|
بازار گردشگری در کشورها با 3 مهارت دولتها، از رکود کرونایی فاصله گرفت. گزارش سازمان جهانی گردشگری از ابتکار عمل کشورها نشان میدهد تمرکز بر «رونقبخشی سفرهای داخلی شهروندان» شدت گرفته و برای این منظور طرح «افزایش تعطیلات آخر هفته به 3 روز» درحال اجرا است. فرصت هفتگی و توانبخشی مالی برای سفر، رمز فعالیت این بازار پولساز است.
بازار گردشگری جهان بهمنظور تقویت، راهاندازی مجدد و بهبود این بخش پس از بحران بیماری کووید-۱۹ به سفرهای داخلی روی آورده است و ترویج گردشگری داخلی از طریق اجرای نسل جدید تعطیلات آخر هفته، نخستین گام برای بازیابی بازار گردشگری است. هرچند نخستین گام نجات بازار گردشگری ایران نیز برای خروج از کمای توریسم و رسیدن به تعطیلی کامل این بخش، ارتقای بازار گردشگری داخلی و تشویق و ترویج مردم به سفرهای ایمن داخلی و نزدیک است. اما بهدلیل آنکه «زمان مناسب» برای سفرهای منظم در کشورمان وجود ندارد (خلأ آخر هفته 2 روزه)، عملا هنوز شرایط برای احیای این بازار فراهم نشده است. کشورها از تعطیلات آخر هفته 2 روزه در عصر کرونا جلوتر آمدهاند و آخر هفته 3 روزه در این ایام را پیگیری میکنند.
بسیاری از کشورهای جهان با آغاز کاهش محدودیتهای سفر در فصل تابستان، گردشگری داخلی را در اولویت قرار داده و اقدامات لازم را برای ارتقای سفر در کشورهای خود آماده و اتخاذ کردهاند. هدف اصلی چنین اقداماتی تقویت سفرهای داخلی و بازیابی بخش گردشگری است. براین اساس کشورها 2 شیوه راهبردی «مشوقهای مالی» و «بازاریابی و تبلیغات» را در کنار طراحی نسل جدید تعطیلات آخرهفته برای بازگشت بازار توریسم داخلی به حالت طبیعی (پیش از کرونا) درنظر گرفتهاند و بر محصولات خاص عمدتا سفرهای طبیعتگردی (اکوتوریسم)، فعالیت در هوای آزاد و دور از مناطق متراکم، سفرهای ماجراجویی و گردشگری فرهنگی، غذایی و روستایی تمرکز کردهاند.
بهرغم توجه ویژه مقاصد برتر گردشگری جهان به ارتقای گردشگری داخلی خود در این بحران کرونا و جایگزینی موقت با ورود توریستهای خارجی بهمنظور نجات بازار گردشگری و بازیابی و رونق دوباره مشاغل، بهنظر میآید که متولیان گردشگری و دولت در کشورمان از توجه به این بخش غافل مانده و همچنان تنها راه نجات بازار گردشگری ایران را ارتقا و بازیابی گردشگری بینالمللی و جذب توریستهای خارجی میدانند که بتوانند از این محل به جبران خسارتهای مالی و ارزآوری بپردازند که در واقع جایگزین درآمدهای نفتی ایران باشد. پیش از همهگیری کرونا نیز بازار گردشگری کشور باتوجه به شرایط سیاسی و اقتصادی حاکم بهویژه از آذر ۹۸ روند نزولی در پیش گرفته و تقریبا بازار توریست خارجی خود را از دست داده بود. شاید بتوان از عمده دلایل آسیب مداوم به بازار گردشگری ایران با هر رویداد بینالمللی را بیتوجهی به گردشگری داخلی و وابستگی این بازار به ورود توریستهای خارجی دانست. این درحالی است که براساس بررسیهای سازمان جهانی گردشگری سهم گردشگری داخلی از کل بازار توریسم ایران حدود ۹۰ درصد است. اما همین سهم در کشورهای توریستی بالای ۹۸ درصد است. مقامات بازار گردشگری کشورمان تصور میکنند در کشورهای توریستی، این توریست خارجی است که موتور بازار را به جریان انداخته است اما در واقعیت، توریستهای داخلی در هر کشوری میتوانند سرنوشت آن بازار را تعیین کنند. بحران کرونا میتواند فرصت مناسبی برای متولیان گردشگری دولت باشد که بهمنظور جبران خسارتهای وارد شده بر این بخش و بازیابی مشاغل به ارتقا و رونق بازار گردشگری داخلی بپردازند که این امر میتواند با ایجاد مشوقهای مالی و تبلیغات گسترده در جهت سفرهای ایمن صورت گیرد. با ارتقای سفرهای در استطاعت شهروندان و ایجاد بازار رقابتی بین فعالان و مشاغل در عرصه توریسم با الگویابی و استفاده از راهبردهای دیگر کشورها میتوان ضمن خروج از کمای توریسم به تقویت و توسعه گردشگری داخلی بهعنوان اولویت مهم در بازار گردشگری پرداخت.
از راهبردها برای ارتقای گردشگری داخلی در برخی از کشورها همچون پرو، فرانسه، کانادا، مجارستان، شیلی، پاراگوئه، فنلاند، ماکائو، کاستاریکا و کرهجنوبی اقدامات مشترک تمامی فعالان گردشگری با مشارکت ذینفعان دولتی در سطوح ملی و محلی و بخش خصوصی است. در بسیاری از کشورها متولیان گردشگری با سایر مقامات ملی همچون وزارت حملونقل، وزارت دارایی، فرهنگ و... همکاری کردهاند و با ارائه انواع مشوقها برای بازیابی بازار توریسم تلاش میکنند. همچنین شهرداریها نیز با تولید محصولات جدید گردشگری همسطح مقصد، سازگاری محصول با مقصد، بهبود زیرساختها و ارتقای بازاریابی داخلی به همکاری فعال با سازمانهای گردشگری روی آوردهاند.
برخی از کشورها همچون فیلیپین، پاراگوئه، آرژانتین و استرالیا نیز برای تعریف بهتر از استراتژیهای بازاریابی خود، به پیشبینی و شناخت از بینش بازار گردشگری داخلی درباره رفتار و ترجیحات مسافران داخلی و روشهای توسعه و ارتقای بهتر این بازار پرداختهاند. این امر میتواند با ایجاد یک نهاد برای ارزیابی کاهش محدودیتها و اطلاع از بهکارگیری مناسبترین و مؤثرترین استراتژیها برای بازیابی گردشگری بهویژه از نظر تبلیغ و توسعه محصول است. در آرژانتین یک نهاد برای نظارت و ارزیابی گردشگری داخلی ایجاد شده است.
در نهایت بیشتر کشورها همچون کاستاریکا، شیلی، استرالیا و پاراگوئه اقدامات گستردهای را برای ارتقای ظرفیتسازی و آموزش دینفعان گردشگری داخلی اتخاذ کردهاند که این شیوههای خلاقانه بیشتر در منطقه آمریکا بهکار گرفته شده است. این امر در قالب آموزشهای آنلاین ارائهشده سازمانهای مرتبط با گردشگری، وبینارها و سایر ابزارهای آموزشی آنلاین برای ارتقای مهارتهای کارکنان و فعالان مستقیم با گردشگری داخلی، ایجاد محصولات جدید با هدف توسعه بازار داخلی، تقویت زنجیره بازاریابی با آژانسهای مسافرتی ملی و محلی و بهرهمندی از دانش فعالان گردشگری در جهت شناخت مقاصد ملی و محلی و کمک آنها برای ارائه تجارب خود صورت میگیرد.
|
