|
بهار _میناابراهیمی _خبرنگار همدان پیام:درادامه سفرهای روستایی به یکی از روستاهای زیبای توابع بخش مرکزی شهرستان بهار که در غرب استان همدان واقع شده است رفتیم؛ روستایی که اثری بسیار باارزش وقدیمی را در خود جای داده است و زمستان سال گذشته پای کارشناسان یونسکو را به این روستا باز کرد تا این اثر باارزش را که واجد شرایط ثبت جهانی است،را پس از بررسی واعلام نتایج به اثری جهانی تبدیل کند که گویا چندماه آتی نتایج مشخص خواهد شد.
آری روستای رسول آباد سفلی یاهمان تاج آباد که کاروانسرای قدیمی ومیراثی جهانی را در خود جای داده است. در جاده کرمانشاه ودر حدود 40کیلومتری استان همدان حدفاصل وجزو روستاهای مرزی شهرستان بهار واسدآباد قرار دارد واز قدیم الایام به دلیل وجود کاروانسرای قدیمی محل آمد وشد کاروانها وتجار وزائرین کربلا از مناطق مختلف بوده است که برای استراحت خود و چهارپایان از آن استفاده می کردند.
اکثرپلان کاروانسراها معمولا مربع یا مستطیل است حال آنکه این کاروانسرا بامعماری ویژه وبی نظیر که درکل کشور کمیاب بوده وسه نوع از آن وجود دارد به صورت مدور بناشده است.کاروانسرای تاجآباد که درمرکزیت روستاقرار دارد یکی از کاروانسراهای زیبای بعد از اسلام وکم نظیر درکشور است که در عصر صفوی ساخته شده و مسیر عبور مسافران وبه ویژه زائران کربلا بوده است.
وارد بنا می شویم درب ورودی بنا از شرق دارای دو طاقنما تزئینی و نمایی مدرن است که دو لنگه درب چوبی بر روی آن قرار دارد. این قسمت محل ورود به اصطبلها و حجرههای پایین است. در جلو کاروانسرا ۲۶ حجره وجود دارد، کف حیاط کاروانسرا سنگفرش است و ۲ چاه آب داخل بنا است. مصالح اصلی که در ساخت کاروانسرای تاجآباد از آن استفاده شده، آجر قرمز و ساروج است.
این کاروانسرا، جدا از بخش رباط که مخصوص نگهداری احشام بوده، کاروانسرایی زیارتی بهحساب میآید که زائران کربلا از آن استفاده میکردند. کاروانسرا به دست بانو جهان قاجار، از نوادگان فتحعلی شاه و حاج میرزا علینقی کوثر همدانی ساخته شده است. جهان خانم از بانوان پرهیزگار و خیرخواه دوران بوده و اقدامات خیرخواهانه زیادی انجام داده است.
سال ۱۳۷۶این اثر درفهرست آثارملی قرار گرفت واز۱۳۸۸ که مرمت کاروانسرای تاجآباد آغاز شده، درچندین فصل بااختصاص مبالغی این بنا مرمت شده است.
حجره های این کاروانسرا درکنار حوض پرآب وسط حیات نیز انتخابی مناسب برای کسانی است که به دنبال اقامتی متفاوت ودرعین حال دنیایی از آرامش وزیبایی هستند.
اما باهمه این تفاسیر وباوجود مرمت وقابل سکونت واستفاده بودن کاروانسرا به گفته اهالی چندسال گذشته سازمان میراث فرهنگی این کاروانسرا را دراختیار بخش خصوصی قرار داده حال آنکه هیچ نوع کاربری و امکاناتی که بتوان از آن برای جذب توریست ازجمله اسکان،طبخ غذاهای سنتی ،نمایشگاهی و....خبری نیست واین کاروانسرا بااین عظمت بادرهای بسته ای به روی هرآنکس که دل در گرو دیدن آن یااقامت دارد را بامشکل مواجه کرده است واهالی خواستار ترتیبی برای راه اندازی،بازگشایی وکاربری هایی که می توان انجام داد هستند تا باورود گردشگران این روستا رونق بگیرد.
یکی دیگر از ویژگی های طبیعی منطقه نیز مشرفیت کوههای آلما بلاغ درحریم روستا و دربرگیری گیاهان دارویی زیاد از جمله ریواس، گل کوفته، کنگر،آویشن، غاز یاغی وگیل آقا و... است که دردامان طبیعت به وفور یافت می شودوالبته ویژگی ممتاز دیگری که بازخورد جهانی داشت فرهنگ کتابخوانی است به گونه ای که اسامی کوچه ها ومعابر روستا به کتابهای مشهور ملی و بینالمللی مزین شده است.
این روستا باجمعیت ثابت 1901 در سرشماری سال ۹۵دربرخی فصول سال بابازگشت اهالی به 2300نفر می رسد.مردمان این دیار بسیار خونگرم ومیهمان نواز و به زبان کردی تکلم می کنند.
دهیار وشورای اسلامی روستا با استقبالی گرم ما را در کوچه پس کوچه های روستا همراهی می کرد و ازقدمت روستا برایمان می گفت«در حدود ۵۰۰سال پیش روستاهای کوچکی بنام های دره باغ، ریحان آباد، قلعه طاهر و... وجود داشته که به علت سختی شرایط وآب وهوایی زمان قدیم در ارتفاعات کوهستانی وبارش های سنگین برف و.... به مناطق مسطح ومسیراصلی که دارای رودخانه وخاک حاصلخیز است کوچ میکنند وبیشتر اهالی به دامداری، کشاورزی اشتغال دارند وعده ای نیز کارگران فصلی ویا آشپزند وناچارند برای گذران زندگی درفصولی ازسال یابه صورت دائمی به مناطق دیگر کوچ کنند.»
الله بخش عواطفی، عضو شورای اسلامی روستا هم می گوید: درفصل بهار وتابستان حدود ۱۰۰۰نفر به صورت ییلاق، قشلاق به جمعیت روستا افزوده می شود.
رئیس شورای اسلامی روستای رسول آباد سفلی نیز اظهار داشت: علی رغم مهاجرت روستاییان درسالهای گذشته، اخیرا بامهاجرت معکوس به روستا جمعیت روستا رشد داشته است. که باتوجه به قرارگیری روستا درمسیر اصلی بزرگراه کربلا وجمعیت ۲هزارنفری روستا ومراجعات روستاهای اطراف ومسافران به این روستا درطول ۳۰سال هیچگونه خدمات بهداشتی، درمانی به تنها خانه بهداشت روستا افزوده نشده واین درحالی است که روستاهای کوچک خدمات درمانی بهتری ارائه می دهند.
ستایش اکمل،بابیان اینکه به دلیل نبود دبیرستان وهزینه های سنگین تردد دانش آموزان درکنار سایر هزینه های تحصیلی بادرآمد ضعیف روستاییان، بسیاری از استعدادهای درخشان از ادامه تحصیل باز می مانند، گفت: متاسفانه نبود سالن ورزشی درروستا وهیچگونه امکانات تفریحی که باعث جذب جوانان شود، باعث روی آوردن جوانان به اعتیاد می شود که نیاز است مسئولان امر دراین زمینه نیز ورود جدی داشته باشند.
وی افزود:بسیاری از اهالی چون کارگرند ودرآمد بسیار ضعیفی دارند ووسیله نیز ندارند برای جزئی ترین امور درمانی ناچارند تردد کنند که فشار مضاعفی رابه خانواده ها تحمیل می کند و درفصول سرد سال مواقع بارش برف وراه بندان باتوجه به نزدیکی به گردنه اسدآباد وبزرگراه کربلا مسافران زیادی در حدود ۵۰۰تا۱۰۰۰نفر مستقر میشوند که بعضا به دارو نیاز دارند وامکانات خانه بهداشت پاسخگو نیست که سال گذشته نیروهای ارتش باتانک ونفربر برای کمک به دررراه ماندگان آمدند ولزوم احداث درمانگاه راایجاب می کند.
وی اظهار داشت: مخازن آب روستا قدیمی بوده که باعث افت کیفیت آب شده ودرتابستان نیز روزانه بیست دقیقه آب داریم وباوجود حفر چاه به دلیل امیخته شدن با کانالهای فاضلاب،آب آلوده استفاده می کنیم این درحالی است که زمینه سدسازی داریم که مسئولان امر به فکر ایجاد سدپلکانی باشند ۷ماه از هدر رفت آب روستاهای اختاچی، دهنو، رسول آباد، چنار، باباعلی، همه کسی، پهنه بر، ملحمدره جلوگیری می شود.
وی گفت:ظرفیت تولید ۱۰۰۰تن گندم درروستا داریم که به دلیل نبود آب ازاین ظرفیت نیز مغفول مانده ایم.
نایب رئیس شورای اسلامی روستا نیز گفت: حدود ۶روستای اختاچی، آب باریک، رسول آباد علیا و... برای خرید نان وسایر مایحتاج وحتی ارایه خدمات بهداشتی، درمانی به روستای ما مراجعه می کنند که باجمعیت روستا حدود پنج هزارنفر می شود ونیاز است خانه بهداشت روستا به امکانات وتجهیزات درمانی بیشتری مجهز گردد.
نصرت ا... محمودی ادامه داد: درروستا استعداد های درخشان ورزشی زیادی که درمسابقات ملی مدال آوردند داریم، حال آنکه نبود امکانات ورزشی و سالن ورزشی انگیزه جوانان را کاهش می دهد. وی درادامه از بلاتکلیفی خانه های مجاور کاروانسرا برای ساخت وساز خبرداد که اهالی ساکن در حریم درجه ۱اجازه ساخت وساز نداشته وحریم درجه۲نیز تا ۴ونیم متر ارتفاع بلامانع است وحریم ساخت وساز برای روستاییان تاکنون مشخص نشده وباوجود مراجعات زیاد اهالی به میراث فرهنگی جوابی دریافت نکردند که باعث سردرگمی وبلاتکلیفی اهالی شده است.
دهیار رسول اباد سفلی نیز بابیان اینکه از ۱۰۰۰خانوار روستا حدود ۳۰۰خانوار تحت پوشش نهادهای حمایتی هستند، گفت: ازسال ۸۶نیز بازنگری طرح جامع روستا انجام نشده که بازگشایی ۵۰درصد معابر روستا انجام ومابقی انجام نشده است که باتوجه به افزایش جمعیت محدوده وحریم روستا باید افزایش یابد.
فردین یادگاری ادامه داد: ورود بی رویه وبدون نظارت عشایر روستا ومهاجرت زودهنگام به روستا واستفاده بی رویه از مراتع مشکل ساز شده است و زمین های زراعی اجدادی را بدون ارائه مدرک صاحب شده اند که نیازمند ورود مسئولان برای رفع این مشکل است.
باهمه مسائل ومشکلاتی که اهالی روستا بیان کردند مشکلات این روستا به اینها ختم نمی شود وپس از بازنشستگی مسئول مخابرات جایگزینی وجود ندارد که ارائه خدمات به اهالی رانیزدچار مشکل کرده است.
تیرهای چراغ فرسوده وسدمعبر این تیرها ونیاز به رفع واصلاح نواقص جاده حادثه خیزدوبانده رسول اباد سفلی واختاچی که باعث مرگ وآثار جدی نخاعی چندین نفر شده است، نیمه کاره ماندن دیوارکشی رودخانه وکمک برای تکمیل حسینیه نیمه کاره وشفاف سازی بنیادمسکن وراه وشهرسازی برای مشخص کردن حریم ها نیز از دیگر مطالبات روستاییان بود.
همچنین جذب سرمایه گذاران واشتغال آفرینی در کاروانسرای عباسی، درحوزه گیاهان دارویی، ایجاد اقامتگاههای بوم گردی، غذاخوری های سنتی و.... نیز از دیگر خواسته های اهالی این روستا بود تابتوان از ظرفیت خفته کاروانسرای منحصر به فرد رسول آباد بهترین وبیشترین بهره برداری را داشت وموجب رونق وعمران وآبادانی روستا شد.
|
