|
همدان در دوره صفویه، محل رفتوآمد قوا و عساکر دشمن و قوای ایرانی در رقابت 2 کشور ایران و عثمانی بود و دست به دست شدن همدان بین این 2 سپاه و در اختیار قرار گرفتن زمان زیادی در دست عثمانی، عاملی برای توسعهنیافتگی همدان شد.
به گزارش تسنیم، کهندیار الوند با بیش از 3 هزار سال سابقه مدنیت، دورههای پر فراز و نشیبی از تاریخ را پشتسر گذاشته است؛ دورههایی که هریک به فراخور ویژگی بر اوضاع فرهنگی و اقتصادی استان تأثیرگذار بوده است.
کتاب «همدان در عصر صفویه» به بررسی اوضاع شهر کهن پارسی در دوره حکومت سلسله شیعه مذهب صفویه پرداخته است.
این کتاب در 4 بخش تألیف شده که در بخش نخست، اوضاع اجتماعی و سیاسی همدان پیش از آمدن صفویان بررسی و مباحثی چون همدان پیش از صفویه، قلمرو علیشکر، حاکمان همدان و سیمای شهر از منظر سیاحان و میسونرهای مذهبی و خارجی بیان شده است.
دربخش دوم کتاب شرایط اجتماعی و اقتصادی و مذهبی این دوره همدان تحلیل و بررسی و ساختار شهری، روستایی، زندگی شبانکاره، اوضاع اقتصادی و تجاری، سیر تدریجی گسترش تشیع در همدان، نهاد دین و امور قضا و اقلیتهای مذهبی معرفی شده است.
در بخش سوم کتاب «همدان در عصر صفویه»، همدان دوره صفویان در 3 منحنی زمانی استقرار و تثبیت، دوران اوج و عظمت و زمان پایانی و فروپاشی آن بازگو و در بخش چهارم کتاب هم اوضاع فرهنگی فعالیتهای ادبی و هنری، شاعران و آثار و ابنیه بهجایمانده از این سلسله در منطقه همدان معرفی شده است.
آنگونه که در این کتاب مطرح شده در دوره شاهان صفویه باوجود تحولات زیاد در ساختارهای سیاسی و اجتماعی و مذهبی، این روند تحولی و توسعهای بسیار به کندی و شاید بهندرت در همدان شکل گرفت و این منطقه از دایره تحول و توسعه عصر نوزایی صفویان بهدور ماند.
عامل این عقبماندگی به 2 عرصه داخلی(ملی) و بیرونی(جهانی) برمیگردد. در حوزه داخلی توجه کم شاهان صفوی به این شهر و منطقه و بیشتر توجه به مراکز قدرت و بودباشهای آنها سبب شد که برخورداری از آبادانی در ولایات و ایالات بهطور گسترده و همهجانبه نباشد.
بهنظر میرسد اگر موقعیت جغرافیایی همدان، طور دیگری بود و سیاست شاهان صفوی شکل دیگری را رقم میزد؛ همدان نیز میتوانست در مسیر حرکت و توسعه در این زمان قرار گیرد. درکل، شرایط نوزایی و خیزش تحولی در زمینههای مذهبی، اجتماعی و سیاسی دوران صفویه به یک اندازه با توجه به شرایط متفاوت و دلایل مختلف به همه ولایات و ایالات قلمرو صفویان نرسید و هر یک از این ایالات و ولایات به دریافتی مشترک همراه با شرایط حکومت و بودباش آن نرسیدند.
«همدان در عصر صفویه» به قلم مجید فروتن بهوسیله انتشارات آکسایا در 300 صفحه منتشر شده است.
|