|
تقریبا 36 درصد از وسعت یک میلیون و 950 هزار هکتاری استان همدان شامل اراضی کشاورزی و باغ است.
سطح باغات استان همدان حدود 77/5 هزار هکتار است که چنانچه آمارگیری جدیدی بهعمل آید وسعت باغات استان به مراتب کمتر از این رقم خواهد بود، چراکه محدوده شهرهای مختلف استان همدان در گذشتههای نه چندان دور زیر پوشش باغهای سبز و خرم و رویشگاه انواع درختان میوه بوده است که با توسعه شهرنشینی و رشد ناموزون دامنه شهرها، انبوه باغهای میوه و فضای سبز دامنهها و دشت ها تبدیل به ساختمان و خیابان و کوچه پس کوچههای بدون ضابطه شد و اغلب چنین تغییر کاربریهایی در حال حاضر بنام نقاط حاشیهنشین، مانند ضایعههای بدقواره به دامن شهرهای بزرگ و کوچک چسبیده است.
فراموش نکنیم که به لحاظ ساختار اقلیمی خاص استان همدان و بارندگیهای کم و روبه خشک سالی و همچنین کویری شدن تدریجی برخی نقاط مرکزی استان، سطح اراضی کشاورزی و باغی استان نه تنها قابل توسعه نیست، بلکه بتدریج رو به نقصان و تخریب است و براساس آمارهای موجود بیشتر از 30 هزار هکتار از اراضی کشاورزی و مراتع و بیشهزارهای استان بهدلایل گوناگون از جمله کمآبی و دخالت انسان و تغییر کاربریها، از دست رفته است و قابل بهرهبرداری در بخشهای کشاورزی نیست.
واما فاجعه بزرگتر زیست محیطی در استان و بخصوص خود شهرستان همدان این است که پروسه تخریب و نابودی باغها در سالهای اخیر بدامنه روستاها رسیده است و آفتی خطرناک و سیریناپذیر بنام انسان به جان باغها در کنارههای روستاهای خوش آب و هوا افتاده است.
عوامل گوناگونی و گاه مضحک و دور از عقل و منطق در زمانه حاضر باعث تغییر کاربری در زمینهای قابل کشت که هیچ، بلکه در باغهای روستایی میباشد. یکی از دلایل اصلی بالارفتن قیمت زمینهای باغی برای تبدیل به ویلا است که روستاییان و صاحبان باغها را به قطعه قطعه ساختن و فروش باغهایی که زمانی منشا تولید و تأمین معاش روستانشینان و باغداران بوده است، ترغیب میسازد.
دلیل دیگر این است که اراضی کشاورزی و باغها دیر یا زود و بطور متوالی به ورثه صاحبان اصلی رسیده و خرد شده و کمتر قابل اجرای برنامههای زراعی و باغداری میشود. دلیل دیگری هم این است که نسلهای جدیدی که در مسیر مهاجرت به شهرها و تحصیل و اشتغال دایمی قرار می گیرند، ناگزیر از فضای روستا و تولیدات روستایی و بخش کشاورزی جدا میشوند و سرنوشت باغها و زمینهایی که روزگاری با وسعت بزرگتر و یک پارچه در ید اختیارات صاحبان اصلی و روستانشینان باانگیزه قرار داشت، دچار تغییر میشود.
با تمام این احوال، خطرناکترین عامل تعدیل و انقراض اراضی باغی در محدوده روستاهای همدان همانا میل شهرنشینان تازهبهدوران رسیده به ویلا نشینی و رشد بادکنکی قیمت زمین و باغ در روستاها میباشد.
علاوه براین هرکسی به هر طریقی در روستاهای خوش آب و هوای نقاط شرقی همدان صاحب قطعه باغ و زمینی شده است، اقدام به حصارکشی محدوده باغی خود کرده و بهقول خود آلونکی هم داخل باغ ساخته و خواه نا خواه بخش بزرگی هم از باغ تبدیل به پارکینگ شده و اراده باغداری و تولید محصولات باغی نیز کم کم تعدیل میرود و در نهایت میشود همان بلایی که بر سر انبوه باغهای پیرامونی شهر بزرگ و روزگاری خوش آب و هوای همدان و دیگر شهرهای استان آمده است.
|
