انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی(ره) را میتوان مردمیترین انقلاب در دنیا تلقی کرد. رابطه رهبری قیام با مردم را میتوان رابطهای قلبی و عاطفی و برگرفته از دستورات دین مبین اسلام برشمرد. رابطهای که زمان و مکان را درنوردیده است و قلب رهبرش از آن سوی دنیا برای پیروانش میتپد و این رابطه مرید و مرادی، چیزی است که فقط در آموزههای دینی و انگیزههای الهی مردم و رهبرشان میتوان سراغ گرفت. قیام 30 مهر 1357 مردم همدان، بهخوبی نشاندهنده این رابطه قلبی بین رهبر و مردم مؤمن و انقلابی ایران اسلامی است. در اوج حوادث و رویدادهای انقلاب اسلامی در کشور، دارالمؤمنین همدان نیز همزمان با سایر نقاط کشور انقلاب اسلامی پس از جمعه خونین 17 شهریور و آتش زدن سینما رکس آبادان و مصادف شدن ایام با تشییع پیکر مرحوم آیتا... آخوند ملاعلی معصومیهمدانی، شعلههای آتش انقلاب در همدان را پرفروغتر کرده بود. از طرفی با آغاز سال تحصیلی و مهرماه، قشر نوجوان و جوان دانشآموز و دانشجو خود را برای مشارکت فعال در راهپیماییها و تظاهرات ضدرژیم حاکم و طاغوت وابسته به آمریکا آماده کرده بود. شعلههای آتش انقلاب زبانه میکشید و در این میان میدان امام خمینی(ره) که در مرکز شهر همدان قرار دارد و در مسجد جامع، مسجد پیغمبر و مسجد میرزا داوود که در نزدیکی میدان امام قرار دارند، شرایط برای تجمع تظاهرکنندگان در میدان مرکزی شهر فراهم شده بود. حال در این اثنا حادثه تلخی در همدان رخ میدهد که غیرت دینی مردم بهویژه نوجوانان و جوانان همدانی را به جوش میآورد و آنها را مهیای قیام تاریخی 30 مهر 57 میکند و آن هتک حرمت یک دختر دانشآموز توسط یک مأمور خاطی است که در روزهای تظاهرات علیه رژیم شاه بازداشت شده بود. این جنایت مأمور در حق دختر دستگیرشده موجب فشارهای روحی و روانی بر وی گشته و دختر اقدام به خودکشی میکند.
اقدام وحشیانه مأمور کلانتری علیه دختر بیپناه در بازداشگاه اوج رذالت و دنائت و بیقانونی رژیم شاه و مأمورانش را نشان میدهد؛ مأموری که باید حافظ جان و ناموس مردم باشد، برخلاف تمام وظایف سازمانی و برخلاف قوانین داخلی کشور و حقوق شهروندی که شهروندان دارند مأموران باید حافظ آن حقوق باشند. تمام انسانیت و شرف خود را زیر پا گذاشته و اقدام به هتک حرمت دختر معصوم در بازداشتگاه مینماید. و همین یک مورد کافی است که تهماندههای رژیم گذشته و خارجنشینان اپوزسیون بدانند که رژیمی که آنها دم از طرفداریاش میزنند به چه میزان به حقوق بشر و حقوق شهروندی پایبند بوده است. شکنجهگاههای مخوف ساواک و جنایتهای بیشمار آنها علیه زندانیان بهویژه زندانیان زن، ازجمله مرحوم مرضیه دباغهمدانی و دخترش، گویای ماهیت رژیم جنایتکار شاه و مأموران علیه ملت ایران است.
برگردیم به مطلب اصلی که همان شعلهور شدن آتش خشم ملت مسلمان و متدین همدان بهویژه دانشآموزان باغیرت همدانی در اثر جنایت مأموران رژیم علیه دختر معترض که خونشان به جوش آمده و با یک برنامهریزی و هماهنگی دقیق با انقلابیون شهر در چنین روزی از دبیرستانهای مختلف همدان ازجمله ابنسینا، شریعتی، امام خمینی و علویان که به خیل جمعیت در خیابان شورین (شهدای فعلی) پیوسته و بهسوی میدان مرکزی حرکت کردند و پایههای لرزان رژیم شاه را در همدان به لرزه درآوردند. سرهنگ کازرونی رئیس شهربانی همدان به بالای هتل کاخ (دایی قاسم) رفته و بهسوی مردم انقلابی گلوله شلیک میکند. در نتیجه تیراندازی مأموران، 3 نفر در خیابان شهدا به شهادت رسیده و دهها نفر نیز مجروح میشوند و بدینگونه این قیام تاریخی در تاریخ انقلاب اسلامی ایران و در تاریخ مبارزات مردم همدان علیه رژیم شاه به ثبت میرسد و پایهگذار قیام تاریخی 13 آبان 1357 در تهران میشود. قیام 30 مهر 57 همدان بازتابهای گستردهای در داخل و خارج کشور پیدا میکند، بهطوریکه امام خمینی(ره) که در آن زمان در پاریس اقامت داشت، در سخنرانی خود در جمع دانشجویان و ایرانیان مقیم پاریس علیه رژیم شاه و جنایت مأمورانش در همدان موضعگیری میکنند و میفرمایند: «قبلاً این مهلت را به مردم میدادند که تا هفتم شهدا مهلت باشد تا چهلم مهلت باشد، در چهلم باز یک جنایت واقع شود. امروز وضع ایران اینطوری شده است که الآن که با شما صحبت میکنم، در همدان از سه روز پیش تا حالا بین مردم و پلیس درگیری است.»
امام خمینی(ره) در ادامه میفرماید: «مگر مردم همدان چه کرده است، همدان یک کلمه گفته است و دنبالش ریختند و دخترها را گرفتند. یکی از دخترها را خلاف عفت با او کردند، آن هم خودکشی کرده... و به قول کارتر آزادی تندی به اینها دادهاند، شاه آزادی تند داده به ملت! آزادی تندش همین است که الآن در همدان چه کردند... باید ملت زود کلکش را بکند فارغ شود از این»
همان طور که ملاحظه میکنید موضوع قیام تاریخی 30 مهر همدان به پاریس و واشنگتن نیز کشیده میشود از طرفی در داخل کشور نیز از مراجع قم گرفته تا دانشگاهیان و... در برابر این جنایت رژیم موضعگیری میکنند. آیات عظام گلپایگانی و مرعشینجفی از قم بیانیه صادر میکنند و در همدان نیز بیانیههای تندی علیه رژیم از طرف دانشجویان دانشگاه بوعلی و اصناف و بازاریان و همچنین جامعه روحانیت و حوزه علمیه همدان صادر میشود که مجازات عاملان کشتار مردم و محاکمه مأمور هتاک به دختر دانشآموز را خواستار میشوند؛ شکوائیههایی نیز به دادستان همدان فرستاده میشود، حتی کانون وکلا نیز موضعگیری میکند و خواستار احقاق حق مردم همدان بهویژه دانشآموز دختر میشوند. ولی وزارت کشور رژیم شاه با کمال وقاحت پس از بررسی گزارشهای عاملان اصلی جنایت علیه مردم همدان را تبرئه میکند که در حقیقت یک نوع تشویق جنایتکاران بود.
نکته مهم این است که قیام تاریخی 30 مهر همدان در سال 57 شهرت جهانی پیدا کرد و در سراسر ایران نیز همچون بمبی خبری منفجر شد و شعلههای قیام مردم در سراسر کشور را شعلهورتر کرد. باید در تاریخ انقلاب اسلامی نیز عظمت و بزرگی خود را داشته باشد و الگویی از همدلی و هماهنگی بین قشرهای مختلف از جمله دانشآموز، دانشجو، روحانی و بازاری در دفاع از ناموس خویش تلقی شود. جایگاه قیام 30 مهر بسیار فراتر و بالاتر از آن چیزی است که درحالحاضر به آن پرداخته میشود. این قیام نباید محدود به شهر همدان گردد بلکه آوازه آن باید کشوری و جهانی شود و این از وظایف مسئولان مربوطه همدان و دبیرخانه قیام 30 مهر همدان است. این واقعه باید در تقویم رسمی کشور لیست و حفظ شود، قیامی که به قیام 13 آبان تهران متصل شد و زمینههای آن را فراهم کرد.
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام
بلامانع است.