|
یکی از تدارکات ویژه پذیرایی از میهمانان عید باستانی نوروز، میوه های فصلی از جمله سیب و پرتقال است که در کنار شیرینی و آجیل در برنامه خرید تقریبا تمام ایرانیان سنت گرا و میهمان نواز قرار دارد .
جنب و جوش و تدارک مایحتاج جشن های نوروزی که معمولاً در روزهای پایانی اسفند ماه به اوج خود می رسد و برای اقوام ایرانی به نوعی هم شگون دارد ، با وجود تمام شور و شوق و لذتی که دارد ، خالی از مشکلات هم نیست .
مشکل اصلی کار تدارکات این آیین کهن ایرانی همانا اقدام همزمان اکثریت مطلق خانواده ها است که روز های پایانی سال را برای خریداری و تهیه نیاز های خود اختصاص میدهند و مردم بدون هیچ قرار و مدار از پیش تعیین شده ای از خانه ها بیرون می زنند و به بازار و بازارچه و مراکز خرید شهرهای خود روانه و سرازیر می شوند.
در این هنگامه های شلوغی فقط تهیه سور و سات پذیرایی میهمان برای دید و بازدید های نوروزی نیست و به این برنامه شیرین و دلخوش کنک های کودکانه و بزرگانه ، باید خرید لباس و کیف و کفش و وسواس خانم های خانه دار برای جایگزین سازی بسیاری سامان کهنه زندگی با لوازم تازه و ضرورتا خانه تکانی و شست و شوی و رنگ آمیزی در و دیوار خانه را هم اضافه کرد .
و اما مشکل دوم در سر راه استقبال از بهار و عید نوروز و تدارک مقدمات این آیین دیرپا که از مشکل اول هم بزرگ تر می نماید ، خود سازی و نقشه های رندانه بسیاری دست اندرکاران و فعالان بازار شب عید است که کیسه های عریض و طویلی برای کارو کاسبی خود در چنین شلوغ بازار آشفته ای می دوزند و خاک و خاشاک ته انبارهایشان را نیز به پول تبدیل می سازند .
معمولا انبار ها و سردخانه هایی که در طول پاییز و زمستان توسط سلف خر ها و واسطه های سرمایه دار پر از میوه می شود ، با چند برابر قیمت های خرید اولیه در همین چند روزه آخر سال خالی شده و کیسه کیسه و سبد سبد روانه خانه ها می گردد ، البته در چنین بلبشو بازاری هر خانواده با هر وسعی قادر به دسترسی به میوه درجه یک و به اصطلاح لاکچری نخواهد بود و چه بسا اغلب مردم ناچارا به اجناس ته انباری قناعت کنند .
حال در چنین شرایطی چند سازمان اقتصادی از جمله سازمان های صمت و جهاد کشاورزی و تعاون چند سالی است با هدف تعدیل قیمت های گزاف میوه شب عید ، بطور مستقیم از سرمزرعه و باغ اقدام به خریداری و ذخیره سازی چند نوع میوه پرمصرف ایام عید از جمله سیب و پرتقال کرده و در روزهای پایانی سال در مراکز معین به قیمت مصوب بین مردم توزیع می کنند .
این برنامه توسط نهادهای وابسته به دولت برغم اثرات مثبتی که در تنظیم بازار دارد و بسیاری از خانواده ها به میوه مناسب و باب طبع خود دست می یابند ، اما در عمل دچار نقصان هایی هم میشود و آفت هایی به چرخه توزیع سالم میوه در میادین طرف قرار داد دولت نفوذ می کنند که متاسفانه نفس این عمل خدمت محور را زیر سئوال میبرد .
یکی از نقاط ضعف و آسیب توزیع میوه به اصطلاح دولتی در بازار شب عید ، این است که کیفیت اجناس در تمام شهرها و غرفه های فروش یکسان نیست و اغلب میوه های دانه درشت و غیر قابل استفاده و نامناسب برای پذیرایی میهمان در اینگونه مراکزی که به ظاهر تحت کنترل هستند ، توزیع می شود .
قطعا همان عناصر نفوذی در چرخه توزیع هستند که سودجویانه در چینش و سهمیه بندی میوه برای شهرها دخالت دارند و یا عواملدخیل در همه شهر ها در امر تهیه میوه و جذب سهمیه از توانایی لازم و یکسان برخوردار نیستند . مشکل دیگر اینکه اغلب افراد مسئول در مراکز و چادر های توزیع میوه از خود کسبه و احتمالا غرفه داران میادین میوه و ترهبار می باشند که حوصله و ادبیات مشتری مدارانهای در چنین مراکز پرازدحام از خود بروز نمیدهند و بعضاً موجب بدبینی و نارضایتی مردم می شوند و تلاش و برنامه ریزی چندین ماهه مسئولان را نقش بر آب می سازند .
در نهایت از تجربه چندین ساله برنامه توزیع عادلانه میوه شب عیدی با قیمت های مصوب دولتی ، چنین بر میآید که اگر راهکار بهتری برای رضایتمندی مردم و استفاده بهینه وصواب از منابع ملی در چنین مقطعی از سال اندیشیده شود ، از هیاهو برای هیچ بهتر خواهد بود .
|
