|
از پیدایش انقلاب اسلامی جنگی نانوشته در عرصه رسانه بین ایران و غرب آغاز شده و شدت یافته است.
در تمام این دوران یکی از تأکیدات مسئولان بر افزایش توان رسانهای کشور و تبدیل این توان به یک قدرت نرم برای استفاده در جنگ نرم با دشمنان بوده است.
در واقع رسانه خط مقدم جنگ نرم با دشمنان بوده و آنها نیز از این موضوع غفلت نداشته و با فعالیت در تمام عرصهها و هزینهکرد میلیاردها دلار به دنبال ایجاد شبهه و ناامیدی جامعه و القای پایان انقلاب بر مخاطب را داشته و در مقطعی چون حوادث دی ماه یا قبل از آن در حادثه امینی بسیار فعال عمل کرده و صاحبنظران را به فکر چگونگی مقابله با رویکردهای جدید دشمن در حوزه رسانه واداشتند.
اکنون نیز در جنگ تحمیلی سوم فضای پربرخورد رسانه به خوبی از اهمیت آن و ضرورت توجه به این مهم حکایت دارد.
بر این اساس اندیشمندان و موسسات پژوهشی کشور نیز این مهم را به عنوان موضوعی برای پژوهش و دستیابی به پیشنهادهای نوین برگزیده و فعالیت مطالعاتی درباره آن دارند.
از جمله پس از جنگ 12روزه در سال گذشته نشستی در این زمینه با موضوع رسانه و جنگ برگزار شده که سخنان پژوهشگران در آن قابل تأمل است.
پدرام الوندی پژوهشگر حوزه ارتباطات و رسانه در این نشست گفته است؛«در شرایط بحران، جامعه همانطور که به سرپناه فیزیکی نیاز دارد، به پناهگاه رسانهای نیز محتاج است؛ جایی که بتواند واقعیت را بیابد، اعتماد کند و آرامش بگیرد. وقتی چنین مرجعی وجود نداشته باشد، جامعه دچار اضطراب، بیاعتمادی و سردرگمی میشود. رسانه رسمی، جنگ را در قاب حماسه بازنمایی کرد، در حالیکه تجربه مردم در قاب بقای ایران شکل گرفت. کسی که زیر موشک بهدنبال جانپناه است، انتظار دارد روایت رسانه نیز دغدغه بقا را هم بازتاب دهد، نه صرفاً حماسه. این شکاف میان قاب رسمی و قاب تجربی، مردم را به سمت روایتهای بیرونی سوق داد. 2 مسیر مکمل پیش روی ماست: نخست، ایجاد مرجعیت واحد؛ جامعه در بحران نیازمند یک صدای معتبر است که بتواند اعتماد عمومی را جلب کند. دوم، روایتگری چندبعدی؛ این مرجعیت باید ابعاد مختلف واقعیت را بازتاب دهد، از اطلاعرسانی دقیق و سریع گرفته تا تحلیل کارشناسانه و صدای واقعی مردم از میدان.»
محمد آقاسی پژوهشگر حوزه افکار عمومی نیز در این نشست گفته است؛«باید توجه داشت که جنگ رسانهای همیشه پیش از حمله نظامی آغاز میشود و حتی ممکن است سالها قبل شکل گرفته باشد. این جنگ روایتها میان ما و دیگران همچنان ادامه دارد. پرسش اساسی اما این است که چرا ما در این جنگ رسانهای موفق نیستیم؟ تأکید بر «روایت اول» مربوط به پارادایم رسانهای پیشین است. امروز، در جهانی که الگوریتمها تصمیم میگیرند کدام خبر دیده شود و کدام خبر نادیده بماند، روایت اول به خودی خود موضوعیت ندارد. ممکن است شما روایت اول را منتشر کنید، اما هیچگاه در میان کاربران بازتاب پیدا نکند و حتی با روایتهای ثانویه تغییر شکل دهد. وقتی واژه مرجعیت رسانهای را به زبانهای دیگر جستوجو کنید، معمولا به media authority ترجمه میشود، که به معنای اقتدار رسانهای است. اما برخی سیاستگذاران، در دولتهای مختلف، این تعبیر را بهکار بردهاند و گفتهاند مرجعیت رسانهای از ایران رفته یا باقی مانده است. درحالیکه اساسا چنین مفهومی وجود ندارد. در دنیایی که ساختارهای رسانهای کلاسیک از بین رفتهاند، صحبت از مرجعیت رسانهای خطای مفهومی است.»
این سخنان و مقایسه آن با وضعیت فعلی نشان میدهد نگاه و نظر صاحبنظران در عرصه رسانه همچنان نافذ نیست و در بر همان پاشنه قبلی میچرخد.
در حالی که اگر به دنبال اقتدار رسانهای هستیم گام نخست آن توسعه پناهگاه رسانهای و جمع کردن مردم در این پناهگاه برای در امان ماندن از حملات رسانهای دشمنان به عنوان مقدمه جنگ فیزیکی یا بخش مکمل جنگ فیزیکی است.
با این اوصاف انتظار میرود شورای اطلاعرسانی استان در تعامل با رسانهها و همچنین تعامل با نهادهای فعال در عرصه رسانهایجاد این فضا را دنبال کرده و تشکیل پناهگاه رسانهای استان برای عموم افراد جامعه را تسهیل کند.
|
