|
سیدمحمد بهشتی در گفت‌وگو با میراث‌آریا، با اشاره به طرح هیأت امنایی شدن اماکن و محوطه‌های تاریخی و اجرای پایلوت این طرح در شیراز، اظهار کرد: هیأت امنایی کردن محوطه‌ها و اماکن تاریخی، در صورت طراحی و اجرای صحیح، می‌تواند اقدامی مؤثر برای ارتقای کیفیت مدیریت، حفاظت و بهره‌برداری پایدار از میراث‌فرهنگی کشور باشد؛ با این حال، تحقق این هدف مستلزم رعایت مجموعه‌ای از الزامات و شروط اساسی است.
وی مهم‌ترین شرط در این زمینه را نحوه انتخاب اعضای هیأت امنا دانست و افزود: اعضای این هیأتها باید از میان افراد متخصص، صاحب‌صلاحیت و مورد وثوق جامعه تخصصی انتخاب شوند و در ساختار جدید، صلاحیت علمی و حرفه‌ای افراد باید بر سایر ویژگی‌ها و ملاحظات غلبه داشته باشد.
بهشتی با اشاره به اهمیت این موضوع در مدیریت محوطه‌های شاخص تاریخی کشور تصریح کرد: برای مثال، اگر قرار باشد برای تخت‌جمشید هیأت امنا تشکیل شود، حضور برجسته‌ترین متخصصان حوزه هخامنشی، باستان‌شناسان صاحب‌نظر در این دوره و مرمتگران متخصص، به‌ویژه در حوزه مرمت آثار سنگی، ضروری است؛ چراکه تصمیم‌گیری درباره چنین محوطه‌ای در وهله نخست نیازمند شناخت عمیق و دقیق از ارزش‌های تاریخی، معماری، باستان‌شناختی و فرهنگی آن است. این پیشکسوت میراث‌فرهنگی، برخورداری هیأتهای امنا از اختیارات واقعی و مؤثر را دومین الزام اساسی اجرای این طرح عنوان کرد و گفت: این هیأتها باید از اختیاراتی مشابه هیأتهای امنای دانشگاه‌ها، به‌ویژه در حوزه‌های مالی و اداری، برخوردار باشند تا بتوانند درباره مسائل مرتبط با مدیریت، حفاظت، مرمت و توسعه محوطه تصمیم‌گیری کنند.
وی ادامه داد: برخورداری از چنین اختیاراتی مستلزم تعریف سازوکارهای مشخص، شفاف و متناسب مالی و اداری است و در صورت امکان می‌توان از ظرفیت آیین‌نامه‌های مالی و اداری مشابه نهادهای علمی و دانشگاهی در طراحی این سازوکار استفاده کرد.
بهشتی همچنین بر تعیین جایگاه ملی برای پایگاه‌های میراث‌ملی و جهانی تاکید کرد و گفت: این پایگاه‌ها نباید فقط ساختاری استانی داشته باشند، بلکه لازم است جایگاه ملی و ماموریت تخصصی مشخصی برای آنها تعریف شود. وی افزود: محوطه‌های مهم تاریخی کشور، به‌ویژه آثاری که در فهرست میراث جهانی به ثبت رسیده‌اند، دارای اهمیت ملی و بین‌المللی هستند و طبیعی است که نظام مدیریتی آنها نیز باید متناسب با این جایگاه طراحی شود.این پیشکسوت میراث‌فرهنگی با اشاره به تجربه ایران در زمینه ایجاد پایگاه‌های میراثی اظهار کرد: ایجاد الگوی مدیریت محوطه‌های مهم تاریخی در قالب «پایگاه‌های میراثی» یکی از ابتکارات مهم ایران در حوزه مدیریت میراث‌فرهنگی بوده است.
|
