرفه شده و کاسبی را به محل فرصتطلبی و کسب سود در هر شرایط تغییر دادهاند.
2- زمانی جماعت کاسبان آنقدر انصاف داشتند که معتمد محل و بازار و امانتدار مردم بودند و مردم در مواقع سختی به آنها اتکا میکردند و این کاسبان بودند که با اتحاد خود مشکلات مردم را پیگیری و از آنها میکاشتند.
البته هنوز هم رادمردان کاسب کم نیستند اما دیگر آن اعتماد پیشین به همه کسبه نیست و همان عده معدود، سکه اعتماد کاسبی را از رونق سابق انداختهاند.
3- زمانی احساس شد که کاسبان جدید بهدلیل بیاطلاعی از احکام خریدوفروش و بیاطلاعی از شرعیات در بازار، چنان به حرام و حلال بیتوجه شدهاند که در هر اتفاقی بهدنبال سود حرام و غیرشرعی هستند و از احتکار و دلالی و خریدوفروش جنس ندیده و کارهایی از این دست، ابایی ندارند.
اجباری شدن کلاسهای آموزش شرعیات در بازار هرچند آگاهی کاسبان را نسبت به احکام الهی افزایش داد اما برخی به این کلاسها یا نیامدند و یا اثر مثبتی در افراد شرکتکننده دیده نشد.
4- ایران را بهشت دلالان میدانند، دلالانی که خود را کاسب معرفی میکنند و آبروی کاسبان واقعی را نیز بردهاند.
رد پای دلالان در خرید و احتکار کالاهای اساسی، محصولات کشاورزی تا پیشخرید خودرو با ربات، احتکار ارز و سکه و بهتازگی احتکار ماسک و مواد ضدعفونی کننده و دستکش دیده میشود و همه هم بر تأثیر منفی آنها بر آبروی بازار و معیشت مردم و اقتصاد کشور اذعان دارند اما رشد این طبقه از دلالان کاسب منفعتطلب روز به روز بهصورت تصاعدی بالارونده است و گویا مانعی جدی هم برای ادامه فعالیت خود نمیبینند.
5- زمانی مسائل سیاسی فحش جدیدی را وارد ادبیات سیاسی کشور کرد و آن کاسبان تحریم بود، افرادی که در شرایط تحریم با دلالی، قاچاق کالا، بورس بازی در بازارها بهویژه سکه و طلا، کاسبی میکردند و همچنان هم ادامه میدهند.
اما اکنون با شیوع کرونا در جهان مشخص شد که کاسبان منفعتطلب و از خدا بیخبر تنها محدود به شرایط تحریم نیستند و در هر شرایطی کاسبی خود را با آن شرایط وفق داده و از التهاب جامعه پول پارو میکنند و از برخوردها هم ترسی ندارند.
6- دلالان آگاهانه کاسبی را بدنام میکنند اما کاسبان با انصاف هم اگر بخواهند فعالیت مستمر داشته باشند در مواقعی ناگزیر به معامله با آنها هستند حتی دستگاههای دولتی نیز همچنان که در نامه وزیر بهداشت به رئیس شورای عالی امنیت ملی آمده است، ناگزیر به خرید کالا از این دلالان، آن هم به قیمتی چندین برابر قیمت عادی، هستند.
دلالان کاسب توانستهاند همه را به بازی در شرایطی که تحمیل میکنند، وادار کنند، نگاهی به بازارها از قبیل بازار ارز، سکه و طلا، ماسک و لوازم بهداشتی و شکر تأییدی بر این موضوع است که دلالان بالا دستی دارند و شرایط بازار را آنها که کاسبی را هم بدنام کردهاند، تعیین میکنند و بهنظر نظارتها و برخوردها هم نمیتواند از گسترش این ویروس مهاجم و خطرناک اقتصادی پیشگیری کند.
7- شرایط ویژه کشور و تحریمها بهدلیل شفاف نبودن روابط و اطلاعات و... زمینه فساد و دلالی اقتصادی و رصد دلالان کاسب را فراهم میکند و شاید این شرایط، دلیل اصلی رشد این رویکرد منفی اقتصادی و علاقه بیشتر فعالان اقتصادی به این رویکرد برای پیمودن راهی سخت برای رسیدن به ثروت در فاصلهای کوتاهتر باشد.
اما در این شرایط هم میتوان با کاربرد راهکارهایی دست دلالان را از کاسبی با آبروی بازارها و معیشت مردم قطع کرد و مردم را به ثبات بازارها در نبود یا کم شدن فعالیت دلالهای کاسب امیدوار کرد وگرنه با آبروی کسبه مؤمن و انقلابی از سوی دلالان کاسب بیشتر بازی خواهد شد.
|
