|
قاسم رحیمی، عضو هیأت علمی دانشکده کشاورزی همدان ورود زودهنگام عشایر به مراتع را یکی از دلایل تخریب مراتع و درنهایت فرسایش خاک دانست و گفت: رشد بذور گیاهان مرتعی باعث تشکیل چتر و حفاظتی روی سطح خاک شده که این پوشش میتواند از خاک در برابر بسیاری از عوامل مخرب که منجر به فرسایش میشود، دفاع کند بنابراین ورود زودهنگام عشایر مانع رشد گیاهان مرتعی میشود.
رئیس مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان نیز مهمترین عوامل فرسایش خاک را چرای دام، بهرهبرداری و شخم دانست و بیان کرد: مهمترین شیوه حفاظت خاک کنترل دام و ورود و خروج دام، رعایت ظرفیت چرایی، بهرهبرداری از مراتع، معادن، شخم اراضی زراعی، شخم در جهت شیب و دیمزارها است.
قاسم اسدیان با بیان اینکه سالانه ۱۵ تن در هکتار از خاکهای کشور دچار فرسایش میشوند که متأسفانه در استان همدان میزان فرسایش خاک زیاد است، گفت: براساس آمارها بهطور متوسط حدود ۱۵ تن در هکتار در سال فرسایش خاک داریم که علت آن هم این است که در منطقه نیمهخشک سرد هستیم و ریزش نزولات آسمانی توزیع منظمی ندارد و بیشتر در فصول سرد سال رخ میدهد که پوشش گیاهی در سطح عرصهها وجود ندارد و این باعث فرسایش خاک میشود.
براساس اظهارات کارشناس خاک سازمان جهادکشاورزی استان همدان در نشست «خاک بستر حیات» در دفتر ایسنا، میزان فرسایش خاک در کشور بین ۱۵ تا ۲۰ تن در هکتار است که این میزان در استان همدان بین ۱۰ تا ۱۵ تن در هکتار است.
پوشش گیاهی عامل اصلی نگهدارنده خاک است
معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان درباره تصرف و تخریب اراضی طبیعی، بیان کرد: یکطرف قضیه مسأله قانونگذار، در طرف دیگر نیز مسأله اجرا و نظارت منابع طبیعی مطرح است. طمع و تصرف مردم نیز زیاد شده و اراضی ارزش پیدا کرده و ارزشمندتر نیز میشود بنابراین برای جلوگیری از تصرف و تخریب اراضی باید نقشهها دقیقتر شده و مردم نیز حریم و حقوق را رعایت کنند و قانونگذار نیز خطوط را مشخص و خط قرمز تعیین کند.
محمدمهدی آرتیمانی با اشاره به اینکه عامل اصلی نگهدارنده و تخریب خاک، پوشش گیاهی است، بیان کرد: پوشش گیاهی عامل مهمی در حفظ خاک از نظر احیا، توسعه و سایر بخشهای محیط زیستی، کشاورزی و دامپروری است.
۹۰ درصد فرسایش خاک همدان آبی است
آرتیمانی با بیان اینکه عواملی نظیر باد و آب، خاک را جابهجا و حمل میکند و ۹۰ درصد فرسایش در استان همدان آبی است، اظهار کرد: پوشش گیاهی سطح مراتع بهوسیله شخم و شیار و چرای بیرویه دام دستخوش تغییر شده است. اگر چرای دام در مراتع بیش از حد و بدون مدیریت باشد، پوشش گیاهی از بین میرود و زمین لُخت شده و در معرض بارش باران و وزش باد قرار میگیرد.
معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان افزود: بهطور مثال بهجای اینکه 6 دام برای چرا وارد یک هکتار مرتع شوند، ۲۰ رأس دام وارد مرتع میشود. هر چه پوشش گیاهی مناسب و خوشخوراک باشد، دام خورده و پوشش گیاهی نامناسب باقی میماند که با ادامه این روند ۶۰ تا ۷۰ درصد پوشش گیاهی مراتع از بین میرود.
وی افزود: شیب اراضی نیز به افزایش میزان فرسایش خاک کمک میکند و هر کجا که شیب زیاد باشد، فرسایش راحتتر و در حجم بیشتری اتفاق میافتد. در ضمن میزان و نوع بارش نیز در فرسایش خاک تأثیرگذار است، هرچه قطرات باران درشت و شدت بارش بیشتر باشد خاک را جابهجا کرده و ساختار خاک را از بین میبرد.
معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان با اشاره به اینکه اگر پیوستگی ذرات خاک از بین برود راحت جابهجا میشود، اظهار کرد: شخم زدن زمین در جهت شیب نیز در افزایش میزان فرسایش تأثیر دارد.
|
