|
نان گرده یکی از پختهای سنتی و خاص نانواییهای همدان است که از قدیمالایام یکی از پر مصرفترین نوع نان و زینت سفره مردمان این دیار کهن بوده است.
نان گرده سنتی همدان که عناصر اصلی و خوشمزهکننده آن زرده تخممرغ و گیاهان معطر خوراکی میباشد، در بین اغلب هموطنان ایرانی نیز که با سوغاتیهای ویژه همدان آشنایی دارند طرفداران زیادی دارد، همچنین خود همدانیها که در نقاط دیگر کشورمان دارای فامیل و دوست میباشند، در هنگامههای مسافرت و دیدار فامیل خود حتماً نان گرده سفارشی و 2 زرده را به عنوان سوغاتی و توشه از آب گذشته همراه خود دارند. نان گرده سنتی اخیراً به عنوان میراثفرهنگی و منحصربهفرد خطه همدان در فهرست آثار میراث فرهنگی کشورمان ثبت شده است.
هم اینک آنچنان که نگارنده آدرس دارم حدود ۱۰واحد نانوایی گرده سنتی در سطح شهر همدان فعالیت دارند و شنیدهها حاکی از آن است که در برخی از شهرستانهای استان و حتی استانهای همجوار نانواییهای جدیدالتأسیس پخت و عرضه گرده سنتی همدان را به عنوان محصولی پر طرفدار و البته درآمدزا و اشتغالآفرین در دستور کار خود قرار دادهاند.
اما این تمام داستان و حکایتها از یکی از قدیمیترین نان سنتی کشور به نام گرده سنتی همدان نیست و متأسفانه این محصول پربرکت و پر نام و نشان نابخردانه دستاویز عدهای نانوای گردهپزی برای سودجویی و درآمدهای نامتعارف قرار گرفته است.
موضوع کیفیت نازل و نامرغوب انواع نان سنتی از دیرباز بر سبد غذایی روزانه مردم همدان تحمیل است و آزار و اذیتی در آرامش سفرههای مردم این شهر است که تاکنون توسط هیچ نهاد مسئولی در همدان چاره نشده است و نان گرده سنتی گرده هم مزید بر علت میباشد.
بدون شک اکثریت خانوادههای همدانی که از قدیم به ویژه ماه مبارک رمضان که نان گرده سر سفره افطاری اغلب روزهداران وجود دارد، کیفیت و شکل و شمایل و رنگ و رخسار گرده را میدانند و گرده معمولی با 2 زرده را تشخیص میدهند و قادر به قضاوت در خصوص بیکیفیتی نوظهور نان سنتی شهر خود هستند. این روزها بیشتر از هر زمان تغییر قیمتهای اخیر نان در همدان بهانهای برای گرانفروشی و بدفروشی و تقلب در کیفیت نان گرده شده است.
یک شهروندان همدانی که با نگارنده آشنایی دورا دوری دارد و گاهی مواقع علاقهمندی خود را نسبت به چند و چون حرفه خبرنگاری نشان میدهد و سوژههایی به ظن خود جالب و تازه معرفی میکند، تصاویری برایم ارسال کرده است که نان گرده را در شکل و ظاهری بسیار عجیب نشان میدهد. تصاویر ارسالی از این دوست بیشباهت به یک نوع نان تافتون به نام (نان مشهدی) نیست که بیشتر در شهر مقدس مشهد و استانهای شمال شرقی کشورمان پخته میشود. اتفاقاً اغلب کارگران نانواییهای تافتون مشهدی را برادران افغانستانی تشکیل میدهند که نگارنده در مأموریت سالهای قبل خود به این کشور و اقامت چند ماهه در کابل با مشاهده نان افغانستانی یاد نان مشهدی خودمان میافتادم.
حالی به قول معروف نمردیم و ماندیم و در شهر گرده سنتی همدان، نان تافتون مشهدی را به اسم گرده ساده همدانی به خودمان قالب میکنند.
از دوستم که نان تصاویری از گرده همدانی برایم ارسال کرده است خواستم توضیح بیشتری بدهد میگوید این همان نان گرده است که تا چندماه قبل به اسم گرده معمولی و تک زرده با ظاهری یکدست خوشرنگ و مزهدار به قیمت دانهای 2 هزار و ۵۰۰ تومان عرضه میشد، اما در حالحاضر گردههای معمولی به اسم 2 زرده به قیمت 4 هزار و۳۰۰ تومان پخت میشود و 2 زردههای سابق که دیگر به کالایی لاکچری تبدیل شده و سفارشی برای مشتریان خاص به تنور میچسبانند. این دوست ما به این نکته نیز اشاره کرده که نان مشهدی به اسم گرده سنتی همدان با رنگ و رویی سفید و توهینآمیز که در گردهپزی انتهای خیابان صدف پخته میشود ، بیشتر از ۳۲۵ گرم هم وزن ندارد و گویا آقا شاطر گردهپز در پاسخ اعتراض مشتریان خود گفته است گرده ساده همین است و اگر 2زرده و بالاتر میخواهی باید سفارش بدهی و پول خوب خرج کنی.
متأسفانه مقصر اصلی در این بدفروشیها و فرهنگسازیهای غلط خود کسبه و فروشنده در هر صنف و دسته نیستند، بلکه نهادهای ناظر و در این قضیه شورای آرد و نان همدان مقصر است که یا اصلاً نظارت و کنترل ندارد، یا بازرسان مربوطه آشنایی و نظر کارشناسی درست در ارتباط با کیفیت و وزن نان ندارند و یا میبینند و میشنوند و اهمیت نمیدهند و مماشات میکنند که این اجحاف بزرگی در حق مردم و منابع ملی کشور و همچنین ظلم بزرگ به ساختارهای فرهنگی جامعه است که به همین علت روز به روز به سمت و سوی بدآموزیها و کجرفتاریها و جرایم به ظاهر کوچک گرویده میشوند. مماشات با گرانفروشان و متخلفان اقتصادی هرگز چشمپوشی به علت حفظ اشتغال در شرایط فعلی جامعه نیست و بلکه نوعی تشویق به خیانت به مردم و جامعه است و چشم پوشی در این زمینهها حکایت همان مشاهده (نابینا و چاه است).
|
