|
زعفران ملایر به عنوان یکی از بهترین و باکیفیتترین انواع زعفران در ایران شناخته میشود. این محصول که به عنوان “طلای سرخ” از آن یاد میشود، سالها نقش مهمی در اقتصاد این شهرستان ایفا کرده است. با این حال، زعفرانکاران ملایری به دلیل مشکلات متعددی که گریبانگیر این صنعت است، قادر به بهرهبرداری کامل از ظرفیتهای موجود نیستند.
نوسان قیمت زعفران از بزرگترین چالشهای پیش روی تولیدکنندگان این محصول است. قیمت زعفران در طول سالیان اخیر به شدت نوسان دارد و این نوسانات به دلیل عرضه و تقاضای نامتعادل، سفتهبازی و نبود سازوکارهای مشخص قیمتگذاری رخ میدهد. این مسأله باعث میشود که کشاورزان نتوانند برای آینده خود برنامهریزی اقتصادی دقیق داشته باشند.
علاوه بر نوسانات قیمت، نبود برندسازی و بستهبندی مناسب نیز یکی از مشکلات اساسی کشاورزان ملایری است. این مشکل در کنار وجود واسطهها و دلالان، باعث میشود که سود اصلی به جیب تولیدکنندگان نرود و در عوض، مصرفکنندگان نهایی باید قیمتهای بالاتری بپردازند.
ضرورت برندسازی و توسعه صنایع فرآوری در ملایر
شهرستان ملایر، با داشتن بیش از ۱۴۰ هکتار زعفرانزار، ظرفیت تولید مقادیر بسیار زیادی از این محصول را دارد. اما نبود واحدهای فرآوری و کمبود صنایع تبدیلی یکی از موانع اصلی توسعه این صنعت در ملایر است. زعفران ملایر عمدتا به صورت خام صادر میشود و به دلیل نبود صنایع تبدیلی، ارزش افزوده این محصول در داخل کشور به حداقل میرسد.
کارشناسان کشاورزی بر این باورند که فرآوری زعفران به تولید محصولاتی چون اسانس، رنگهای خوراکی و دارویی میتواند به افزایش درآمد کشاورزان کمک کند و در عین حال، جلوگیری از کاهش کیفیت زعفران را تضمین کند. به گفته “محمدرضا باقری”، یکی از کارشناسان کشاورزی، “اگر ملایر نتواند زعفران خود را به عنوان یک برند معتبر در بازارهای داخلی و بینالمللی معرفی کند، این محصول در رقابت با زعفران سایر مناطق، مانند قائنات، دچار مشکل خواهد شد.”
خشکسالی و تغییرات اقلیمی تهدیدی جدی برای کشت زعفران
در کنار مشکلات اقتصادی و بازاریابی، تغییرات اقلیمی نیز تهدیدی جدی برای تولید زعفران در ملایر است. شهرستان ملایر با وجود اینکه در منطقهای خشک قرار دارد و زعفران گیاهی کمآببر محسوب میشود، اما خشکسالیهای پیدرپی و کاهش منابع آبهای زیرزمینی تهدیدی جدی برای کشاورزان این منطقه است.
محمدرضا باقری در این خصوص توضیح میدهد که اگرچه زعفران به آب کمتری نیاز دارد، اما تغییرات دما، بروز یخبندانهای زودرس یا دیررس و کاهش بارشها میتواند بر زمان گلدهی و کیفیت زعفران تأثیر منفی بگذارد. این چالشها، بهویژه در زمان گلدهی، باعث پژمردگی سریع گلها و کاهش شدید محصول میشود.
علیرغم مشکلات موجود، آینده زعفران در ملایر همچنان روشن به نظر میرسد، به شرط آنکه مدیریت کشاورزی در این شهرستان تغییر کند.
به گزارش همدانپیام، مدیر جهاد کشاورزی ملایر در گفتوگو با خبرنگار همدانپیام، سطح زیرکشت زعفران در شهرستان ملایر در حال افزایش است و پیشبینی میشود امسال میزان تولید زعفران این شهرستان به ۷۰۰ کیلوگرم برسد.
این افزایش تولید در کنار ظرفیت بالای کشاورزی در این منطقه میتواند به رونق بیشتر این صنعت کمک کند. آموزش کشاورزان در زمینههای مختلف همچون آبیاری بهینه، مبارزه با آفات و فرآوری زعفران میتواند به کشاورزان کمک کند تا بهرهوری خود را افزایش دهند و مشکلات موجود در این صنعت را کاهش دهند.
تشکلهای صنفی، کلید ساماندهی صنعت زعفران در ملایر
یکی از راهکارهایی که کارشناسان برای حل مشکلات زعفرانکاران ملایری پیشنهاد میدهند، تشکیل تشکلهای صنفی است. یکی از بانوان فعال در عرصه زعفرانکاری، به کمبود تشکلهای صنفی برای ساماندهی تولیدکنندگان اشاره میکند و میگوید: نبود یک تشکل مشخص باعث میشود که کشاورزان نتوانند در کنار هم به حل مشکلات بپردازند و به طور جمعی برای معرفی زعفران ملایر اقدام کنند.
وی همچنین اشاره میکند که فرآوری بهتر زعفران برای جلوگیری از کاهش کیفیت ظاهری و افزایش بازارپسندی آن ضروری است. او همچنین از اولین تجربه استفاده از دستگاه خشککن برای فرآوری زعفران در ملایر یاد میکند که موجب حفظ کیفیت محصول و ایجاد ارزش افزوده قابل توجهی برای تولیدکنندگان شده است.
در همین حال، مدیر جهاد کشاورزی ملایر از رشد ۲۵ درصدی تولید زعفران در این شهرستان خبر میدهد. این افزایش تولید که به دنبال توسعه سطح زیر کشت و بهبود کیفیت زعفران است، نشاندهنده ظرفیت بالای این منطقه برای تبدیل شدن به یکی از بزرگترین تولیدکنندگان زعفران در ایران است.
وی همچنین تأکید میکند که توسعه صنایع فرآوری، برندسازی و بازاریابی بهتر میتواند به کشاورزان کمک کند تا از سود بیشتری بهرهمند شوند و در نهایت، زعفران ملایر به یک برند معتبر و شناختهشده در بازارهای جهانی تبدیل شود.
از کشاورزی سنتی به کشاورزی هوشمند و اقتصادی
احیای کشت زعفران در ملایر نه تنها یک تغییر در نوع محصول کشاورزی است، بلکه نمادی از گذار از کشاورزی سنتی به کشاورزی هوشمند و اقتصادی است. این حرکت میتواند زمینهساز تحول در صنعت کشاورزی کشور باشد و با تکیه بر مزیتهای رقابتی همچون نیاز آبی کم و سودآوری بالا، به توسعه اقتصادی این منطقه و حتی کشور کمک کند.
چنانچه این چالشها به درستی مدیریت شوند، زعفران ملایر میتواند به الگویی برای دیگر مناطق با شرایط مشابه تبدیل شود و به رونق اقتصادی و اجتماعی منطقه کمک کند.
گفتنیاست؛ زعفران ملایر که اکنون به عنوان یک محصول استراتژیک در کشور شناخته میشود، میتواند با پشتیبانی دولت و همت کشاورزان، به عنوان یکی از برندهای معتبر جهانی معرفی شود. تنها با برندسازی، فرآوری و ساماندهی این صنعت، میتوان از تمام ظرفیتهای موجود برای رشد و توسعه بیشتر استفاده کرد.
|
