|
نویسنده حوزه کودک و نوجوان در همدان، وضعیت آثار ادبی تولیدی برای این گروه سنی را در همدان مطلوب ارزیابی میکند اما آنچه از نگاه کارشناسانه وی قابل تأمل است این نکته میباشد که در استانی با این ظرفیت غنی از استعداد، متأسفانه یک ناشر تخصصی حوزه کودک هم نداریم!
مهین سماواتی متولد ۱۳۴۲ در استان همدان است. شروع نوشتن وی سال 1378 با شعر بوده، سپس با داستان آن را ادامه داده است. این نویسنده کتابهای کودک و نوجوان، مربی ادبی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان نیز بوده است. آثار متعددی تاکنون منتشر کرده است که از جمله آنها میتوان به «ماجراهای پسرم و من»، «دوماشال»، «بدون ریش و سبیل مرد شدم»، «عشق یک لبخند نیمسانتی» و «سنگهای لق روی دیوار» اشاره کرد.
مجموعه داستان کوتاه «سنگهای لق روی دیوار» تازهترین اثر سمواتی است که در 88 صفحه و 2 نسخه الکترونیکی و کاغذی به همت نشر صاد برای نوجوانان منتشر شده است. این اثر داستانهایی را روایت میکند که شخصیت اصلی هرکدام پسران نوجوان با دغدغههای مخصوص به خود هستند. فضای داستانها با طبیعت گره خورده است. مطالعه این کتاب میتواند برای نوجوانان شهرنشین مانند یک سفر کوتاه به دل طبیعت لذتبخش باشد.
در زمینه مجموعه داستان «سنگهای لق روی دیوار» و چرایی فضای پسرانهای که داستان دارد، وی به ایبنا گفت: من سالهای زیادی در کلاسهای نوشتن خلاق و کارگاه داستان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان کار کردم. هم کلاس دخترها را داشتم و هم پسرها. یکی از دغدغههای من سر کلاس با بچهها، علاقهمند کردن آنها به مطالعه بود. خوشبختانه با دخترها زیاد مشکل نداشتم و آنها خیلی زودتر با انواع و اقسام کتابهای رمان و مجموعه داستان و شعر ارتباط برقرار میکردند، اما کمتر کتابی پیدا میشد که پسرها را جذب کند، غرق داستان شوند و لحظاتی دست از بازیگوشیهای پسرانه بردارند از همه اینها مهمتر اینکه علاوه بر سرگرم شدن، تأثیرگذار هم باشد. این موضوع سبب شد به فکر بیفتم که خودم برای پسرها بنویسم. قبل از این هم من چندین کتاب نوشته بودم، ولی با این نیت نبود.
این نویسنده گفت: دغدغههای درون هرداستان را شاید کوچک ببینیم، آنقدر که هرکس در روزمره خود تجربه میکند اما در عینحال داستانها با نوعی خیالپردازی آمیخته شدهاند.
خیالپردازی از ویژگیهای بارز دوران نوجوانی است. نوجوان برای فرار از مشکلات در دنیای خیال برای اندک زمانی آرامش پیدا میکند. با شناخت و نزدیک شدن به دغدغههای کوچک است که میتوانیم به دنیای نوجوانان وارد شویم. نوجوان ناگهان با تغییرات هورمونی، عصبی، اجتماعی و فشارهای زندگی روبهرو میشود. تعادل شخصیتی دستخوش تغییراتی میشود، وظیفهشناسیاش کاهش پیدا میکند. با توجه به تفاوتهای فردی و ژنتیکی و عواملی که در رفتار و احساسات نوجوان تأثیر دارند، هیچکس منکر این قضیه نیست. اما ما بحثمان درباره داستان کوتاه است، ما نویسندگان داستان کوتاه نباید فراموش کنیم که مجال زیادی برای شخصیتپردازیهای عمیق و پرداخت روانشناختی نداریم. من سعی کردم با نشاندادن کنشهای فیزیکی و گاهی دراماتیک پی به دنیای ذهنی و خیالپردازیهایشان ببریم.
مهین سموات معتقد است: دنیای کودکی و نوجوانی با خیالپردازی دنیای شادتری است. نوجوان در خیالش به جنگ همه مشکلات میرود، در خیالش قدرتمندترین آدم میشود، زرنگترین شاگرد کلاس میشود، قهرمان و اسطوره میشود، چیزهایی را در تصورش اختراع میکند که آرزویشان را دارد. خیالپردازی به پرورش خلاقیت کمک میکند. به ساختن آینده کمک میکند. البته بحث خیالپردازی در کودک و نوجوان فراتر و گستردهتر از اینهاست. بحث کنترل و هدایت خیالپردازی را در پی دارد که بحث مفصلتری است. به اتفاق در کلاسهای نوشتن خلاق وقتی با بچههای خیالپرداز روبهرو میشدم سعی میکردم خیالپردازی آنها را سمتوسو بدهم و هدایت کنم این بچههای خیالپرداز در امر نوشتن داستان و شعر خیلی موفقتر هستند و زودتر پیشرفت میکنند تا بچههای معمولی.
همچنین سعی کردم در بیان دغدغهها از افراط و تفریط پرهیز کنم. در این داستانها جنس دغدغهها عجیب و غریب یا زیادی معمولی و تکراری نیست، شخصیتها از جنس نوجوانِ خیلی خاصی نیستند از جنس اکثریت هستند ساده و بیشیله پیله. در نوع افکارشان اغراقی صورت نگرفته است، باورپذیر و دوستداشتنیاند و اینها همه کمک میکند تا همذاتپنداری تحقق پیدا کند.
این نویسنده ادبیات کودک و نوجوان گفت: نسبت به تبلیغات کمی که درباره کتابها صورت گرفته، بازخورد کتابها خوب بوده است و استقبال خوب بوده است البته پس از چاپ یک کتاب، مهمترین کار، تبلیغ برای آن اثر است که این امر بهتر است به دست ناشر یا کسانی بهغیر از نویسنده صورت بگیرد. متأسفانه چاپ کتابهای نوجوان «عشقِ یک لبخند نیمسانتی» و «سنگهای لق روی دیوار» مصادف شد با وضعیت بغرنج کرونا و موفق نشدیم رونمایی یا مراسمی برای معرفی گسترده کتاب داشته باشیم.
سمواتی در زمینه وضعیت ادبیات داستانی در استان همدان عنوان کرد: استان همدان نسبت به استانهای دیگر به خاطر حضور شاعران و نویسندگان فعال در حوزه ادبیات کودک و نوجوان در وضعیت مطلوبی به سر میبرد همچنین پیشینه خوبی از نظر شاعران و نویسندگان دارد. استادانی چون مصطفی رحماندوست، جواد محقق، محمدرضا یوسفی، بابک نیکطلب، عزتا... الوندی و... همگی از همدان حرفه خود را شروع کردهاند.
ادبیات کودک و نوجوان استان هم از نظر کمیت و هم کیفیتِ آثار تولید شده در وضعیت خوبی است. هر سال تعداد زیادی از شاعران و نویسندگان همدان آثار خود را در بهترین انتشارات چاپ میکنند اما متأسفانه کمبود ناشر تخصصی در زمینه ادبیات کودک و نوجوان و نیز نبود یک مجله تخصصی در استانی با این ظرفیت غنی از استعداد، بهطور کامل مشهود است.
کارگاههای شعر و داستان نوجوان از سال ۸۹ در حوزه هنری برگزار میشود و نیز هر سال به صورت محدود آثاری با محوریت کودک و نوجوان به همت حوزه هنری به چاپ میرسد اما جای خالی یک ناشر تخصصی کودک و نوجوان، مشخص است.
|
