|
مانیزان در روز جشنواره، میزبان گردشگرانی بود که برای تماشای بخشی از میراث خوراکی ملایر، به روستایی آمدند که شیره انگور در آن فقط یک محصول نیست؛ بخشی از حافظه، معیشت و فرهنگ محلی است.
پاییز که به باغ‌های ملایر می‌رسد، رنگ انگورها تغییر می‌کند و فصل برداشت، آرام‌آرام جای خود را به فصل تبدیل می‌دهد؛ تبدیل میوه‌ای که از تاکستان آمده به محصولی که سال‌هاست در سفره مردم این منطقه جای خود را حفظ کرده است. در روستای مانیزان، اما این فرایند فقط یک فعالیت کشاورزی نیست؛ بخشی از زندگی روستایی است که در قالب جشنواره، بهانه‌ای برای گردهم آمدن مردم و معرفی ظرفیت‌های گردشگری منطقه شده است.
پنجشنبه نهم مهرماه، مانیزان میزبان شانزدهمین جشنواره ملی شیره‌پزی ملایر بود؛ رویدادی که در سال‌های گذشته توانسته شیره انگور را از یک محصول محلی فراتر ببرد و آن را به یکی از عناصر هویتی و گردشگری منطقه تبدیل کند.
در فضای جشنواره، شیره انگور محور اصلی ماجراست؛ محصولی که پشت ظاهر ساده و شیرینش، زنجیره‌ای از دانش بومی، کشاورزی، فرآوری و اقتصاد خانوارهای روستایی قرار دارد. انگور از تاکستان می‌آید، در فرایندی سنتی به شیره تبدیل می‌شود و در نهایت محصولی شکل می‌گیرد که هم در سبد غذایی مردم جای دارد و هم می‌تواند بخشی از سوغات و تجربه گردشگران باشد.
این همان نقطه‌ای است که جشنواره‌های محصولات محلی می‌توانند از یک مراسم مناسبتی فاصله بگیرند و به رویداد گردشگری تبدیل شوند؛ یعنی گردشگر فقط برای دیدن یک برنامه به روستا نیاید، بلکه محصول، غذا، موسیقی، آیین، معماری، طبیعت و زندگی مردم را یکجا تجربه کند.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان همدان در این رویداد گفت: شیره‌پزی در مانیزان را نمی‌توان جدا از اقتصاد کشاورزی منطقه دید. وقتی یک محصول محلی در قالب جشنواره معرفی می‌شود، فرصت آن فراهم می‌شود که تولیدکننده مستقیما با مصرف‌کننده و گردشگر ارتباط برقرار کند؛ محصولاتش را عرضه کند و روایت تولید آن را نیز به مخاطب منتقل کند.
محمدرضا اکبری عنوان کرد : در شانزدهمین جشنواره شیره‌پزی ملایر نیز بازارچه عرضه محصولات محلی، معرفی و عرضه شیره انگور سنتی و مسابقه انتخاب بهترین شیره در کنار برنامه‌های فرهنگی و آیینی پیش‌بینی شده بود. چنین بخش‌هایی اگر صرفاً به فروش چند محصول محدود نشوند، می‌توانند حلقه اتصال گردشگری و اقتصاد محلی باشند.
وی گفت : مسأله مهم برای روستاهایی مانند مانیزان این است که گردشگر پس از پایان جشنواره، چیزی بیشتر از چند تصویر و خاطره با خود ببرد؛ محصولی که خریداری کرده، روایتی که شنیده و تجربه‌ای که بتواند آن را برای دیگران بازگو کند.
اکبری افزود : مانیزان به عنوان روستای هدف گردشگری، ظرفیت آن را دارد که جشنواره شیره‌پزی را به بخشی از تقویم سالانه سفر به ملایر تبدیل کند. اما رسیدن به این نقطه، صرفاً با برگزاری یک روز جشنواره اتفاق نمی‌افتد.
مدیرکل میراث فرهنگی استان عنوان کرد : جشنواره، در بهترین حالت، ویترین یک مقصد است. آنچه گردشگر را برای بازگشت متقاعد می‌کند، کیفیت خود مقصد است؛ مسیر دسترسی، امکانات اقامتی، خدمات پذیرایی، پاکیزگی روستا، نحوه عرضه محصولات، امکان بازدید از باغ‌ها و کارگاه‌های تولید، روایتگری محلی و برنامه‌ای که بتواند گردشگر را بیش از چند ساعت در منطقه نگه دارد.
از همین منظر، شانزدهمین دوره جشنواره شیره‌پزی را می‌توان فرصتی برای بازنگری در یک پرسش مهم دانست: آیا جشنواره قرار است فقط یک برنامه یک‌روزه باشد یا قرار است برای مانیزان بازار گردشگری و اقتصادی پایدار ایجاد کند؟پاسخ به این پرسش، آینده چنین رویدادهایی را تعیین می‌کند.
بخش فرهنگی جشنواره نیز با اجرای موسیقی گروه «سرون» و حضور هدایت رستمی، خواننده، و محمد نظری‌نژاد، سرپرست گروه، برگزار شد تا شیره‌پزی در کنار موسیقی و آئین‌های فرهنگی، تصویری کامل‌تر از فرهنگ محلی منطقه ارائه کند.
برگزاری شانزدهمین دوره یک جشنواره، خود نشانه‌ای از تداوم یک رویداد است؛ اما تداوم به تنهایی کافی نیست. جشنواره‌های محلی زمانی به سرمایه گردشگری تبدیل می‌شوند که هر دوره نسبت به دوره قبل، یک گام به سمت حرفه‌ای‌تر شدن بردارند.
اکنون شیره‌پزی ملایر می‌تواند از مرحله معرفی محصول عبور کند و به سمت برندسازی مقصد، توسعه گردشگری خوراک، تقویت فروش مستقیم تولیدکنندگان و طراحی تجربه گردشگری در روستا حرکت کند.
|
