|
همانجا که قهوهچی با آن مهارت، سینی استکانهای کمرباریک را میان انگشتانش میرقصاند و لبخندی به پهنای صورت، جواب «خسته نباشی» مشتریها را میداد. آن وقتها، قهوهخانه جایی بود که دور میزهای چوبی کهنه، فقط قصه رفاقتها و خاطرات مردانه شنیده میشد و قلیان، عضوی از دنیای بزرگترها بود که احترام و حد و اندازهی خودش را داشت.
در آن روزگار، حضور زنان و دختران در چنین فضاهایی نه تنها مرسوم نبود، بلکه نوعی قباحت داشت. قلیان اگر در خانهای هم پیدا میشد، سهم پدربزرگها و مادربزرگها بود؛ وسیلهای که گویی فقط با موی سپید همخوانی داشت. پسرها مقابل چشم پدر، سیگار یا قلیان نمیکشیدند و برادر کوچکتر، حریم برادر بزرگتر را رعایت میکرد. اگر روزی پدر و مادری سیگار را در دست پسر نوجوانشان میدیدند، استرس و نگرانی تمام وجودشان را فرا میگرفت.
اما اکنون ورق برگشته و دور و زمانه نیز تغییر کرده است، انگار قلیان از حاشیه قهوهخانهها بیرون آمده و به عضو ثابت تمام دورهمیهای ما تبدیل شده است. حالا برای یک جمع دوستانه، نخستین چیزی که پیش از خرید تنقلات و غذا آماده میشود، قلیان است. حتی وقتی قرار یک پیکنیک ساده در فضای سبز را میگذاریم، نخستین وسیلهای که در صندوق عقب خودرو جا خوش میکند، همین ابزار دود و دم است.
فقط کافی است سری به خیابانهای شهر بزنیم؛ انگار مغازههای دخانیاتفروشی قارچگونه رشد کردهاند. از هر 3مغازه، یکی به فروش قلیان و تنباکو اختصاص دارد و مشتریهای اصلیاش هم نوجوانانی هستند که شاید هنوز پشتلبشان سبز نشده، اما بهطور حرفهای برای خرید زغال و تنباکو صف میکشند. در پارکها نیز اوضاع دستکمی از سفرهخانهها ندارد؛ از هر 4خانوادهای که برای استراحت روی چمنها نشستهاند، باید یک بساط قلیان در کنارشان برپاست.
کار به جایی رسیده که قلیان، برای نسل جوان به ابزاری برای «ژست» گرفتن تبدیل شده است؛ با حرکات خاص دست و بیرون دادن دود به شکل حلقههای منظم، گویی در حال نمایش یک مهارت اجتماعی هستند. دیگر جنسیت و سن مطرح نیست؛ هرکس کام قویتری بگیرد، انگار فاز بهتری دارد و کلاس بالاتری در جمع پیدا میکند.
این نفوذ تا جایی پیش رفته که جوانان پیش از انتخاب یک سفرهخانه یا رستوران، نخستین پرسششان این است که «قلیان دارید یا نه؟» برای آنها، داشتن یا نداشتن قلیان، اولویت اصلیتری نسبت به کیفیت و طعم غذاست.
امروزه، جوانترها بدون این همراه دودآلود، انگار حتی یک قدم هم برنمیدارند و بدتر آنکه، بزرگترها هم نه تنها مانع نمیشوند، بلکه گاهی خود، مشوق و همراه این بساط هستند. بچههای کوچک هم در گوشه و کنار، با نگاهی کنجکاو، حلقهکردن دود را از نزدیکان خود یاد میگیرند تا مبادا از قافله عقب بمانند.
چه برای گردش مجردی در دل طبیعت باشد و چه برای مهمانی خانوادگی در خانه عمو و دایی، بالأخره یک نفر در جمع پیدا میشود که بساط را چاق کند. گویی قلیان، آرامآرام از یک تفریح ساده، به رفیق بیسایه و دائمی ما بدل شده است؛ رفیقی که حضورش در لحظات خوش زندگی ما، دیگر تعجب کسی را برنمیانگیزد.
۲ هزار و ۵۳۶ عدد قلیان ضبط شده است
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان به مناسبت هفته جهانی بدون دخانیات در تشریح عملکرد و اقدامات نظارتی انجامگرفته در حوزه اماکن عرضه قلیان، با تأکید بر تداوم برخورد قاطع با تخلفات بهداشتی، اظهار کرد: در راستای ارتقای سلامت عمومی و صیانت از حقوق شهروندی، بازرسیهای مستمر از مراکز و اماکن عرضه قلیان با جدیت پیگیری شده است.
محمد بهنشان در گفتوگو با همدانپیام با اشاره به آمار بازرسیهای انجامشده افزود: در بازه زمانی مورد بررسی، در مجموع ۵۳۵ مورد بازدید از اماکن و مراکز عرضه قلیان انجام گرفته است. همچنین، ۲۷ واحد در دسته سایر اماکن عرضه قلیان شناسایی و مورد نظارت قرار گرفتند.
وی در ادامه به برخوردهای قانونی و اقدامات اصلاحی اشاره کرد و گفت: در نتیجه این بازرسیها، ۱۷۷ اخطار بهداشتی صادر شده است. همچنین با پیگیریهای انجامگرفته، ۱۲۹مورد به مراجع قضایی معرفی شده و ۴۳ واحد متخلف نیز پلمب شدند.
وی در خصوص اقدامات مقابلهای با ابزار عرضه قلیان نیز بیان کرد: در جریان این عملیاتها، ۲هزار و۵۳۶ عدد قلیان ضبط و ۱۶۳۹ عدد از آنها معدومسازی شده است.
بهنشان با اشاره به اقدامات ترویجی و تغییر کاربریهای انجامشده گفت: خوشبختانه شاهد تغییر رویکرد برخی از این مراکز بودهایم، بهطوری که ۱۶ مرکز عرضه قلیان، با تغییر کاربری به سایر مشاغل فعالیت خود را ادامه دادهاند.
وی با تأکید بر نقش این اقدامات در حفاظت از سلامت جامعه، بهویژه نسل جوان، اظهار کرد: این آمار نشان میدهد که معاونت بهداشتی و سایر دستگاههای همراه، مبارزه با مصرف و عرضه غیرقانونی محصولات دخانی را بهطور جدی پیگیری میکنند. هدف ما فقط جمعآوری سیگار و قلیان نیست؛ ما میخواهیم از ورود نسل جدید به دام اعتیاد نیکوتین جلوگیری کنیم. محصولات نوین دخانی که گاهی با ظاهری فریبنده و تحت عنوان کمخطر معرفی میشوند، در واقع حاوی مقادیر بالای نیکوتین و مواد سمی هستند و میتوانند آسیبهای جبرانناپذیری به سلامت جوانان
وارد کنند.
|
