ttttt1405-05-101405-05-20bool(false) 1405-05-101405-05-20bool(false) پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام
 
تاریخ چاپ : سه شنبه ، 20 مرداد 1405

کد خبر : 148673
 
درخت هزار ساله شازده حسین دوباره جوانه زد
تاریخ خبر : 1405-05-20
     
 
 
     
متن خبر :

به گزارش فارس، عضو هیأت امنای بقعه شاهزاده حسین(ع) در این مراسم با اشاره به جایگاه معنوی این بقعه اظهار کرد: شاهزاده حسین(ع) از نوادگان امام هادی(ع) و از شخصیت‌های مورد احترام و ارادت مردم همدان است و این بقعه از سرمایه‌های معنوی ارزشمند استان به شمار می‌رود.
محمد آزادجو با بیان اینکه امام هادی(ع) 4فرزند داشتند که امام حسن عسکری(ع) به مقام امامت رسیدند افزود: حضرت سیدمحمد و حضرت سیدحسین(ع) نیز از فرزندان امام هادی(ع) بودند و بر اساس نقل‌های موجود، حضرت سیدحسین(ع) در مسیر گسترش تشیع و معارف اهل‌بیت(ع) در ایران نقش داشته‌اند.
وی با تأکید بر ظرفیت فرهنگی و معنوی امامزادگان تصریح کرد: امامزادگان می‌توانند به عنوان پایگاه‌های فرهنگی و انسان‌ساز نقش مهمی در جامعه ایفا کنند و بقعه شاهزاده حسین(ع) نیز برای مردم همدان و زائران آن، پناهگاهی معنوی و محل رجوع اقشار مختلف جامعه است.
 احیای درخت کهنسال شاهزاده حسین(ع) حاصل همکاری 4 دستگاه بود
کارشناس اداره اوقاف و امور خیریه استان همدان، نیز در این نشست با اشاره به روند یک‌ساله احیای درخت کهنسال بقعه شاهزاده حسین(ع) اظهار کرد: این فرآیند حدود یک سال تا یک سال و نیم پیش با همکاری 4 دستگاه آغاز شد و اداره تحقیقات جهاد کشاورزی، میراث فرهنگی، شهرداری و اداره اوقاف در آن مشارکت داشتند.
خسرو محمدی افزود: در این مدت، اقدامات مختلفی برای احیای درخت انجام شد که از جمله مهم‌ترین آنها می‌توان به هرس شاخه‌های درخت اشاره کرد؛ زیرا بخش بالایی درخت دچار پوسیدگی شده بود و احتمال سقوط شاخه‌ها، برای زائران و افرادی که در این محل تردد داشتند، خطرآفرین بود.
وی ادامه داد: با هماهنگی انجام‌شده، شهرداری امکانات لازم را فراهم کرد و عملیات هرس توسط نیروهای متخصص انجام شد؛ همچنین دکتر گیتی از مرکز تحقیقات جهاد کشاورزی با استفاده از سموم و روش‌های تخصصی، مراحل مختلف آفت‌زدایی درخت را پیگیری و اجرا کردند.
کارشناس اداره اوقاف و امور خیریه استان همدان و باستان‌شناس با قدردانی از تلاش کارشناسان و دستگاه‌های مشارکت‌کننده خاطرنشان کرد: در چند مرحله عملیات آفت‌زدایی و هرس تخصصی انجام شد و مستندات تصویری این اقدامات نیز تهیه شده است.
 آثار تاریخی روایتگر هویت 
و تاریخ یک جامعه هستند

رئیس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان همدان نیز در این نشست با تبریک روز خبرنگار اظهار کرد: وقایع و واقعیت‌های تاریخی در دل آثار تاریخی، معنوی و مادی نهفته است و برای شناخت حقیقت و تاریخ باید به این آثار مراجعه کرد.
حمید ترکمان بیان کرد: یکی از وظایف مهم ما حفظ آثار تاریخی و معنوی است؛ زیرا هر اثر تاریخی، حتی اگر در نگاه نخست ساده یا کم‌اهمیت به نظر برسد، می‌تواند حامل پیام‌ها و روایت‌های ارزشمندی برای شهر، استان و کشور باشد.
وی با اشاره به وضعیت درخت کهنسال بقعه شاهزاده حسین(ع) تصریح کرد: برخی تصور می‌کردند این درخت خشک شده است اما بررسی‌های تخصصی نشان داد که همچنان ظرفیت احیا دارد و امروز شاهد جوانه‌زدن و رشد مجدد آن هستیم.
وی با تأکید بر ضرورت انتقال میراث تاریخی به نسل‌های آینده گفت: حفظ آثار تاریخی و معنوی وظیفه‌ای همگانی است و هر فرد باید به اندازه توان و ظرفیت خود برای حفاظت از این آثار تلاش کند؛ کشور ما دارای آثار تاریخی ارزشمند و قدمت فراوانی است و شایسته نیست نسبت به معرفی و حفاظت از این میراث بی‌تفاوت باشیم.
 درخت کهنسال شاهزاده حسین(ع) 
یک میراث ژنتیکی ارزشمند است

عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، نیز در این نشست با اشاره به اهمیت علمی درخت کهنسال بقعه شاهزاده حسین(ع) اظهار کرد: این درخت علاوه بر ارزش تاریخی و فرهنگی، از نظر ژنتیکی نیز یک میراث ارزشمند برای استان همدان و حتی کشور به شمار می‌رود.
مزدشت گیتی با اشاره به اینکه این درخت حدود هزار سال در شرایط مختلف اقلیمی و در دوره‌های متفاوت تاریخی دوام آورده و همین موضوع، ارزش ژنتیکی آن را بسیار بالا می‌برد گفت: مراکز علمی دنیا به دنبال شناسایی و حفظ چنین ذخایر ژنتیکی مقاومی هستند تا بتوانند در آینده، به‌ویژه با توجه به تغییرات اقلیمی، از ظرفیت آنها برای حفظ منابع طبیعی و زیستی استفاده کنند.
وی ادامه داد: درختانی که در صدها سال در شرایط نامساعد اقلیمی دوام آورده‌اند، از نظر علمی اهمیت ویژه‌ای دارند؛ زیرا ژنتیک مقاوم آنها می‌تواند در مطالعات آینده و برنامه‌های اصلاحی مورد استفاده قرار گیرد.
عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان با اشاره به برنامه حفظ نمونه ژنتیکی این درخت گفت: قرار است نمونه‌ای از این درخت برای نگهداری در بانک ژن سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی ثبت و حفظ شود تا این ذخیره ژنتیکی ارزشمند برای نسل‌های آینده باقی بماند.
 سن درخت احتمالاً بیش از ۹۰۰ سال است
این کارشناس حوزه کشاورزی و منابع طبیعی درباره سن دقیق درخت گفت: بر اساس برخی روایت‌ها، قدمت این درخت حدود ۹۷۰ سال عنوان شده است؛ همچنین کارشناسان متخصص حوزه جنگل و منابع طبیعی با بررسی قطر، رشد و شرایط درخت، سن آن را بیش از ۹۰۰ سال برآورد کرده‌اند.
وی با بیان اینکه یکی از روش‌های علمی تعیین سن درخت، بررسی حلقه‌های رشد سالانه است افزود: در هر سال معمولاً یک حلقه رشد ایجاد می‌شود و با بررسی ضخامت حلقه‌ها می‌توان اطلاعاتی درباره شرایط اقلیمی دوره‌های مختلف نیز به دست آورد؛ به‌گونه‌ای که حلقه‌های ضخیم‌تر می‌تواند نشان‌دهنده شرایط مناسب‌تر رطوبتی و رشد بیشتر و حلقه‌های نازک‌تر بیانگر دوره‌های خشکسالی یا شرایط نامساعد باشد.
درخت کهنسال شاهزاده حسین(ع) می‌تواند بخشی از تاریخ همدان را روایت کند
عضو هیأت علمی دانشگاه بوعلی‌سینا نیز با اشاره به جایگاه درختان در فرهنگ ایرانی و اسلامی اظهار کرد: درخت کهنسال بقعه شاهزاده حسین(ع) تنها یک عنصر طبیعی نیست، بلکه می‌تواند بخشی از تاریخ، فرهنگ و هویت شهر همدان را برای نسل‌های آینده روایت کند.
محمدرضا عراقچیان با بیان اینکه بسیاری از امامزاده‌ها در گذشته در دل بافت شهری و در مجاورت محل زندگی مردم قرار داشته‌اند افزود: زمانی که مردم وارد فضای امامزاده‌ها می‌شدند، یکی از عناصر مهمی که در این فضاها مشاهده می‌کردند، درختان بودند؛ انتخاب نوع درخت در این مکان‌ها نیز در بسیاری موارد بر اساس ملاحظات فرهنگی، اجتماعی و حتی اقتصادی انجام می‌شده است.
وی ادامه داد: درخت توت یکی از درختانی بوده که در بسیاری از امامزاده‌ها و فضاهای مذهبی کاشته می‌شده و این انتخاب دلایل مختلفی داشته است؛ از جمله اینکه این درخت نسبت به برخی آفات مقاوم است و میوه آن نیز می‌توانسته به عنوان یک ماده غذایی در اختیار مردم، به‌ویژه اقشار کم‌برخوردار قرار گیرد.
عضو هیأت علمی دانشگاه بوعلی‌سینا با اشاره به ارتباط میان قدمت درختان و بناهای تاریخی خاطرنشان کرد: در بسیاری از موارد درختانی که همزمان با ساخت بنا کاشته شده‌اند، می‌توانند به عنوان یک شاهد تاریخی مورد توجه قرار گیرند.
وی اضافه کرد: همان‌طور که انسان هنگام ساخت خانه ممکن است در همان زمان درختی در حیاط آن بکارد، قدمت یک درخت کهنسال نیز می‌تواند اطلاعاتی درباره تاریخ شکل‌گیری و توسعه یک بنا در اختیار ما قرار دهد.
عراقچیان درخت کهنسال شاهزاده حسین(ع) را جد درختان همدان توصیف کرد و گفت: این درخت را باید همانند یک عضو سالخورده خانواده دانست که پس از آسیب و بیماری، اعضای خانواده برای احیای آن گرد هم می‌آیند؛ امروز نیز مجموعه‌ای از دستگاه‌ها و کارشناسان برای نجات و احیای این درخت در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند.
وی پیشنهاد کرد: با توجه به مطالعات و برآوردهای کارشناسی انجام‌شده درباره سن درخت، بهتر است یک پلاک معرفی در کنار آن نصب شود و اطلاعات مربوط به قدمت، ویژگی‌های تاریخی و مطالعات علمی انجام‌شده درباره درخت در اختیار بازدیدکنندگان قرار گیرد.
عضو هیأت علمی دانشگاه بوعلی‌سینا خاطرنشان کرد: نصب یک پلاک معرفی می‌تواند توجه بازدیدکنندگان را به این درخت جلب کند و باعث شود مردم بدانند با یک درخت معمولی مواجه نیستند، بلکه با موجودی زنده روبه‌رو هستند که قرن‌ها از تاریخ این شهر را پشت سر گذاشته است.
وی با بیان اینکه این درخت می‌تواند روایتگر بخش‌هایی از تاریخ همدان باشد گفت: اگر این درخت می‌توانست با ما سخن بگوید، احتمالاً روایت‌های زیادی از اتفاقات تاریخی، رفت‌وآمد شخصیت‌ها و تغییرات شهر همدان برای گفتن داشت و همین ویژگی است که ارزش تاریخی آن را دوچندان می‌کند.
درخت کهنسال شاهزاده حسین(ع) در زمره میراث طبیعی ارزشمند همدان
کارشناس باستان‌شناسی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان همدان و مسئول ثبت آثار تاریخی نیز در این نشست با اشاره به توجه سازمان میراث فرهنگی به میراث طبیعی اظهار کرد: از سال ۱۳۸۷ و در چارچوب فعالیت‌های معاونت میراث فرهنگی، موضوع شناسایی و ثبت عناصر شاخص طبیعی نیز مورد توجه قرار گرفت و در کنار آثار تاریخی و فرهنگی، شاخه‌ای با عنوان «میراث طبیعی» شکل گرفت.
اسماعیل رحمانی با بیان اینکه میراث طبیعی شامل پدیده‌ها و عناصر طبیعی نادر، شاخص و ارزشمندی است که خارج از مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست قرار دارند گفت: این حوزه با وظایف سازمان محیط زیست و منابع طبیعی تداخل ندارد، بلکه در بسیاری از موارد این مجموعه‌ها در حفاظت از میراث طبیعی مکمل یکدیگر هستند.
وی با اشاره به ثبت درختان کهنسال در فهرست میراث طبیعی گفت: درختان کهنسال یکی از عناصر مهم میراث طبیعی محسوب می‌شوند و از سال ۱۳۸۷ پرونده تعدادی از این درختان در استان همدان تهیه و برای ثبت ملی آنها اقدام شده است؛ هدف از این کار، ایجاد شناسنامه برای این عناصر و مشخص کردن الزامات حفاظتی آنهاست.
این کارشناس باستان‌شناسی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی  با بیان اینکه در این فرآیند، دستگاه‌ها و مجموعه‌های مختلف می‌توانند نقش مؤثری داشته باشند و قرار نیست اداره میراث فرهنگی به تنهایی همه اقدامات مربوط به حفاظت و احیای این آثار را انجام دهد ادامه داد: خوشبختانه در استان همدان شاهد مشارکت خوبدستگاه‌های مختلف در این زمینه هستیم.
وی با اشاره به روند احیای درخت کهنسال شاهزاده حسین(ع) عنوان کرد: در این موضوع، همکاری اداره اوقاف، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، شهرداری، منابع طبیعی و سایر دستگاه‌های مرتبط موجب شد اقدامات لازم برای نجات این درخت با جدیت بیشتری دنبال شود.
رحمانی افزود: زمانی که مشخص شد این درخت در معرض خطر و آسیب قرار دارد، در مرحله نخست از متخصصان امر کمک گرفتیم و چند مرحله کارشناسی با حضور کارشناسان مرکز تحقیقات انجام شد؛ مهندسان و متخصصان حوزه منابع طبیعی و کشاورزی در بررسی وضعیت درخت حضور پیدا کردند و پس از آن نیز اقدامات تخصصی لازم برای احیای آن انجام شد.

 
 
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام بلامانع است.