|
احیای خانههای تاریخی در شهر تاریخی همدان از جنبههای مختلف اهمیت دارد. همدان بهعنوان یکی از قدیمیترین شهرهای ایران، دارای پیشینهای غنی و میراث فرهنگی با ارزشی است که حفاظت از آنها میتواند در ابعاد مختلفی تأثیرگذار باشد.
تغییر کاربری خانههای تاریخی مرمتشده در همدان از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا این اقدام میتواند به حفظ و بهرهبرداری بهتر از این میراث ارزشمند کمک کند. در یک کلام، احیای خانههای تاریخی حفظ میراث ماندگاری است که سبب ارزش اقتصادی پایدار در استان خواهد شد.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان با عنوان این مطلب گفت: خانه عسگریان در کوچه استرومردخای با هدف تعریف کاربری هتل بوتیک در حال احیا و مرمت است. در بخش دولتی برای هر بنا بهطور متوسط تا الان حدود ۵ میلیارد هزینه شده است که پس از پایان به بخش خصوصی واگذار خواهد شد. میراث فرهنگی آمادگی دارد خانههای تاریخی استان همدان را که دارای مالک خصوصی هستند را با مشارکت مالکان مرمت کرده و تسهیلاتی را نیز به مالکان از جمله معافیتهای مالیاتی و عوارض شهرداری ارائه دهد.
وی در خصوص خانه عسگری گفت: خانه عسگری از جمله بناهای ارزشمندی است که در داخل بافت تاریخی بازار همدان و جنب مقبرهاِستِر واقع شده است. این بنا دارای ارزش تاریخی است و در محوطهای واقع شده که در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده و جزو جدانشدنی این بافت تاریخی محسوب میشود؛ قدمت این خانه تاریخی، مربوط به اواخر دوره قاجاریه و اوایل پهلوی است.
این خانه به شکل حیاط مرکزی و دو طبقه است که سقف آن بهصورت شیروانی ساخته شده است. مصالح به کار رفته در این خانه آجر است و معماری شاخصی دارد؛ به گونهای که ظرافت به کار رفته در ستونها و پنجرههای آن در کشور زبانزد است.
محسن معصوم علیزاده عنوان کرد: در راستای حفظ و احیا بناهای تاریخی گامهای خوبی در استان همدان برداشته شده است. یکسری از این بناها که در اختیار صندوق حفظ و احیا بودهاند مانند حمام شاندیز و حمام قلعه در سنوات قبل مرمت شده و هماکنون بهصورت رستوران به بهرهبردار واگذار شدهاند.
معصوم علیزاده افزود: ۲ کاروانسرای جهانی تاج آباد و فرسفج از جمله بناهای تاریخی هستند که در مرحله واگذاری هستند و کاربری آنها هم میتواند اقامتی و پذیرایی باشد.
وی در ادامه بیان کرد: برخی از بناهای تاریخی مالکیت خصوصی دارند که در این راستا نیز میتوان به مدرسه آزاد و خانه مازوچی اشاره کرد که هماکنون بهعنوان هتل بوتیک و بانک کارگشایی بهصورت خصوصی و با نظارت اداره کل میراث فرهنگی در حال احیا و مرمت این بناها برای بهرهبرداری هستند. برای همه بناهای تاریخی که در اختیار مالکان خصوصی در هر نقطه از استان این فرصت مهیاست و مالکان میتوانند یک کاربری اقتصادی گردشگری را از جمله بومگردی، هتل بوتیک، رستوران سنتی و... را برای خود مهیا کنند.
مدیرکل میراث فرهنگی عنوان کرد: خانههای تاریخی بخشی از هویت فرهنگی و تاریخ معماری شهر هستند. احیای این بناها به حفظ میراث ملموس و غیرملموس کمک میکند و نسلهای آینده را با تاریخ و فرهنگ شهر آشنا میسازد. همدان بهعنوان یکی از مقاصد گردشگری تاریخی، میتواند با بازسازی و احیای خانههای قدیمی، گردشگران بیشتری را جذب کند. این خانهها میتوانند به موزه، گالری، اقامتگاههای بومگردی یا مراکز فرهنگی تبدیل شوند و به رونق صنعت گردشگری کمک کنند.
وی افزود: احیای خانههای تاریخی نیازمند فعالیتهای تخصصی در حوزه مرمت، هنر و معماری است که میتواند فرصتهای شغلی ایجاد کند. همچنین، این خانهها پس از احیا، میتوانند به مراکز تجاری، هنری و گردشگری تبدیل شوند و به رونق اقتصادی منطقه کمک کنند. بازسازی این بناها بهجای تخریب و نوسازی، با رویکرد توسعه پایدار سازگار است. این اقدام سبب کاهش مصرف منابع جدید و حفظ ساختارهای قدیمی میشود که از نظر زیستمحیطی حائز اهمیت است.
معصوم علیزاده عنوان کرد: احیای خانههای تاریخی میتواند حس تعلق و افتخار شهروندان به شهرشان را تقویت کند. این بناها نمادهایی از گذشته مشترک هستند که مردم را به تاریخ و فرهنگشان پیوند میدهند. خانههای تاریخی همدان نمونههای ارزشمندی از معماری سنتی و بومی این منطقه هستند. با احیای آنها میتوان از فراموش شدن شیوههای سنتی ساختوساز و تزیینات معماری جلوگیری کرد، در مجموع، احیای خانههای تاریخی نهتنها به حفظ میراث گذشتگان کمک میکند، بلکه میتواند نقش مهمی در آینده شهر همدان ایفا کند.
لازم به ذکر است، تغییر کاربری به خانههای تاریخی مرمتشده نقش فعالی در زندگی امروزی میدهد. وقتی این بناها کاربری جدید و کاربردی پیدا کنند، احتمال تخریب یا رها شدن آنها کاهش مییابد و نگهداری و مرمت مداوم آنها تضمین میشود.
خانههای تاریخی پس از تغییر کاربری میتوانند به مراکز اقامتی (اقامتگاه بومگردی)، رستورانهای سنتی، موزه، گالری هنری، کافه یا مراکز فرهنگی تبدیل شوند. این امر علاوه بر جذب گردشگران، منبع درآمدی پایدار برای شهروندان و مدیریت شهری ایجاد میکند.
تغییر کاربری این بناها سبب میشود که خانههای تاریخی از حالت نمادین صرف خارج شوند و به بخشی از زندگی روزمره مردم تبدیل شوند. این موضوع حس ارتباط شهروندان با فرهنگ و تاریخ شهرشان را تقویت میکند و به هویت اجتماعی کمک میکند.
خانههای تاریخی که بلااستفاده میمانند، در معرض تخریب و فرسایش قرار میگیرند. تغییر کاربری، انگیزه لازم برای حفظ و ترمیم این بناها را فراهم میکند و از نابودی آنها جلوگیری میکند. با تغییر کاربری، عناصر معماری و هنرهای سنتی موجود در این خانهها حفظ شده و به بازدیدکنندگان و کاربران منتقل میشود. این امر فرصتی برای زنده نگهداشتن شیوههای معماری و هنری قدیمی فراهم میکند.
تغییر کاربری خانههای تاریخی میتواند به بهبود فضاهای شهری و خدمات اجتماعی منجر شود. این بناها میتوانند بهعنوان کتابخانه، آموزشگاههای هنری، مراکز اجتماعی یا فرهنگی مورد استفاده قرار گیرند و به کیفیت زندگی شهروندان کمک کنند.
این اقدام نمونهای از بهرهبرداری پایدار از منابع موجود است. بهجای تخریب بناها و ساخت سازههای جدید، تغییر کاربری به معنای استفاده مجدد از منابع موجود در هماهنگی با محیطزیست و اصول توسعه پایدار است. در نهایت، تغییر کاربری خانههای تاریخی همدان میتواند هم در حفظ میراث فرهنگی و هم در توسعه اجتماعی و اقتصادی شهر نقشی کلیدی ایفا کند.
|
