|
نخستین ماه زمستان در شرایطی به پایان رسید که استانهای مختلف شرایط متفاوتی را پشت سر گذاشتند. در شرایطی که برخی استانهای کشور در اثر بارشهای شدید درگیر بحران سیل بودند، در بخشی دیگر انتظارها برای رخداد بارشی چشمگیر که بتواند تسکینی بر مشکلات کم آبی باشد همچنان ادامه داشت. شرایط جوی استان همدان را در دی ماه از 2 دیدگاه متفاوت میتوان بررسی کرد، دما و بارش.
بررسی دمای همدان در یک ماه گذشته نشان میدهد که دی ماه امسال در مقایسه با بلندمدت گرمتر بوده است. میانگین دمای استان در دی ماه 1/2 درجه سلسیوس بوده که نسبت به بلندمدت 2/1درجه گرمتر شده است. بیشترین افزایش دما در شهر همدان رخ داده که 3 درجه سلسیوس نسبت به بلندمدت بوده که به نسبت عدد قابل توجهی است. در مقایسه با دی ماه سال گذشته نیز دمای شهر همدان 4 درجه گرمتر شده است. نکته جالب توجه در اینباره استقرار یک موج گرمایی 8 روزه در همدان است که از روز هفدهم دی ماه آغاز شده و تا روز 24 دی ماه ادامه داشته است. در اینبازه 8 روزه دمای بیشینه ایستگاه همدان بالاتر از 3/10 درجه بوده است، در حالی که میانگین بلندمدت بیشینه دمای دی ماه همدان 4/4 درجه سلسیوس بوده است. این اتفاق در شرایطی رخ داد که در فصل بهار امسال نیز شاهد وقوع امواج گرمایی در برخی از شهرهای استان بودیم. پدیدهای که تکرار آن در سالجاری تأییدکننده وقوع بیهنجاری اقلیمی در استان است. یکی از مهمترین آثار این تغییرات، تغییر نوع بارشهای زمستانه استان از برف به باران است که به ویژه در سالهای اخیر بارها شاهد آن بودهایم. در روز بیست و هشتم دی ماه استقرار توده هوای سرد در استان موجب شد که در برخی ایستگاهها، شاهد رخداد دمای بیشینه زیر صفر باشیم. در ادامه در بامداد روز بیست و نهم نیز شاهد رخداد کمترین دماهای دی ماه بودهایم. کمترین دمای دی ماه استان منفی 9/18درجه سلسیوس بود که در بامداد روز بیست و نهم در ایستگاه فرودگاه همدان ثبت شد. از سوی دیگر بالاترین دمای ثبت شده در این ماه 9/14 درجه بوده که در ظهر روز بیست و سوم در ایستگاه فامنین اتفاق افتاده است.
از منظر هواشناسی کشاورزی گرمای هوای دی ماه موجب شده که خیلی از گونههای موجود در باغات استان نیاز سرمایی خود را دریافت نکنند، که تداوم این موضوع میتواند به عوارض فیزیولوژیکی مختلفی در گیاهان مانند تأخیر در شکوفهدهی، برگدهی، و درنهایت کاهش محسوس کیفیت و کمیت محصول منجر شود. البته درصورت وقوع پیشبینی دمایی بهمن ماه و اسفند ماه که نشان از کاهش اندک دما نسبت به نرمال دارد، به احتمال فراوان نیاز سرمایی محصولات باغی استان در روزهای باقی مانده تا پایان سال مرتفع خواهد شد.
اما از دیدگاه بارشی، با گذشت 4 ماه از سال زراعی، متأسفانه همچنان بارش سال زراعی استان کمتر از میانگین بلندمدت است. بارش دریافتی استان از ابتدای سال زراعی جاری 9/106 میلیمتر بوده که نسبت به میانگین بلندمدت آن 1/21درصد کاهش داشته است.
در این باره استانهای مجاور نیز تقریباً وضعیت مشابهی دارند. این در حالی است که بارش تجمعی تا پایان دی ماه، تقریباً در نیمی از استانهای کشور، به ویژه استانهای جنوبی از میانگین بلندمدت بیشتر بوده است. البته بخشی از کاهش تجمعی بارش استان، مربوط به کمبود بارشی میباشد که در فصل پاییز رخ داده است. اگرچه در دی ماه نیز تمامی ایستگاههای استان بارشی کمتر از میانگین بلندمدت خود دریافت کردهاند.
مقایسه آمار بارش ایستگاههای مختلف نشان میدهد که گلتپه با دریافت نزدیک به 80درصد، بیشترین میزان بارش دریافتی را نسبت به آمار بلندمدت خود داشته است. از سوی دیگر ایستگاه قهاوند با دریافت تنها 7 درصد از بارش بلندمدت خود کمترین میزان ورودی بارش را داشته است.
* مهدی رضایی
معاون فنی و شبکه پایش هواشناسی همدان
|
