|
یک کارشناس ارشد اقلیم شناسی کشورمان اخیرا در اظهار نظر جدیدی پیش بینی کرده است، دوره سخت خشکسالی که از ۲۰ سال پیش اقلیم ایران را در برگرفته است تا ۱۰ سال دیگر ادامه خواهد داشت.
سیر فزاینده خشکسالی ها در اکثر مناطق کشور طی دو دهه گذشته برای هموطنان، بخصوص کارشناسان و جمعیت کثیر فعال در حوزه های زراعی و باغداری مشهود بوده است.
بر اساس اعلام منابع مسؤول، در تمام مدت ۲۰ ساله گذشته علاوه بر کاهش میزان بارندگی ها، سطح آب های زیر زمینی بطور متوسط حدود ۱۰ متر در دشتها و اراضی حاصلخیز افت کرده است. کارشناسان اقلیم شناسی و صاحب نظران حوزه آب و خاک براین باور هستند که یکی از علل اصلی افت سطح آب های زیر زمینی علاوه بر کاهش بارندگی ها ، بهره برداری های غیر اصولی و بی رویه از منابع آب های زیر زمینی هم هست و وجود بیش از ۱۸ هزار حلقه چاه عمیق در استان همدان نیز موید این نظریه می باشد . به لحاظ همین وضعیت موجود است که مسؤولان در بخش های کشاورزی و منابع آبی با احساس خطر فراوان نسبت به ادامه این روند که امنیت غذایی نسل های آینده را تهدید می کند، به فکر چاره جویی افتاده و اجرای طرح های مقابله با کم آبی و حفظ ظرفیت های کشاورزی در استان همدان از سال های قبل کلید خورده است. احداث چندین سد ذخیره سازی نزولات آسمانی و همچنین توسعه طرح های آبیاری بارانی و قطره ای در قطب های کشاورزی استان و از سویی نیز تغییر الگوهای کشت از روش های سنتی به مدرن، از اینگونه برنامه های امیدبخش می باشد.
اما طرح ملی و آینده نگرانه ای که چندین سال است با هدف تامین آب شرب و بخشی از آب مورد نیاز برای طرح های تولیدی در بخش کشاورزی در حال انجام می باشد، انتقال آب از سد تالوار در استان زنجان به همدان است. اجرای این طرح عظیم در سال های اخیر چندین بار به دلایل مختلف از جمله محدودیت های اعتباری دچار وقفه شده است که بنابر اعلام مدیران ارشد استانی، امسال با تأمین حدود ۴۰۰ میلیارد تومان اعتبار جدید از محل منابع ملی، اراده براین است که تابستان امسال این طرح بزرگ به سامان برسد. با این وجود اگر قرار بر محکومیت اقلیم کشورمان از جمله استان همدان بر تحمل خشکسالی های ادامه دار و حداقل تا ۱۰ سال دیگر میباشد، باید طرح های بنیادی بیشتر و اصولی تری برای مقابله با خشکسالی ها و حفظ ظرفیت های حداقلی تولیدات کشاورزی در استان اندیشیده شود. در این ارتباط آنگونه که کارشناسان فن و صاحب نظران امر در نشست ها و محافل رسمی اظهار میدارند، تنها راه ممکن برای مقابله با چنین خطر بالقوه در درجه اول مدیریت صحیح بهره برداری از منابع آب های سطح ارضی و همچنین آب های زیرزمینی است. گسترش بدون مضایقه سطح گلخانه های کشاورزی و کشت های بارانی و قطره ای نیز از روش های های عقلانی برای زنده نگه داشتن قابلیت های کشاورزی در استان همدان ذکر شده است. از سویی دیگر انتخاب کشت های جایگزین برای محصولات پر آب نظیر محصولات جالیزی بخصوص کشت آبی هندوانه که از آفت های بزرگ هدر رفت منابع شناخته شده است، راه حل عقلانی دیگری در مدیریت منابع آبی و فعال نگه داشتن ظرفیت های تولید کشاورزی در استان همدان می باشد .
امروزه آب یکی از اصلی ترین سرمایه کشورهای آیندهنگر بخصوص کشورهایی که بیشترین سهم را در تأمین غذای جهانیان دارند و از میزان بارندگی های سالانه مناسبی هم برخوردار هستند، بشمار می آید. بدون شک مجموع چندین کشور توسعه یافته اروپایی که روی هم رفته اندازه نیمی از خاک کشورمان نیستند، بخش مهمی از تولیدات کشاورزی و باغی و گل های زینتی و همچنین محصولات لبنیاتی دنیا را تامین میکنند، هلند یکی از این کشورهاست که با جمعیت حدود ۲۵ میلیون نفری، به اندازه یکی از استان های شمالی ما یعنی مازندران میباشد اما با اجرای طرح های پیشرفته تولیدات کشاورزی و دامی از صادر کنندگان عمده به چند کشور است. بدون شک با برنامه ریزی های بهتر در سطوح ملی، کشور خودمان نیز می تواند با بهره گیری از ظرفیت های بالقوه که در اغلب استان وجود دارد، بحران کم آبی و خشک سالی ها را پشت سر بگذارد .
|
