|
دیدار تیمهای پاس همدان و شاهین بندر عامری شامگاه دوشنبه در ورزشگاه شهید حاجیبابایی مریانج برگزار شد؛ مسابقهای که برای نماینده فوتبال همدان حکم آخرین فرصت برای حفظ امیدهای بقا را داشت، اما تنها ۳۰ ثانیه پس از آغاز بازی، حمدالله ابدام دروازه پاس را باز کرد تا شوک بزرگی به میزبان وارد شود.
پاس که پس از دریافت این گل زودهنگام چارهای جز حمله نداشت، در ادامه تلاش کرد جریان مسابقه را در اختیار بگیرد. سبزپوشان همدانی در نیمه نخست چند بار به دروازه شاهین نزدیک شدند اما دفاع منسجم تیم میهمان اجازه ایجاد موقعیتهای جدی را نداد و نیمه نخست با همان نتیجه یک بر صفر به پایان رسید.
در نیمه دوم نیز پاس با انگیزه بیشتری وارد زمین شد و حملات متعددی را روی دروازه نماینده استان بوشهر طراحی کرد، اما ضعف در ضربات نهایی و عملکرد مناسب خط دفاعی و دروازهبان شاهین بندر عامری، مانع از تغییر نتیجه شد.
در مقابل، تیم میهمان با مدیریت جریان بازی و استفاده از ضدحملات، برتری خود را حفظ کرد تا در پایان 3 امتیاز حساس این مسابقه را به دست آورد.
این دیدار با حضور جمعی از هواداران پاس همدان و همچنین استاندار همدان در ورزشگاه شهید حاجیبابایی مریانج برگزار شد، اما حمایت هواداران نیز نتوانست مانع از ثبت تلخترین اتفاق فصل برای نماینده فوتبال استان شود.
با این نتیجه، پاس همدان با ۲۱ امتیاز در جدول باقی ماند و با توجه به فاصله امتیازی ایجاد شده و نتایج سایر رقبا، یک هفته مانده به پایان مسابقات، سقوط این تیم به لیگ دسته سوم فوتبال کشور قطعی شد؛ سقوطی که یکی از تلخترین مقاطع تاریخ باشگاه پاس همدان را رقم زد.
اما آنچه امروز در جدول مسابقات ثبت شده، بیش از آنکه حاصل عملکرد یک مسابقه یا حتی یک فصل باشد، نتیجه روندی است که سالها در فوتبال همدان شکل گرفته و بارها نسبت به پیامدهای آن هشدار داده شده بود.
کارشناسان فوتبال معتقدند سقوط پاس را نباید صرفاً در نتایج ضعیف این فصل جستوجو کرد. این تیم در سالهای گذشته با مشکلات متعددی از جمله تغییرات مداوم مدیریتی، ناپایداری کادر فنی، ضعف در برنامهریزی، مشکلات مالی، از دست دادن امتیازات حساس و نبود یک چشمانداز مشخص برای آینده مواجه بوده است.
در فوتبال حرفهای، موفقیت حاصل برنامهای چندساله است؛ برنامهای که از فوتبال پایه آغاز میشود و با توسعه زیرساختها، تربیت مربیان، استعدادیابی و ایجاد منابع مالی پایدار ادامه پیدا میکند. در مقابل، فوتبال همدان در سالهای اخیر بیشتر درگیر تصمیمات مقطعی بوده و کمتر به توسعه زیربنایی توجه کرده است.
خرید امتیاز؛ راهکاری کوتاهمدت با هزینهای بلندمدت
یکی از موضوعاتی که در سالهای گذشته بارها از سوی کارشناسان مطرح شده، تکیه بر خرید امتیاز تیمها به جای سرمایهگذاری روی ظرفیتهای داخلی فوتبال استان است.
این سیاست شاید در کوتاهمدت باعث حفظ سهمیه یا حضور یک تیم در لیگهای بالاتر شود، اما هرگز نمیتواند جایگزین فرآیند تولید بازیکن، توسعه آکادمیها و ایجاد ساختاری پایدار برای باشگاهداری حرفهای باشد.
هزینههایی که در سالهای گذشته صرف خرید امتیاز و مدیریت مقطعی تیمها شد، میتوانست در مسیر ایجاد مدارس فوتبال استاندارد، تقویت آکادمی باشگاهها، استعدادیابی و توسعه زیرساختهای فوتبال استان هزینه شود؛ سرمایهگذاریهایی که امروز میتوانست پشتوانهای مطمئن برای پاس و دیگر تیمهای همدانی باشد.
فراموش شدن فوتبال پایه
یکی از مهمترین آسیبهای فوتبال همدان، فاصله گرفتن از توسعه فوتبال پایه است.
شکست تیم پرسابقهای که روزگاری قهرمان آسیا بود تا لبه پرتگاه حذف و نابودی؛ نشان داد که با دستور نمیتوان در فوتبال و ورزش موفق شد.
استان همدان همواره از ظرفیت بالایی در معرفی بازیکنان مستعد برخوردار بوده، اما نبود برنامهای منسجم موجب شده بسیاری از استعدادهای این استان یا فرصت رشد پیدا نکنند یا برای ادامه فوتبال خود راهی استانهای دیگر شوند.
باشگاهی مانند پاس، با سابقه و جایگاه تاریخی خود، باید به مرکزی برای پرورش استعدادهای بومی تبدیل میشد، اما امروز این تیم نه تنها پشتوانهای قدرتمند در ردههای پایه ندارد، بلکه برای تأمین نیازهای خود نیز ناچار به استفاده از بازیکنان غیربومی است.
کارشناسان معتقدند نبود آکادمی فعال و نظام استعدادیابی منسجم، یکی از مهمترین دلایل افت کیفیت فنی پاس در سالهای اخیر بوده است.
توسعه فوتبال بدون مربی ممکن نیست
موضوع دیگری که کمتر مورد توجه قرار گرفته، ضعف در تربیت مربیان جوان و متخصص است.
در بسیاری از استانهای موفق، باشگاهها علاوه بر سرمایهگذاری روی بازیکنان، برای آموزش مربیان جوان نیز برنامهریزی میکنند تا دانش روز فوتبال به ردههای پایه منتقل شود.
اما در همدان، این چرخه کمتر شکل گرفته و همچنان بخش زیادی از فوتبال استان بر پایه شیوههای سنتی اداره میشود؛ موضوعی که در بلندمدت کیفیت آموزش بازیکنان را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
جای خالی اقتصاد فوتبال
یکی دیگر از چالشهای مهم فوتبال همدان، نبود منابع مالی پایدار است.
باشگاهداری حرفهای بدون درآمد امکان ادامه حیات ندارد و در بسیاری از استانهای کشور، بخش خصوصی از طریق تبلیغات، اسپانسرینگ و مشارکت اقتصادی، بخشی از هزینههای باشگاهها را تأمین میکند.
در همدان اما فرهنگ حمایت اقتصادی از ورزش حرفهای هنوز به شکل مطلوب شکل نگرفته است. وابستگی باشگاهها به بودجههای محدود دولتی و منابع مقطعی باعث شده هر تغییر مدیریتی یا کاهش اعتبارات، مستقیما بر عملکرد تیمها اثر بگذارد.
کارشناسان بر این باورند که ایجاد سازوکاری برای حضور سرمایهگذاران بخش خصوصی و بهرهگیری از ظرفیت تبلیغات ورزشی میتواند بخشی از مشکلات مالی فوتبال استان را برطرف کند و زمینه توسعه پایدار باشگاهها را فراهم آورد.
نگاهی به سالهای اخیر نشان میدهد پاس تنها تیمی نیست که قربانی این روند شده است.
پیش از این نیز تیمهای الوند همدان و شهرداری همدان، هر یک به دلایل مختلف از سطح فوتبال حرفهای کشور فاصله گرفتند.
شهرداری همدان نمونهای از یک مسیر موفق بود؛ تیمی که از مسابقات قهرمانی استان کار خود را آغاز کرد، با تکیه بر ظرفیتهای بومی پلههای ترقی را طی کرد و به لیگ دسته اول فوتبال کشور رسید، اما در ادامه به دلیل سیاستهای نادرست در حوزه باشگاهداری و تصمیمات مدیریتی، آن تجربه نیز دوام نیاورد.
تکرار چنین اتفاقاتی نشان میدهد فوتبال همدان با یک مشکل ساختاری روبهرو است؛ مشکلی که تنها با تغییر سرمربی یا مدیرعامل برطرف نخواهد شد.
سقوط پاس میتواند نقطهای برای بازنگری در سیاستهای توسعه ورزش استان باشد.
کارشناسان معتقدند اگر قرار است فوتبال همدان دوباره به جایگاه گذشته بازگردد، باید نگاه کوتاهمدت جای خود را به برنامهریزی بلندمدت بدهد.
سرمایهگذاری در فوتبال پایه، ایجاد آکادمیهای استاندارد، آموزش مربیان جوان، توسعه زیرساختها، تقویت کانون هواداران، برندسازی باشگاهها و ایجاد منابع مالی پایدار، مهمترین اقداماتی است که میتواند مسیر آینده فوتبال استان را تغییر دهد.
همچنین استفاده از ظرفیت بخش خصوصی، تعریف مشوقهای اقتصادی برای سرمایهگذاران و ایجاد سازوکارهای شفاف در باشگاهداری، از دیگر موضوعاتی است که میتواند وابستگی باشگاهها به بودجههای مقطعی را کاهش دهد.
اگرچه سقوط پاس یکی از تلخترین اتفاقات سالهای اخیر ورزش همدان محسوب میشود، اما این رویداد میتواند به فرصتی برای اصلاح ساختار فوتبال استان تبدیل شود.
شاید امروز بیش از هر زمان دیگری مشخص شده باشد که توسعه فوتبال تنها با حفظ یک سهمیه یا خرید امتیاز محقق نمیشود. فوتبال پایدار از دل آکادمیها، زمینهای تمرین، مربیان آموزشدیده، مدیریت حرفهای، اقتصاد سالم و اعتماد به استعدادهای بومی شکل میگیرد.
اکنون پاس همدان یک مسابقه دیگر تا پایان فصل پیش رو دارد، اما نتیجه آن تأثیری در سرنوشت این تیم نخواهد داشت. آنچه اهمیت دارد، تصمیماتی است که پس از پایان فصل گرفته خواهد شد؛ تصمیماتی که میتواند آغازگر مسیر بازگشت فوتبال همدان باشد یا این استان را همچنان در چرخه تکرار ناکامیها نگه دارد.
سقوط پاس، بیش از آنکه پایان یک فصل باشد، هشداری جدی برای فوتبال همدان است؛ هشداری که اگر این بار نیز نادیده گرفته شود، شاید در سالهای آینده نهتنها بازگشت پاس به فوتبال حرفهای دشوارتر شود، بلکه فرصتهای نسل جدید فوتبالیستهای همدانی نیز بیش از پیش از دست برود.
|
