|
اگر بخواهیم به سنتیترین غذای ایرانی فکر کنیم یا طعم اصیل ایران را به ذائقه توریستها بشناسیم، نخستین گزینه آبگوشت یا همان دیزی در ذهنمان تداعی میشود.
غذایی که بو و طعم آن جز در شهر جهانی سفال لالجین، در هیچ کجای جهان دلچسب نخواهد بود. در دهههای اخیر کنار سفال لالجین آنچه به انگیزه برای سفر به لالجین تبدیل شده است نوش جان کردن یک دیزی سنتی است .
اوایل هفته اخیر به بهانه سفر اهالی رسانهای استان کردستان فرصتی گرانقدر ایجاد شد تا راهی دیزی سرای بزباش لالجین شویم .
از مرکز استان همدان تا این رستوران سنتی که در میدان امام(ره)، ابتدای خیابان امام(ره) سمت چپ قرار گرفته است 20کیلومتر فاصله است. در فاصله رسیدن تا دیزی سرای بزباش که مدیریت آن بر عهده مقدسی است بحث غذا و دیزی و آبگوشت بین میهمانان داغ بود .
یکی از کارشناسان گردشگری همراه گفت: غذایی که از کودکی در جمعهای خانوادگی با آداب سنتی خودش در خاطرمان نقش بسته و هنوز که هنوز است، برای لمس دوباره آن خاطرات در جمعهای آخر هفته خانوادگی و یا سفر به شهرهای سنتی، انتخاب آن برای وعده ناهار از غذاهای محبوب محسوب میشود و اغلب باید راهی دیزیسراهای معروف شوید.
یکی دیگر از میهمانان همراه که از فعالان رسانهای استان است، گفت: این غذای سنتی به اندازهای با زندگی ما عجین شده که شاید هیچوقت به این فکر نکنیم که تاریخچهاش به چه زمانی برمیگردد و آیا در این زمانی که گذشته، تغییراتی داشته یا نه؟ اصلاً با گذر زمان آیا جایگاه این غذا بین مردم تغییر کرده؟ و پرسش دیگر این است که آبگوشت همین یک سبک متداولی است که میخوریم یا برای خودش انواعی دارد؟
بحث درباره دیزی و آبگوشت و لالجین تا جایی داغ شد که کار به طرح پرسشهایی نیز رسید پرسشهایی مبنی بر اینکه بهواقع تفاوت آبگوشت و دیزی چیست؟ میهمان دیگر در پاسخ گفت: تفاوت این 2 در این است که دیزی چه برای یک نفر پخته شود و چه برای هزار نفر، محتوای آن به صورت جدا، درون خودش میپزد و گوشت و نخود و آب، برای هر دیزی با پیمانه برابر ریخته میشود و تبعیضی در کار نیست.
دیزی مانند آبگوشت نیست که کل آن را در یک دیگ بپزند و پس از پخت، آن را بکشند؛ بلکه در ابتدا سهم خام هر دیزی مشخص و پس از تقسیم در ظرفهای سفالی کوچک، پخت آن آغاز میشود.
در این میان راهنمای گردشگری همراه میهمانان توضیحات را به شهر جهانی سفال گره زد و گفت : لالجین، شهری کوچک و دیدنی در استان همدان، به عنوان پایتخت سفال ایران و جهان شناخته میشود. این شهر که بخشی از شهرستان بهار است، به دلیل سفالگری و صنایعدستی خود شهرت جهانی دارد. اما حالا سالهاست دیزی و دیزیسراهای لالجین گوی سبقت شهرت را از سفال ربودهاند و میهمانان بسیاری راهی لالجین میشوند تا هم سفال را ببینند هم دیزی را نوش جان کنند .
تاریخچه سنتیترین غذای ایران
وقتی به دیزیسرای بزباش در میدان امام(ره) لالجین رسیدیم پای صحبت مدیریت رستوران حرف به تاریخچه سنتیترین غذای ایران کشید.
علی مقدسی گفت: قدیمیترین سندی که در آن به آبگوشت اشاره شده، دیوان اطعمه نوشته مولانا جمالالدین ابواسحاق حلاج اطعمه شیرازی از شاعران و نویسندگان طنزپرداز و نقیضهسرای سده نهم هجری است.
او در دیوان خود درباره وصف غذاهای ایرانی مطالبی آورده است و درباره آبگوشت این اشعار را بیان میکند :
«گر آبگوشت که من پختهام، به خسته دهند خورد به روز سیم، پاچه، چون شکر، رنجور» و در جایی دیگر میگوید: «چو آبگوشت به دوش افکند سجاده نان به گردنش کنم از دانه نخود ، تسبیح».
وی که هنر دیزی پزیاش زبانزد مردم محلی و گردشگران است، عنوان کرد: تاریخ دقیق خلق آبگوشت میان ایرانیان به طور دقیق معلوم نیست، امّا قدیمیترین سندی که پیدا شده از این غذا نام برده باشد به حدود قرن 8 هجری برمیگردد! البته در متون قدیمی خیلی با نام آبگوشت از این غذا نام نبردهاند و بیشتر «شورباج» نامیده میشود. همچنین خیلی پیشتر از اینها، این غذا به عنوان نخودآب یا یخنی بین مردم رایج بود. بنابراین پخت غذایی با محتوای آبگوشت، به سالیان پیش برمیگردد.
مقدسی گفت: در کل آبگوشت غذایی است که به طور تقریبی در کل ایران رایج است. در گذشته، این غذا به عنوان غذای مهمانی هم شناخته میشد و در مهمانیها هم به عنوان یک غذای مقوی در سفره قرار میگرفت اما حالا بیشتر برای صرف دیزی مردم راهی رستورانهای سنتی شهر میشوند .
گاهی برای گردشگران این پرسش مطرح میشود که آیا نام این غذای قدیمی بالأخره آبگوشت است یا دیزی؟ باید گفت در واقع دیزی نوعی از آبگوشت ساده است که در ظرف مخصوص دیزی میپزند که سرو آن در دیزی پزیهای سنتی همیشه متداول بوده و هست و حالا لالجین ، پایتخت سفال به یک مقصد دلچسب با هدف صرف دیزی بین مسافران ایران و جهان تبدیل شده است .
آنچه دیزی سرای بزباش در میدان امام(ره) لالجین را بین رستورانهای لالجین متمایز کرده است مواد اولیه تازه و دیزی همه چیز تمام در دیگهای یک نفره سفالی است که حاصل تبحر و سلیقه آشپز این رستوران است برای رزرو دیزی در این رستوران میتوانید با شماره همراه 09189121358 ارتباط برقرار کنید .
|
