|
برقراری ارتباط منطقی بین دو مفهوم برد-برد و منافع ملی در عرصه دیپلماسی کاری سخت اما بسیار مهم است؛ زیرا از یکسو منافع ملی اصل و مبناست و از سوی دیگر در راستای دستیابی به همان منافع باید از روشی استفاده شود که طرف مقابل نیز خود را برخوردار از این منافع احساس کند.
اینجاست که عمل در مقابل عمل معنا پیدا میکند و درنهایت توافقی به دست میآید که طرفهای آن در عین حالی که از برخی منافع کوتاه مدت خود گذشتهاند، اما همه خود را منتفع میدانند.
این روزها بحث برجام بهعنوان توافقنامهای که براساس چنین رویکردی حاصل شد، با روی کار آمدن دوباره دموکراتها در آمریکا به بحثی جدی در محافل سیاسی و رسانهای تبدیل شده است.
کلیدواژه اصلی این مباحث نیز احتمال بازگشت آمریکا به برجام است که با آغاز ریاست جمهوری بایدن دموکرات گمانهزنیها درباره آن قوت گرفته است.
در نگاه نخست همان بحث بازگشت یا بازنگشتن کاخ سفید به این توافقنامه است که روی کاغذ هر 2 حالت را میتوان از زوایای مختلف مورد واکاوی قرار داد و حاصل و نتیجهاش را دید.
طبیعی است منظور ما از چنین بازگشتی بهمعنای آن است که آمریکا گام عملی در این راستا بردارد و تحریمها را لغو کند. در چنین حالتی است که براساس چهارچوب پیشگفته جمهوری اسلامی ایران نیز گامهای مناسب را برخواهد داشت و این همان رویکرد عمل در مقابل عمل است.
بر این اساس مهمتر از اصل بازگشت به توافق چگونگی انجام آن است که اتفاقا برای تهران خیلی مهم است که طرف مقابل چه گامهای عملی برای چنین بازگشت متعهدانهای که نشانههای جبران نیز داشته باشد، برمیدارد.
اینکه در ذهن مقامات کاخ سفید چه میگذرد و تئوریسینهای آنها چه سناریوهایی را برای بازگشت آمریکا به برجام مدنظر دارند و احیانا در اتاقهای فکر خود آن را تحلیل کردهاند، برای جمهوری اسلامی ایران چندان اهمیتی ندارد. مهم برای ما و تعهدات مسلم اعضای برجام است که بهطور طبیعی با بازگشت آمریکا به این توافقنامه باید رعایت شود.
با این اوصاف اگر آمریکاییها بخواهند و تصمیم بگیرند به برجام بازگردند، باید همزمان با اعلام و مکتوب کردن تصمیمات، گامهای عملی برای انجام تعهدات خود در چهارچوب برجام بردارند وگرنه اتفاقی در این عرصه نخواهد افتاد.
از سوی دیگر آمریکاییها باید این نکته اساسی را مدنظر قرار دهند که سند انتشاریافته از برجام بهعنوان یک توافقنامه بینالمللی که شورای امنیت سازمان ملل بر آن صحه گذاشته است، دیگر قابل مذاکره نیست و تنها فاکتور مهم در این زمینه عمل متقابل است.
نکته مهم دیگر عمل بیقید و شرط است که باید مورد توجه قرار گیرد و برخلاف برخی اظهارنظرهای ناصواب تعدادی از مقامات کاخ سفید مبنیبر حرکتهای بعدی پس از بازگشت برای توافق دیگر، برجام محکم و قطعی است.
|
