|
از محدوده محله و خیابانهای قدیمی همدان در روزهای تعطیلات کرونایی که سراغی میگیریم یک مسأله مشترک بین خانههای تاریخی آن منطقه زیاد دیده میشود.
اغلب خانههای قدیمی گویا در چند قدمی اتفاق تلخ تخریب تدریجی بهواسطه تمایل مالک برای تبدیل آنها به آپارتمان یا نبود توجه مسئولان هستند، اما کارشناسان و دوستداران میراث فرهنگی این اتفاق را یک هشدار میدانند و معتقدند از اقدامات عمرانی است که احتمالا صاحبان خانهها در تعطیلی کرونا انجام دادهاند.
نمونه این اتفاقات را در عمارت جنانی به وضوح دیدیم اما این هشدار نمونه کوچکی از اتفاقی است که در طول یک ماه گذشته تاکنون برای بناهای تاریخی و در سایه تعطیلیها رخ میدهد. تعطیلیهایی که برای جلوگیری از انتقال زنجیره ویروس کرونا، یک فرصتِ مغتنم برای شاکیانِ مالکِ بناهای تاریخی است که بتوانند بهتر از هر زمان دیگری آنچه میخواهند را اجرایی کنند. از تخریبِ بخشی از قلعه سلجوقیان در آران و بیدگل گرفته تا لودرهایی که موظفند راه را برای سنگشکنانی باز کنند که قرار است به حریمِ جوبجیِ تاریخی راه پیدا کنند.
به جز فعالیت انجمنهای میراثی، سمنها و رسانهها، مردم نیز در رساندن اطلاعات به میراث فرهنگی نقش زیادی دارند، هرچند در شرایط کنونی پروژههای عمرانی دستگاههای دولتی تعطیلاند و اقداماتِ تخریبِ کنونی حداکثری نیستند.
معاون میراث فرهنگی وزارتخانه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی میگوید:
هرچند در کنار هشدارهایی که پیشکسوتان میراث فرهنگی کشور در طول نوروز مطرح کردند، دهم فروردین هم مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان تهران از دهیاران و معتمدان محلی خواست تا اتفاقات مشکوک در حوزه میراث فرهنگی را به یگان حفاظت استان تهران اطلاع دهند. درخواستی که هنوز از میزان استقبال از آن، توسط مردم و فعالان میراثی هیچ حرفی به میان نیامده است.
اقدامات تخریبگر کنونی حداکثری نیستند
با وجود این هشدارها، محمد حسن طالبیان - معاون میراث فرهنگی وزارتخانه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی - در گفتوگو با ایسنا، از فعال بودن گشتهای یگان حفاظت میراث فرهنگی بهعنوان نیروهای حفاظت خبر میدهد.
وی با بیان اینکه نیروهای یگان حفاظت میراث فرهنگی با حفظِ فاصله اجتماعی برای انجام وظایف خود مانند گذشته، تلاش میکنند، بیان میکند: از سوی دیگر با استفاده از اطلاعات مردمی، به جز انجمنهای میراث فرهنگی، سمنها و رسانهها، اگر نقطهای در معرض تهدید باشد، اطلاعات گوناگون بهصورت مرتب به میراث فرهنگی میرسد، هرچند در این شرایط پروژههای عمرانی دستگاههای دولتی نیز خوابیدهاند، بنابراین اقدامات کنونی حداکثری نیست. مانند اتفاقی که برای بیمارستان مسیح مرادیان کرمانشاه رخ داد و پشت آن نیت خوبی نبود.
وی با تاکید بر اینکه در این موقعیت، مردم هستند که چنین اتفاقاتی را اطلاع میدهند، بیان میکند: بهعنوان نماینده وزارتخانه در حوزه میراث فرهنگی درخواست ما از مردم در جریان قرار دادن متولیان این دستگاه است تا اقدامات مورد نیاز برای جلوگیری از هر نوع تخریبی انجام شود.
سطح ضوابط در هر منطقه از شهرها، مجوز ساختوساز را تغییر میدهد
طالبیان با تأکید بر لزوم احساس مسئولیت مردم در این مقطع زمانی، آنهم با توجه به وضعیت کنونی کشور و درست در زمانی که همه در خانه هستند، بیان میکند: زمانیکه یک خانه حکم دیوان عدالت اداری را برای تخریب گرفته، روند انجام آن، خود یک فرایند دارد، فرایندی که حتما باید بررسی شود، آن بنا در بافت تاریخی قرار دارد یا خیر. اگر هست پروانه بیشاز سطح اشغال صادر نشود، یعنی میزان پر و خالی و ارتفاع و ضوابط بافت در صدور مجوز نقش دارد. در این شرایط بسیاری از بناهای تاریخی که مجوز خروج از ثبت گرفتهاند متوجه میشوند که برایشان صرف نمیکند که آن بنا را تخریب کنند، بهتر است همان را تعمیر کنند.
معاون میراث فرهنگی کشور با بیان اینکه موضوع فقط خروج از ثبت یک بنای تاریخی نیست، بافت تاریخی خود ضوابط مشخصی مانند لزوم ساخت بنا فقط تا ۲ طبقه در برخی مکانها دارد، اظهار میکند: از سوی دیگر بناهایی که در بافت تاریخی قرار دارند نیز ضوابطی دارند. بهعنوان مثال شهرداری هم نمیتواند خارج از قوانین مجوز دهد، استعلام شهرداری از میراث فرهنگی نیز با ضوابط میراث فرهنگی مجوز جواب داده میشود.
وی با وجود این صحبتها اظهار امیدواری میکند که مردم قدرِ این فرهنگ و میراث را بدانند، میراثی که حتی اگر بخواهند به آن نگاه اقتصادی داشته باشند، در چند سال آینده حتما از نظر اقتصادی برایشان بسیار ارزشمند است.
|
