|
امسال کشور دچار خشکسالی شدیدی است و خبرها از کاهش عجیب سطح آب چاهها، خشک شدن دریاچهها و انتشار گرد و غبار حکایت دارد.
در این میان سازمان ملی بهرهوری اعلام کرده؛ سالانه بین ۸۰ تا ۹۰ درصد آب کشور در حوزه کشاورزی صرف میشود که بخشی از آن در کانالهای توزیع تبخیر میشود در سال حدود ۱۲۵ میلیون تن محصول کشاورزی تولید میکنیم که ۲۵ تا ۳۰ درصد آن در طول زنجیره تلف میشود. برای این میزان محصول ۹ میلیارد متر مکعب آب مصرف میکنیم درحالیکه آب شرب کشورمان چیزی حدود ۱۰ میلیارد مترمکعب است.
پیش از این نیز در آمار میزان هدر رفت آب در کشور در قالب آمار آب بدون درآمد، نزدیک به 5 برابر کشور توسعه یافته آلمان اعلام شده است، در حالیکه متوسط بارش سالانه در کشور آلمان 3 برابر متوسط بارش در ایران برآورد میشود.
همچنین ایران از 17 کشور اروپایی با سرانه بارش بسیار بیشتر از ایران، میزان درصد هدر رفت بالاتری را به ثبت رسانده است.
در همین حال رئیس انجمن آب و فاضلاب کشور با اشاره به اینکه 2.3 میلیارد مترمکعب آب تصفیه شده طی یک سال هدر رفته است، گفته: ۴۰ درصد از کل هدررفت آب در کشور ما ظاهری و مربوط به اتفاقاتی مانند آبدزدی است و ۶۰ درصد هم هدررفت واقعی یا همان نشت آب در خط انتقال، مخازن، شیرآلات و لولهها است.
برای کاهش هدر رفت آب کارشناسان توصیههایی داشتهاند از جمله یک کارشناس منابع آب گفته است: در برخی استانها به دلیل فرسودگی خطوط از هر ۱۰۰ لیتر آب ۳۰ تا ۳۵ لیتر هدر میرود و وزارت نیرو باید در یک برنامه زمانبندی شده مشکل خطوط فرسوده آبرسانی و هدر رفت آب را برطرف و در گام بعدی آب شرب را از آب غیر شرب (خام) جدا کند.
در کشوری مانند ژاپن که مشکل منابع آبی و بارندگی ندارد آبی که برای شرب استفاده میشود از آب غیر شرب که برای مصارف دیگر مانند شستشو استفاده میشود، تفكیک شده است؛ در حالی که در کشور ما همان آبی که برای شرب استفاده میشود کاربرد بهداشتی هم دارد ازاین رو مصرف آب بسیار بالا میرود. قطعا اطلاعرسانی و آموزش هم تاثیر زیادی در کاهش مصرف آب نخواهد داشت زیرا وقتی آب شرب و خام از یک مخزن استفاده شود خود به خود مصرف بالا میرود. بنابر این دولت باید جداسازی آب شرب و غیرشرب را در برنامه فوری کاری خود قرار دهد.
یکی دیگر از راههای برونرفت از تنش آبی بازچرخانی آب است، یعنی آب مصرف شده دوباره به چرخه مصرف باز گردد و برای کارهای غیرشرب به ویژه کشاورزی از آن استفاده شود.
از نظر ابن کارشناس با وجود این که مصرف آب در ایران از استاندارد جهانی پایینتر است اما همواره مشکل کمآبی داریم علت آن این است که آب شرب و غیر شرب ما از هم جدا نیست، هم این که آبیاری در کشاورزی کاملا به روش سنتی انجام میشود و هدررفت آب داریم و با توجه به این که ایران کشوری خشک و نیمه خشک است این روند کم آبی را به وجود میآورد.
با این اوصاف و در شرایطی که آب به معنای واقعی کلمه مایه حیات است به نظر میرسد بیتوجهی به هدر رفت آب و رعایت نکردن اصول بهرهوری و استفاده بهینه از آب ما را در مبارزه با حیات قرار داده است. حیاتی که با پایان یافتن منابع آب و خاکی ابتدا حیات سرزمین را به خطر میاندازد و مخاطرات امنیتی بسیاری به دنبال خواهد داشت.
|
