|
پرونده ثبت خانه «سماوات» همدان وقتی در ردیف پیگیریهای میراث فرهنگی برای ورود به فهرست ملی وارد شد که آگهی فروش آن در سایت خرید و فروش آنلاین مورد انتقاد رسانههای همدان قرار گرفت.
به گزارش فارس، موضوع از این قرار بود که اردیبهشتماه سالجاری در یکی از سایتهای فروش آنلاین، آگهی عجیبی با عنوان «فروش خانه ویلایی با نمای سنتی» منتشر شد که عکسهای انتشاریافته در این آگهی نشان از بنایی باارزش اما بدون نشان ملی در سطح شهر همدان داشت که در غفلت مسئولان امر به حراج گذاشته شده بود.
رسانهها و دوستداران میراث فرهنگی بر این باور بودند که این بنا واجد ارزش است و باید حفظ و نگهداری شود. از سوی میراث فرهنگی، به مالکان پیشنهاد شد از این خانه بهعنوان خانه بومگردی استفاده و درصورت تخریب، باید به همان شکل نوسازی شود؛ زیرا خود نمای ساختمان میتواند بهعنوان یک برند استفاده گردد.
آنچه شرایط موجود مشخص میکرد این بود که خانه سماوات با توجه به موقعیت مکانی، محدودیت ارتفاع دارد که ارتفاعی بین 5/2 تا 5/3 طبقه است؛ پس فروش این خانه ارزشمند بهنفع مالک نیست و زمین آن ارزشی ندارد.
اما بالاخره پس از حواشی متعدد و پیگیری رسانهها برای جدیت در ورود میراث فرهنگی این خانه توانست با اختصاص شماره ۳۳۰۷۷ در ردیف آثار ملی کشور قرار گیرد.
خانه سماوات در خیابان بوعلی کوچه شهید نیلی همدان واقع شده و از بناهای با ارزش تاریخی استان همدان است که پرونده ثبت آن در دست اقدام است و بهمحض آماده شدن برای ثبت به تهران ارسال خواهد شد.
در آن زمان که موضوع خرید و فروش خانه سماوات تیتر رسانهها شد، مالکان بنا با مراجعه به اداره کل میراث فرهنگی استان همدان اطلاع یافتند که حق فروش ملک خود را دارند ولی اجازه تخریب ندارند و به هیچعنوان اجازه تخریب به آن داده نمیشود.
نکته حائز اهمیت دیگر این بود علاوهبر اینکه خود بنا دارای ارزش تاریخی است با توجه به قرارگیری در بافت تاریخی و حریم خانه «ضرابی» و آرامگاه بوعلی، محدودیت ارتفاع داشته و اجازه ساختوساز به آن داده نمیشود و درصورت معامله ملک، صاحب جدید ملک نیز به هیچ عنوان اجازه تخریب و ساختوساز این بنا را نخواهد داشت و تنها موظف به حفظ و نگهداری بنا است.
و حالا بالاخره خانه سماواتی که در فهرست آثار ملی بهصورت اضطراری درحال ثبت قرار گرفته بود، توانست جایی برای خود در ردیف آثار ملی ایران باز کند.
شایان ذکر است، تغییر کاربری مناسب یک بنای تاریخی از مهمترین راهکارهای حفاظت آن است. در کشور ما بسیاری از بناها کاربری پیشین خود را از دست داده و به بناهایی با کاربری جدید و گاه نامرتبط تبدیل شدهاند؛ این درحالی است که کشورهای توسعهیافته بهترین راهکار حفظ بناهای تاریخی را احیای کاربری اصلی بنا میدانند.
در تغییر کاربری یک بنای تاریخی باید تلاش کرد تا فرم قدیمی آن و ویژگیهای فیزیکی در داخل و خارج بنا حفظ شود و عملکرد جدید با نقش گذشته آن و میزان انتظارات ما از واقعیت تناسب داشته باشد. کارایی گذشته بناهای تاریخی معانی و مفاهیم فرهنگی داشته که لازم است در کاربری جدید نیز به آنها توجه شود.
کارایی پیشین یک بنای تاریخی و سیمای ظاهریِ آن ترکیبی را ایجاد میکرد که بهخوبی ماهیت آن بنا را نشان میداد، بر این اساس اهمیت دارد در اختصاص کاربری جدید به یک بنای تاریخی توجه لازم شود که متناسب با ماهیت تاریخی آن باشد.
|
