|
خودکشی پدیده پیچیدهای است و ناامیدی، اختلالات روانی (مانند افسردگی، اختلال 2قطبی، اسکیزوفرنی، اختلال طیف اوتیسم)، اختلالات فیزیکی (مانند سندرم خستگی مزمن)، شکست عشقی، اعتیاد به الکل، سوء مصرف مواد یا دارو، میتوانند به این پدیده ربط داشته باشد و ثابت شده که این عوامل فرد را بیشتر در معرض خودکشی قرار میدهد.
روح آدمی که همواره مایل به جاودانگی است، گاه در هزارتوی رنجها و تنگناها، سرکِشانه پایان حیات را برمیگزیند؛ به اعتقاد کارشناسان، این به ستوه آمدن و اقدام به تصمیم جانکاه خودکشی، انگیزه و ریشههای بسیاری دارد؛ مسألهای که از یکسو زیر سایه شرم یا ناآگاهی آن چنان که باید ابراز و «درمان خواهی» نمیشود و از سوی دیگر با انبوهی از غفلتها و برچسبهای اجتماعی مرتبط است.
برآیند آمارها نشان میدهد ۲درصد از مرگها در جهان در نتیجه خودکشی اتفاق میافتد. این پدیده مختص جغرافیا یا جوامع خاص نیست، با این حال بهطور پیوسته و پرشمار هر روز رخ میدهد و آمار آن در برخی از کشورها یا شهرها ممکن است بیشتر باشد.
برخی از روانپزشکان بر این باورند که اغلب، عوامل استرسزا مانند مشکلات مالی، مشکلات شغلی، مشکلات تحصیلی یا مشکلات ارتباط بین فردی (مانند طلاق یا قطع رابطه)، آزار دیگران نیز ممکن است در این میان نقش داشته باشند.
به گفته آنان، کسانی که از قبل اقدام به خودکشی کردهاند در معرض خطر بیشتری برای تلاشهای بعدی هستند. تلاشهای مؤثر پیشگیری از خودکشی شامل محدود کردن دسترسی به روشهای خودکشی مانند اسلحههای گرم، داروها و سموم، گزارش دقیق و صحیح رسانهها در مورد خودکشی، درمان اختلالات روانی و سوء مصرف مواد و بهبود شرایط اقتصادی است.
کسانی که از قبل اقدام به خودکشی کردهاند در معرض خطر بیشتری برای تلاشهای بعدی هستند به طور تقریبی 5/1درصد از کل مرگومیرها در سراسر جهان به دلیل خودکشی است.
این پدیده به طور عمومی در میان افراد بالای ۷۰سال رایج است.
با این حال، در برخی کشورها، افراد بین ۱۵ تا ۳۰سال در معرض بالاترین خطر قرار دارند. سالانه حدود ۱۰ تا ۲۰میلیون اقدام به خودکشی ناموفق وجود دارد و اقدام به این پدیده ممکن است منجر به آسیب و ناتوانیهای طولانی مدت شود.
یک روانپزشک روز جهانی پیشگیری از خودکشی (۱۰ سپتامبر)گفت: بر اساس شعار سال «بیاییم روایتی دیگر از خودکشی داشته باشیم»، بیاییم سکوت خود را بشکنیم، هر چند کوتاه، در مورد خودکشی آزادانه صحبت کنیم، بدون احساس ننگ، شرم و خجالت.
سید کاظم ملکوتی اظهار کرد: زیرساختهای بهداشتی موجود، دانش علمی موجود، سازمانهای تحقیقاتی متعدد دولتی و غیردولتی، حساسیتی که برای پیشگیری از خودکشی در سطح کشور برای پیشگیری از خودکشی بهعنوان یک آسیب اجتماعی ایجاد شده، شرایط مناسبی را برای توسعه برنامههای پیشگیری از خودکشی را فراهم کرده است.
در ماههای گذشته موضوع پرتاب دختران جوان همدانی از بالای تقاطع سبب واکنش بسیاری از شهروندان شد که براساس شنیدهها در یک ماه اخیر برای سومین بار خودکشی از بالای تقاطعهای همدان اتفاق افتاد؛ بهطوری که برخی از رسانهها این مسأله را به دومینوی خودکشی دختران تعیبر کردند.
از همینرو، دانشگاه علومپزشکی همدان، مرکز سلامتی، روانی اجتماعی جامعنگر با عنوان مرکز سراج را در حوزه کاهش چالشهای آسیبهای اجتماعی و روانی به منظور کاهش آسیبهای اجتماعی راهاندازی کردند که در راستای بهبود سلامت روان افراد کمک میکند.
این مرکز «سراج» میتواند در ابتدا آسیب را شناسایی کرده و در راستای درمان سلامت روان افراد بکوشد و از این رو همه مجموعهها و دستگاههای استان لازم است که با مراکز سراج همکاری لازم را داشته باشند.
این مرکز پکیج خدمات دارد که خدمات همهجانبه ارائه میدهد و تاکنون ۳۵۰پرونده فعال در این مرکز تشکیل شده که در بلندمدت اثر خود را خواهد داشت و محوریت فعالیت این مرکز بیشتر دررابطه با کاهش آسیبهای اجتماعی به ویژه برای جوانان و نوجوانان میباشد.
|