|
چند روزی است که دوباره اخباری درباره حضور محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی و آیتا... سیدابراهیم رئیسی رئیس قوه قضاییه در انتخابات سال آینده، مورد توجه اصحاب رسانه و فعالان سیاسی قرار گرفته است.
پایان هفته گذشته بود که دبیرکل جبهه جهادگران ایران اسلامی که در انتخابات ۹۲ از قالیباف حمایت کرده بود، در گفتوگو با برنا، درباره حضور قالیباف در انتخابات گفت: بنابر شواهد و قرائن، ستاد قالیباف نسبت به کاندیداهای دیگر با اطمینان بیشتر و عجله زایدالوصفی آماده رقابت شده و به استقبال انتخابات میرود. رفتارهای محمدباقر قالیباف نیز حکایت از عزمی جدی برای وارد شدن به گود انتخابات ریاست جمهوری دارد. سفرهای استانی پر سروصدا، سخنرانیهای زنده تلویزیونی از شبکه یک سیما و عجله در به تصویب رساندن مصوبات «طرح معیشت» و «اقدام راهبردی برداشتن تحریمها» و اقدامات اینچنینی را میتوان بخشی از تلاشهای قالیباف برای اقناع جریان اصولگرایی و اجماع بر نامزدی او قلمداد کرد.
وهاب عزیزی در ادامه گفتوگو شانس قالیباف را برای بهدست آوردن اجماع اصولگرایان نسبت به دیگر نامزدها بیشتر دانست و افزود: درحالحاضر هیچ کدام از نامزدهای مطرحشده، موقعیت قالیباف را ندارند. قالیباف در جریان انتخابات ۹۸ تیم خودش را ترمیم و تکمیل کرد. حضورش در جایگاه ریاست مجلس نیز این فضا را برای او فراهم کرده است که برنامههای آینده خود را در قالب گزارشات کاری مجلس از تریبون صدا و سیما اعلام کند که توان رقابت او را در مقایسه با رقبای درون جریانی، بیشتر میکند.
البته موضوع حضور قالیباف در چندین برهه توسط دیگران نیز مورد تأیید قرار گرفته و حتی برخی از نمایندگان مجلس به تلاشهای قالیباف برای حضور در انتخابات 1400 انتقاد کردهاند.
البته نسبت علاقه قالیباف به صندلی ریاست در پاستور بر کسی پوشیده نیست و حضور او در انتخابات 1400 در روزهای انتخابات مجلس یازدهم برای انتخابات رئیس مجلس شورای اسلامی محتمل بوده است.
این درحالی است که یکی از شروط رقبای قالیباف برای انتخابات ریاست مجلس برای کنارهگیری بهنفع او، حضور نداشتن در انتخابات ریاست جمهوری سال 1400 برای رئیس مجلس شورای اسلامی بود.
این مسأله برای قالیباف قابل حل است، زیرا انتخابات ریاست مجلس تقریباً 20 روز پیش از انتخابات ریاست جمهوری برگزار خواهد شد. از اینرو با لابی میان اصولگرایان مجلس میتواند برای حضور در انتخابات ریاست جمهوری از ریاست مجلس بهنفع یکی از رقیبان خود کنارهگیری کند.
حمیدرضا حاجیبابایی که در انتخابات رئیس مجلس خرداد سالجاری، اصلیترین رقیب قالیباف بهحساب میآمد، در اینصورت گزینه اصلی ریاست مجلس شورای اسلامی در سال دوم خواهد بود. نماینده همدان در انتخابات سال اول هیأت رئیسه مجلس بهنفع قالیباف کنارهگیری کرد و حال میتوان انتظار داشت که با حمایت قالیباف از وی بهآسانی بر صندلی ریاست مجلس تکیه بزند.
بر فرض پیروزی قالیباف در انتخابات ریاست جمهوری سال 1400 و انتخاب حاجیبابایی بهعنوان رئیس قوه مقننه، میتوان گفت که بدنه حاکمیت در کشورمان در سالهای آینده به شکل بیسابقهای رنگ و بوی اصولگرایی به خود خواهد گرفت و این مسأله را میتوان پایان کار اصلاحطلبان و یا حاشیهنشینی آنها دستکم در دهه آینده دانست.
با اینحال موانعی چند بر سر این اتفاق(انتخاب حاجیبابایی به عنوان رئیس مجلس از سوی نمایندگان و انتخاب قالیباف بهعنوان رئیس جمهوری از سوی مردم) قرار دارد که در ادامه به بررسی آن میپردازیم.
تزریق جان نصفهونیمه بر پیکره بیجان اصلاحات
دولت تدبیر و امید که از ابتدای کار خود ملاک رفع مشکلات کشور را بر تعامل و همکاری با ابرقدرتهای حال حاضر بنا کرده بود، پس از خروج دونالد ترامپ از برجام میتوان گفت که تمام رشتههایش پنبه شد.
از اینرو بسیاری از اصولگرایان و بهویژه رقبای مغموم حسن روحانی در 2 دوره انتخابات ریاست جمهوری 92 و 96، مجال را غنیمت شمرده و دولت را مقصر اصلی شرایط نامساعد اقتصادی و معیشیتی حال حاضر کشور معرفی کردند.
با اینحال پس از اعلام پیروزی جو بایدن رقیب دموکرات رئیس جمهور آمریکا از سوی خبرگزاریهای رسمی آمریکا و اخباری مبنیبر آغاز انتقال قدرت در آمریکا، میتوان گفت که ورق بهنفع اصلاحطلبان برگشت و اگر تحریمها تا پیش از انتخابات ریاست جمهوری کشور برداشته شود، شانس حضور اصلاحطلبانی همچون محمدجواد ظریف رئیس دستگاه دیپلماسی و یا همتی رئیس بانک مرکزی در پاستور محتملتر از سایرین خواهد بود.
از اینرو برخی تصویب طرح اقدام راهبردی برای لغو تحریمها را که مورد مخالفت دولت نیز بود، تلاش برخی نمایندگان مجلس برای جلوگیری از رفع تحریمها تا پیش از انتخابات ریاست جمهوری 1400 قلمداد میکنند.
از سوی دیگر رئیس جمهور فعلی ایالات متحده کارهای خارج از عرف زیادی را در این 4 سال انجام داده است که عملکرد وی در برابر ایران را نمیتوان به پای رویه معمول آمریکا در برابر ایران پس از برجام دانست.
در اینصورت نهتنها قالیباف بلکه دیگر اصولگرایان مدعی، شانس پیروزی خود را در انتخابات ضعیف خواهند دید، از اینرو احتمالاً برای مناسب فعلی خود اولویت قائل شده و در انتخابات ریاست جمهوری حاضر نخواهند شد.
رئیسی و جلیلی
فارغ از مسائل رقابتی میان احزاب و شرایط حاکم بر کشور در زمان انتخابات، باید گفت که قالیباف را نمیتوان تنها گزینه قدرتمند اصولگرایان برای حضور در پاستور دانست. همانطور که در خاطر داریم در دوره گذشته با وجود نخستین حضور رئیسی در انتخابات ریاست جمهوری، دیگر رقبای اصولگرا را مجاب کردند که بهنفع وی کنارهگیری کنند. قالیباف در میان افکار بسیاری از اصولگرایان گزینه اصلی وی به حساب میآمد، اما با ورود رئیسی در عرصه رقابت ورق به ضرر قالیباف برگشت.
حال تضمینی برای وقوع چنین اتفاقی در انتخابات 1400 برای قالیباف وجود ندارد. این مسأله محتمل خواهد بود که درصورت حضور دوباره رئیسی در انتخابات، دیگر اصولگرایان از جمله قالیباف باری دیگر مجاب به کنارهگیری بهنفع او شوند.
از سوی دیگر در شرایط فعلی که حرف از مذاکرات برای رفع تحریمها از سوی آمریکا به گوش میرسد، حضور سعید جلیلی یکی از ارکان اصلی اصولگرایان در بحث دیپلماسی بهعنوان رقیب اصلی محمدجواد ظریف مطرح خواهد بود.
جلیلی که یکی از اصلیترین منتقدان دولت و برجام به حساب میآید، درصورت رفع نشدن تمامی تحریمهای آمریکا تا پیش از انتخابات، میتواند شانس خوبی را برای حضور در رقابت اصلی انتخابات 1400 داشته باشد. از اینرو جلیلی نیز همانند رئیسی میتواند باری دیگر قالیباف را برای رسیدن به آروزی دیرینهاش ناکام بگذارد.
لابی علیه حاجیبابایی
در 2 دیدگاه بالا به بررسی شرایط حضور و پیروزی قالیباف و خالی شدن صندلی وی در مجلس پرداختیم، حال با فرض پیروزی قالیباف در انتخابات 1400 و یا کنارهگیری پیش از انتخابات وی از ریاست مجلس، آیا حاجیبابایی به قطعیت جانشین وی خواهد شد؟
برخی اتفاقها و حواشی پیرامون مجلس یازدهم که از اکثریت اصولگرایان تشکیل شده، نشان داده است که برخی سیاسیکاریها تنها مختص به رقابت با جناح رقیب نبوده و در میان خود اصولگرایان نیز دیده میشود.
شاهد این مسأله بودیم که پس از اعلام نتایج انتخابات اسفند 98، نمایندگان اصولگرای مدعی کرسی ریاست مجلس، تلاش و لابیگری خود را برای انتخابات آغاز کرده بودند. در این میان عدهای با یکدیگر برای مقابله با قالیباف متحد شده بودند اما در پایان به ائتلاف با وی روی آوردند و در این میان کارشکنیهایی صورت گرفت.
در این ائتلاف اصولگرایان چند قانون در میان خود وضع کردند. آنها به این توافق رسیده بودند که در فراکسیون اکثریت انقلاب اسلامی در میان خود انتخابات را برگزار کرده و پیروز این انتخابات، تنها کسی باشد که از سوی اصولگرایان در انتخابات صحن مجلس حاضر شود.
از سوی دیگر بنا بر این شده بود که رئیس مجلس شورای اسلامی نمیتواند رئیس فراکسیون اکثریت انقلاب اسلامی نیز باشد.
در پایان یکی از مهمترین شروط تعیینشده برای رئیس مجلس این بود که رئیس مجلس شورای اسلامی نمیتواند در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کند.
با اینحال مصطفی میرسلیم با وجود شکست در برابر قالیباف در فراکسیون اکثریت، در انتخابات صحن نیز شرکت کرد.
از سوی دیگر پس از پیروزی قالیباف در انتخابات ریاست مجلس توسط نمایندگان، چندماه بعد در انتخاباتی میان اعضای فراکسیون انقلاب اسلامی به ریاست این فراکسیون نیز درآمد.
در بحث آخرین تعهدات میان اصولگرایان نیز میتوان گفت که حضور قالیباف محتملتر از حضور نیافتن وی در انتخابات است. حال این مسأله نیز پیش میآید که قالیباف در انتخابات 5 خردادماه ریاست مجلس باری دیگر شرکت کرده و در جایگاه ریاست مجلس در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کند.
از سوی دیگر این مسأله وجود دارد که درصورت کنارهگیری قالیباف از حضور در انتخابات ریاست مجلس، با افرادی همچون زاکانی و یا قاضیزاده علیه حاجیبابایی به ائتلاف رسیده و از آنها حمایت کند.
|
