|
کاهش فرزندآوری، تمایل خانوادهها به تکفرزندی، مشکلات اقتصادی، مسائل مربوط به کاهش ازدواج و بالا رفتن سن ازدواج وضعیت نگرانکنندهای را در رشد جمعیت برای کشور رقم زده به طوری که جمعیت به سمت میانسالی و سالمندی پیش میرود.
هشدارهای کارشناسان حاکی از آن است که اگر خانوادهها تصمیم به افزایش فرزندآوری نکنند کشور تا ۲۰ سال آینده با سونامی پیری مواجه میشود، طبق پیشبینیها حال که وارد سال ۱۴۰۰ شدهایم نیمی از جمعیت ایران بالای ۳۳ سال دارند و در سال ۱۴۱۵ نیز از این وضعیت خارج میشویم و در سال ۱۴۲۰، کشور به دوره کهولت خود وارد خواهد شد!
طبق آمار سال گذشته، همدان رتبه چهارم سالمندی را در کشور به خود اختصاص داد که با داشتن ۷.۳ درصد جمعیت بالای ۶۵ سال، در این موقعیت قرار گرفته و زنگ خطر در این زمینه به صدا درآمده است.
استان همدان یک استان مهاجرفرست است
براساس اطلاعات بهدست آمده از سازمان مديريت و برنامهريزي استان همدان، مهاجرت از روستا به شهر در زمره مهمترین مسائل اجتماعی و اقتصادی استان به شمار میآید. بیکاری و نبود فرصتهای شغلی، درآمد کم در بعضی نقاط روستایی، نداشتن زمین کشاورزی، کمبود امکانات و مشکلات زندگی در روستا، وابستگی فامیلی در شهر و... باعث شده تا روستاییان به شهرهای استان یا به خارج از استان مهاجرت کنند. البته نرخ موالید در استان بالاست، ولی به دلیل عدم توسعه اقتصادی، استان دچار مهاجرفرستی شده است، بنابراین استان همدان یک استان مهاجرفرست است. به جز شهرستان همدان که رشد جمعیت مثبت داشته در بقیه شهرستانهای استان بین دهه ۸۵ - ۱۳۷۵ رشد جمعیت منفی بوده است.
جمعیت استان همدان
رو به کاهش است
دبیر مجمع فعالان عرصه جمعیت در بین خبرنگاران درباره کاهش رشد جمعیت درچند سال آینده خبر داد و گفت: مقام معظم رهبری ۱۲ سیاست کلی نظام را مطرح و ابلاغ کردهاند که این سیاستها در حوزههای ایشان ناظر بر موضوع جمعیت میباشد که در تحقق این سیاستها «مجمع ملی فعالان عرصه جمعیت» شکل گرفته است.
حجت الاسلام میلاد صالحی با اشاره به اینکه مجامع استانی نیز در استانهای مختلف در این راستا شکل گرفته است خاطرنشان کرد: استان همدان به واسطه وجود نیروها، عناصر، تشکیلات و تشکلهای مردمی و دغدغهمند دومین استانی بود که در کشور توانست مجمع فعالان عرصه جمعیت را تشکیل دهد.
وی با تاکید با اینکه از سال ۹۲ که مجمع ملی جمعیت شکل گرفته تاکنون تنها ۱۶ استان موفق به تشکیل آن شدهاند افزود: مجمع استانی فعالان عرصه جمعیت در همدان با دبیری بنده شکل گرفت و تیم متشکل از افرادی فعال در حوزه اقتصادی، رسانهای، خیریه، پزشکی و درمانی شد که ترکیبی همسو در راستای پیگیری موضوعات است.
وی با اشاره به بررسی آسیبهای برنامه تنظیم خانواده در کشور از سوی این مجمع گفت: نخستین آسیب، فرهنگی بوده که مسائل اخلاقی و تربیتی را تشکیل میدهد، نظیر اینکه خانوادههایی کم فرزند، تکفرزند و یا بیفرزند شکل میگیرند.
صالحی با بیان اینکه افراد خانواده به دلیل عدم تعهد نسبت به یکدیگر وارد مقوله تکفرزندی میشدند که میتوانست آسیبهای مادی و روحی متحمل کودکان شود گفت: بحرانی ساختاری خانواده مطرح است چون خانواده حلقه واصلهای به نام فرزند ندارد و زوجین بسیار راحت میتوانند نسبت به هم کم تعهد شوند.وی با اشاره به اینکه آموزش ناصحیح مباحث جنسی آسیب بعدی بود که در ذیل اجرای سیاست تنظیم خانواده متاسفانه رایج شد گفت: مبحث بعدی آسیب جمعیتشناسی است که توازن نسبی جمعیت در امر ازدواج به هم میخورد در این راستا ترویج ازدواجهایی در سنهای مختلف با اختلاف سنی بالا به چشم میخورد.
دبیر مجمع فعالان عرصه جمعیت همدان با اشاره به پیر شدن جمعیت کاری ادامه داد: سومین بعد، آسیب اقتصادی و اجتماعی است که برای نمونه نشاط اجتماعی روز به روز کمتر خواهد شد چون دیگر جامعه رو به پیری رفته است. وی به افزایش تقاضای نیروی کار زنان به دلیل متناسب نبودن نسبت زن و مرد اشاره کرد و افزود: تزلزل بنیان خانواده و احتمال به کارگیری نیروهای انسانی به نفع اقتصاد به دور از اخلاق از دیگر مسائلی است که باید به آن توجه شود.
صالحی جمعیت ایران را ۸۲ میلیون و ۹۱۰ هزار نفر عنوان کرد که رتبه هفدهم را از لحاظ کمیت در جهان دارد و در ادامه اظهار کرد: ایران رتبه نهم آسیا و سوم در منطقه را هم از این نظر دارد. وی با اشاره به اینکه جمعیت استان بر اساس سال ۹۰، یک میلیون و ۷۵۸ هزار نفر بود که با توجه سرشماری سال ۹۵ به یکمیلیون و ۷۳۸ هزار نفر رسید خاطرنشان کرد: این آمار در سال ۹۹ به یکمیلیون و ۷۲۲ هزار نفر رسیده است.
پیشبینی شده سال ۱۴۲۵ پنجره جمعیتی کشور بسته شود
صالحی با اشاره به جمعیت ۶۷۶ هزار نفری شهرستان همدان و ۲۸۸ هزار نفری شهرستان ملایر به تشریح پنجره جمعیتی پرداخت و گفت: «پنجره جمعیتی» یعنی ۷۰ درصد جمعیت کشور در سن ۱۵ تا ۶۴ سال باشند و فعال که از سال ۸۵ پنجره جمعیتی به روی کشور باز شده اما روزی بسته خواهد شد.
وی با تاکید به اینکه پیشبینی شده سال ۱۴۲۵ پنجره جمعیتی کشور بسته شود و با این تفاسیر نهایتا چند سال فرصت داریم اجازه این اتفاق را ندهیم خاطرنشان کرد: در سال ۶۵ نرخ رشد جمعیت ۳.۹ درصد بوده که این میزان در سال ۹۵ به ۱.۲۴ درصد و در سال ۹۸ به یک درصد رسیده است.
نرخ رشد جمعیتی ما در سالهای آتی صفر خواهد شد
این کارشناس حوزه جمعیت با بیان اینکه اگر با این روند پیش برویم در سال ۱۴۲۵ نرخ رشد جمعیت صفر خواهد شد و تکان نخواهد خورد افزود: پیشبینی میشود در این سال جمعیت کشور ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیون نفر باشد اما سالمند هستند و نیروی مولد نیستند.
وی از وجود ۲۵ میلیون و ۶۰۰ هزار خانواده در کشور خبر داد و گفت: متوسط هر خانواده ۳.۲۳ نفر هستند که طبق شاخص نرخ باروری( TFR) در سال ۶۵ این میزان در ایران ۶.۱ بوده است.
صالحی با بیان اینکه طبق نرخ جانشینی جمعیت باید هر خانواده ایرانی ۲.۱ درصد فرزند بیاورد افزود: برای تثبیت جمعیت مجبوریم این میزان به ۲.۱ برسد که در سال ۹۹ به ۱.۶ رسیده است.
وی با اشاره به اینکه ۸۰ سال طول میکشید که این شاخص را هر کشوری داشته باشد اما ایران آن را خیلی کمتر از این سال محقق کرده است گفت: ۱۰ درصد جمعیت کشور در حال حاضر بالای ۶۰ سال هستند که پیشبینی میشود در ۳ دهه آینده به ۳۰ درصد افزایش پیدا کند.
TFR میانگین نرخ باروری
یک خانم را مطرح میکند
صالحی با بیان اینکه تست غربالگری اجبار است که هر تستی یکمیلیون و ۳۰۰ هزار تومان هزینه دارد گفت: برای کودک تا سه ماه اول که به دنیا نیامده باید یکمیلیون و ۳۰۰ هزار تومان هزینه کرد حال این غربالگری را سه بار در طول ۹ ماه باید انجام داد که میشود چند میلیون تومان و مسلما خانوادهها گرایش چندانی به فرزندآوری به خاطر این هزینهها نخواهند داشت.
صالحی با اشاره به اهمیت اجرای ازدواج آسان و ارزان، بیمه مادران و تامین هزینه درمان آنها در افزایش فرزندآوری خاطرنشان کرد: موضوع جمعیت یک پازل است که اگر قرار است اتفاق بیافتد مسئله اقتصادی تنها بخشی از آن است.
وی با تاکید به اینکه کرونا خود باعث کاهش فرزندآوری شده است چراکه ترس از ورود به مراکز درمانی، احتمال انتقال بیماری و تعطیلی کسب و کار در این تصمیم برخی از خانوادهها موثر بوده است گفت: پیشقراول موضوع اقتصادی مسائل فرهنگی است.
الزام مطالبهگری رسانهها درخصوص ارائه مشوق فرزندآوری
دبیر مجمع فعالان عرصه جمعیت همدان با بیان اینکه سه سند بالا دستی برای جمعیت شامل سیاست کلی جمعیت، سیاست کلی خانواده و طرح تعالی خانواده و جمعیت مطرح شده که متاسفانه سومی در مجلس هنوز بررسی نشده است اظهار کرد: استان همدان از لحاظ نخبگانی در حوزه طرح جمعیت پیشتاز است، مجلس طرحی را در این خصوص به استان داد که بنده چندین موضوع را اضافه و ارائه دادم که اتفاقا تصویب هم شد.
وی با تأکید بر لزوم مطالبهگری رسانهها در خصوص لزوم ارائه مشوق فرزندآوری از سوی دولت افزود: اقدام خوبی که در این زمینه در همدان صورت گرفته رایگان شدن عوارض شهرداری در ساخت منزل برای عدهای بود، ضمن اینکه کمپینهای مختلف از سوی مجمع در افزایش جمعیت راهاندازی شده است.
|
