|
گردشگری مذهبی یکی از قدیمیترین و مهمترین شاخههای گردشگری در جهان است و میتوان ردپای آن را در سفرنامههایی که از گذشته بر جای مانده به خوبی مشاهده کرد. این نوع گردشگری در زمان قدیم به این صورت بود که مردم برای انجام وظایف دینی و بازدید از اماکن مذهبی خود، به سفرهای طولانی به نام سفرهای زیارتی میرفتند.
مراسم سوم عاشورا و عزاداری در مریانج که سالهاست در همدان برگزار میشود یادآور یک پویش قدیمی و تلنگری برای همه تاریخ بشریت است که هر یک در برگیرنده آئینها، نشانه و نمادهایی برای غنای تاریخ مذهبی است و توانسته است در توسعه و تحقق معنای گردشگری مذهبی تأثیرگذار باشد .
به گزارش همدان پیام، در این زمینه گفتوگویی با محسن معصوم علیزاده، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان همدان انجام دادهایم که گزیده آن را میخوانید.
ردپای گردشگری مذهبی در همدان را در چه مواردی میتوان توضیح داد؟
_ استان همدان با 2رویداد و 2شهر در سالهای اخیر توانسته است به گونهای متمایز در حوزه گردشگری مذهبی مورد توجه قرار گیرد. یکی از این رویدادهای مهم مذهبی مراسم عزاداری سوم عاشورا در همدان و یکی از شهرهای تأثیرگذار در این زمینه شهر مریانج در استان همدان است که محل برگزاری باشکوهترین عزاداری محرم در استان است . میزبانی و استقبال گردشگران مذهبی از عزاداری های دهه نخست محرم امسال در همدان و مریانج کم نظیر است .
مراسم عزاداری سوم امام حسین از چه نظر در محرم دارای اهمیت ویژهتری است ؟
_مراسم عزاداری سوم امام حسین(ع) و آئین تشییع نمادین شهدای کربلا توسط قوم بنی اسد در همدان هر سال در این شهر برگزار میشود. به گواه مورخین، بعد از واقعه کربلا کسی از ترس یزید جرأت نمیکرد تا بدنهای مطهر یاران امام حسین(ع) را دفن کند؛ تا اینکه زنان طایفه بنیاسد جمع شدند و به خاکسپاری اجساد مطهر پرداختند که این واقعه در روز دوازدهم ماه محرم اتفاق افتاد و در تعزیهها و عزادری همدانیها این مهم مشهود است.
در زمینه مراسم عزاداری و آئینی روز سوم همدان بیشتر بگویید؟
همزمان با سوم عاشورا مردم همدان در رسمی دیرینه در قالب دستهجات زنجیرزنی و سینهزنی به عزاداری سرور و سالار شهیدان، شهدای دشت کربلا و به یاد مصیبت اسرای کربلا خواهند پرداخت.
سوم عاشورا روز دفن شهدای کربلا به دست طایفه بنیاسد در تاریخ نام گرفته است، مراسم این روز در سالیان متمادی درهمدان با حال و هوایی خاص برگزار میشود بهطوریکه در این روز بهویژه در مرکز استان، هیأتهای قدیمی حرکت نمادین کاروان اسرای نینوا، حرکت طایفه بنی اسد، صحنهسازی خرابه شام و خیمههای سوخته را به نمایش میگذارند.
چرا روز سوم محرم در زمینه عزاداری همدانیها متمایز است ؟
مهمترین سوگواری مردم همدان که در کشور به شکل برجسته و شاخص برگزار میشود، آئین روز سوم شهادت امام سوم شیعیان است که به یاد قبیله بنیاسد در سطح شهر انجام میشود.
مردم شهرها و روستاهای همدان در سنین مختلف طبق رسم دیرینه در سومین روز شهادت امام حسین(ع) و یاران ایشان به خیابانها آمده و در قالب دستههای سینهزنی، زنجیرزنی و تعزیهخوانی در عزای سرور و سالار شهیدان و به یاد مصیبت اسرای کربلا از پیش از ظهر سومین روز عزاداری آقا اباعبدا...(ع) تا اذان ظهر سوگواری خواهند کردند.
در این آئین عاشقان و شیفتگان ابا عبدا...الحسین (ع)، در میدان امامزاده عبدا...(ع)، بلوار مدنی، میدان امام(ره) و دیگر نقاط شهر همدان با انجام آئینهای خاصی ارادت خود را به خاندان عصمت و طهارت ابراز کردند که در برخی نقاط هیأتها با بازسازی و به نمایش درآوردن طایفه بنیاسد در سومین روز شهادت امام شهیدان، مظلومیت اسرای دشت نینوا را نشان دادند و پرچم های عزاداری را به اهتزاز درخواهند آوردند.
برگزاری این آئین چگونه میتواند سبب توسعه گردشگری مذهبی باشد؟
_ گردشگری مذهبی در جهان بخش بزرگی از صنعت توریسم است. ادیان و مذاهب و فرهنگهای مختلف برای ایجاد تفاهم و همدلی از این نوع گردشگری استفاده میکنند. در واقع اماکن زیارتی جنبههای فرهنگی و تاریخی هر کشور و منطقه را برای گردشگران و مسافران به نمایش میگذارند و سبب آشنایی بیشتر آنها با فرهنگ کشور مقصد میشوند در زمینه دستهجات عزاداری با تعزیههای روز سوم میتوان گفت همدان نقش تأثیرگذاری دارد.
مراسم عزاداری محرم در مریانج چگونه توانسته است در منطقه تأثیرگذار باشد؟
_ آئین عزاداری مردم مریانج در دهه نخست محرم بینظیر است و هر ساله در این ایام مردم از نقاط مختلف کشور برای شرکت در عزاداری به این شهر سفر میکنند.
امسال روزانه این دیار همچون سالهای گذشته پذیرای تعداد زیادی گردشگر مذهبی بود و موکبهای ایجاد شده در اقصی نقاط شهر مریانج نیز با توزیع غذای گرم، غذای لقمهای، چای، میوه، بستنی، سیب زمینی سرخ شده و سایر اقلام خوراکی از عزاداران و گردشگران مذهبی پذیرایی کردند.
آیا برای حضور در این مراسم گردشگرانی هم به استان سفر کردهاند ؟
دقیقاً، مسافرانی از استانهای تهران، البرز، زنجان، خوزستان و دیگر شهرهای استان همدان در این ایام میهمان مراسم عزاداری دهه نخست محرم در شهر مریانج بودند. پوشش گسترده مراسم عزاداری در مریانج توسط رسانه ملی و خبرگزاریها سبب معرفی هرچه بهتر این آئین و استقبال گردشگران مذهبی سایر استانها شده است.
آنچه سبب جذب و ماندگاری گردشگر در مریانج میشود، چیست ؟
_ فضاسازی ویژه شهر مریانج در ایام ماه محرم و صفر و در مجموعه شهری مریانج هر سال با فضاسازی منحصر به فرد و نصب المانهای ویژه در برگزاری پرشور عزاداری مردمان این شهر تأثیرگذار بوده است با برنامهریزی مناسب در ابتدای بلوار شهیدان عباسی و همچنین میدان شهید بهشتی که محل اجتماع هیأتهای حسینی بود، المان بزرگ بینالحرمین کربلا شبیهسازی شد.
همچنین المان بسیار زیبا از حرم امام حسین (ع) در ضلع شمالی میدان شهید بهشتی نصب و در 2 طرف بلوار شهیدان عباسی نیز رواقهایی با نوشتههایی از حدیث شریف کساء ایجاد شد.
نورپردازی این طرح مشابه نورپردازی بینالحرمین بود که تحسین شهروندان و گردشگران مذهبی را به دنبال داشت.
حرف آخر
گردشگری مذهبی یکی از قدیمیترین و مهمترین شاخههای گردشگری در جهان است و میتوان ردپای آن را در سفرنامههایی که از گذشته بر جای مانده به خوبی مشاهده کرد. این نوع گردشگری در زمان قدیم به این صورت بود که مردم برای انجام وظایف دینی و بازدید از اماکن مذهبی خود، به سفرهای طولانی به نام سفرهای زیارتی میرفتند. اما امروزه گردشگری مذهبی در جهان گستردهتر شده است و شامل حضور در رویدادهای مناسبتی همچون عزاداری محرم ، بازدید از اماکن مقدس سایر ادیان نظیر زیارتگاهها، قبور، معابد و نظایر آنها میشود. با توجه به وجود تعداد بالای اماکن زیارتی در ایران، کشورمان یکی از مستعدترین مناطق برای جذب گردشگران زیارتی است. این سفرها گاهی برای انجام فرایض دینی است وگاهی هم هدف گردشگر فقط آشنایی با فرهنگ ادیان دیگر یا تماشای جذابیتهای معماری اماکن مذهبی است.
آنچه مهم است بهره بردن فعالان گردشگری از این رویداد برای طراحی بستههای سفری با محوریت سفرهای مذهبی به همدان است که امیدواریم محقق شود .
|
