|
کارشناسان بر این باورند که این روزها با افزایش نرخ تورم، گرانیها، مشکلات شهرنشینی، بیکاری و کاهش درآمدها، آمار افسردگی و اختلالات روانی در کشور به شکل قابلتوجهی روبهرشد است و در آخرین آمار، وزارت بهداشت از افزایش آمار افسردگی و اختلالات روانی در جامعه خبر میدهد.
طبق آمار رسمی این وزارتخانه که چندی پیش منتشر شد، 5/12 درصد مردم افسردگی، ۲۵ درصد دچار اختلالات روانی و 6/14 درصد از جمعیت کشور نیز دارای اختلالات اضطرابی هستند.
بنا به گفته رئیس انجمن علمی روانپزشکان ایران، دو سوم افرادی که افسردگی دارند به خودکشی فکر میکنند و ۱۵درصد آنها اقدام به خودکشی میکنند، بنابراین پیشگیری و درمان این بیماری بسیار مهم است.
افزایش این آمار به غیراز خودکشی تبعات دیگری برای جامعه به همراه خواهد داشت و میتوان افزایش میل به اعتیاد و رواج خشونت در خانه و جامعه را شایعترین آسیب پس از افسردگی و اختلالات روانی جامعه عنوان کرد.
باتوجه به تبعات اين امر و هشدار روانشناسان به شيوع افسردگي در کشور، در هفتههای اخیر هيأت دولت لايحهاي را با عنوان «حمايت از حقوق افراد مبتلا به اختلالات رواني» به تصويب رساند.
اين لايحه با هدف ارتقاي سلامت روان جامعه، رفع موانع تنشآفرين در زندگي فردي و اجتماعي، ترويج آموزشهاي اخلاقي و معنوي و همچنين ارتقاي شاخصهاي سلامت رواني بهعنوان يکي از مهمترين احکام راهبردي سياستهاي کلي سلامت تدوين شده است.
گفتني است، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي با توجه به آمار و اطلاعات فراوان و درصد شيوع اختلالات رواني در جامعه و همچنين هزينههاي اجتماعي، اقتصادي اينگونه بيماريها که به فرد، خانواده و در نتیجه جامعه تحميل و به منافع کشور صدمه وارد ميکند، اقدام به تهيه اين لايحه نموده که توسط هيأت وزيران به تصويب رسيد.
اين درحالي است که لايحهاي که براي نخستين بار 16 سال پیش از سوي وزارت بهداشت، باتوجه به آمار و اطلاعات فراوان و درصد شيوع اختلالات رواني در جامعه و همچنين هزينههاي اجتماعي و اقتصادي اينگونه بيماريها، مطرح شد، بارها بينتيجه رها گرديد.
به گفته قائممقام وزارت بهداشت، در اين لايحه انواع اختلالات رواني تعريف شدهاند و تکليف بسياري از مشکلات بيماران روحي و رواني روشن شدهاست.
دلايل اختلالات رواني
يک جامعهشناس در اين رابطه به ایلنا گفت: از هر 4 نفر ايراني 15 تا 65 سال، يک نفر به نوعي داراي اختلالات رواني است و سلامت روانش در خطر است، در حدي که بايد تعداد زيادي از اين افراد خدمات روانپزشکي بگيرند تا آرام شوند، اما آنها درصورتي که اين خدمات را نيز دريافت نمايند بايد به جامعهاي بازگردند که زمينههاي آسيبهاي رواني در آن وجود دارد.
امير محمود حريرچي در ادامه بیان کرد: راس اين آسيبها، بحث اقتصادي است و بيش از 80 درصد جوانان ما در بحرانهاي اقتصادي به سر ميبرند. آنها يا بيکار هستند يا از کار دشواري که انجام ميدهنددرآمد کافي ندارند. از سوي ديگر فاصله طبقاتي نيز به شدت روان يک گروه عظيمي از جامعه را تحت تاثير قرار داده و زمانيکه مردم ميبينند که مسئولان کشور بخشي از طبقه بالاي جامعه هستند روانشان بهم ميريزد. درصورتي که در کشورهاي ديگر مسئولان بايد مثل مردم عادي و قشر متوسط زندگي کنند تا اطمينان ميان آنها از بين نرود و با کوچکترين فساد مالي، آنها سريع برکنار و محاکمه ميشوند درحاليکه در کشور ما اينگونه نيست.
وي با بيان اينکه اين اختلالات و افزايش افسردگي تبعات بدي براي جامعه و مردم آسيبپذير ما خواهد داشت، عنوان کرد: اين روزها مصرف قرصهاي آرامبخش که نوعي ماده مخدر است در جامعه بيشتر شده و وقتي مصرفکننده بهدليل مصرف زياد اين قرصها ديگر آرام نميشود به سمت مواد مخدر ديگر ميرود.
حریرچی با بیان اینکه اختلالات رواني جامعه ما باعث شيوع موادمخدر ميشود و نااميدي و يأس از شرايط زندگي ميتواند زمينهساز بروز خودکشي شود، بیان کرد: افزايش خشونت و درگيري نيز از تبعات اين اختلالات است. اما زماني که نيازهاي اوليه انساني همچون شرايط مساعد اقتصادي، فرصتهاي برابر براي زندگي و معيشت، پاسخگويي مسئولان به خواستههاي مردم، تفريحات و هزينههاي رفتوآمدها و. . . ناديده گرفته ميشود، سلامت روحي و رواني دچار مشکل خواهدشد.
وی تاکید کرد: شادي بيانگر سلامت روان است، ولي باتوجه به شرايط مذکور چند درصد از جامعه ما امروزه شاد هستند و اين نشان ميدهد آمار 25درصد اختلالات رواني و 12درصد افسردگي در ميان يک جمعيت محدود غربالگري شده و آمار واقعي بسيار بالاتر است و اين آمار به نوعي قله کوه يخ را نشان ميدهد.
این جامعهشناس با اشاره به اينکه لايحه دولت درباره اختلالات رواني، دوباره بيتاثير خواهد بود، افزود: مشکل ما اين است که بيش از حد به معلول ميپردازيم و دلیل اصلي را درمان نميکنيم. دولت به جاي اين لايحه بيايد و از مردم بپرسد که چرا شاد نيستند؟ قطعا جواب مردم در اين رابطه روشن و تعيينکننده است. نهايت خدمات لايحه دولت اين است که با دفترچه بيمه، مردم بتوانند به مراکز مشاوره دولتي مراجعه کنند يا فرصتهايي فراهم شود که تختهاي بيمارستانهاي رواني افزايش پيدا کند، درصورتي که اين لوايح ناديدهگرفتن ريشه مشکل است.
حریرچی گفت: فرصتهاي معيشتي، همخواني درآمد و خرج و. . . عواملي است که طبق فاکتورهاي جهاني بر شادي مردم يک کشور تاثيرگذار خواهد بود و ايران در ميان 140 کشور که اين امر بررسي شده رتبه 110 را به خود اختصاص داده است و اين نشان ميدهد که کشور ما چقدر ضعف شادي دارد.
علائم اختلالات رواني در شخص
يک متخصص اعصاب و روان در رابطه با علائم اختلالات رواني نیز گفت: وقتي فرد در انديشه، احساسات و رفتارش دچار مشکل ميشود، از منظر پزشکي گفته ميشود دچار بيماري يا اختلال رواني شده، مثلا در حوزه انديشه، دچار بدبيني، سوءظن و سوءتعبير ميشود يا در حوزه احساس، غم، خشم، ترس و اضطراب را تجربه ميکند که در نسل جوان بسيار شايع است يا در حوزه رفتار که ميتوان در اين ميان به رفتارهاي تهاجمي، پرخاشگرانه، انزوا و. . . اشاره کرد.
مهدي صبوري در پاسخ به اين سوال که کاهش سلامت روان افراد در جامعه چقدر آسيبرسان است، ميافزايد: پس از خودکشي و آسيبهايي همچون گرايش بيشتر اين افراد به اعتياد، وقتي فرد از نظر رواني دچار اختلال ميشود با افت عملکرد روبهرو است. اين افت عملکرد در حيطههاي شغلي، تحصيلي، خانوادگي، اجتماعي است که در نهايت به قهقرارفتن استانداردهاي زيستي، رواني و اجتماعي منجر می شود. اختلالات رواني در افراد زير 35 سال بيشتر است، فقر يکي از ريزفاکتورهاي مشکلات رواني است که باعث دورشدن از دريافت نيازهاي اوليه و اساسي چون غذا، امنيت و آرامش ميشود.
|
