|
اتوبوسرانی در چرخه حمل و نقل مسافران درون شهری همدان سبقه طولانی دارد و از شهروندان قدیمی نقل است ، آنقدری که اوایل دهه ۱۳۴۰ مردم همدان برای مسافرت های شهری خود به اتوبوسرانی روی می آوردند ، استقبال چندانی از تاکسی و دیگر وسایط نقلیه نداشتند .
البته یکی از دلایل اصلی رونق اتوبوسرانی و حتی تاکسیرانی در کار حمل و نقل مسافران درون شهری همدان و شهرهای بزرگ در آن زمان ، خالی بودن جای خودروی شخصی بین اغلب خانواده های ایرانی بوده است که بعضاً برغم برخورداری از توانایی مالی ، داشتن خود روی شخصی در خانواده را ضروری نمی دانستند .
به مرور زمان و با آمدن کارخانجات خودروسازی به کشور و همزمان گسترش فرهنگ رانندگی شخصی و دریافت گواهی نامه بین مردان و زنان ایرانی ، رقابت اعلام نشده و نانوشته ای هم بین سازمانهای اتوبوسرانی و حمل و نقل عمومی با مردمی که تازه تازه داشتند خود روهای شخصی وارد زندگی خویش میکردند شروع شد ، ولیکن در تمام این سالها سرعت تولید خودروهای سواری و دسترسی قشرهای مردم به (ماشین) شخصی بیشتر از توسعه زیرساخت های ضروری و باید برای حمل و نقل عمومی مسافر در شهرهای بزرگ بوده است .
در همین حال ساختار بافتهای قدیمی شهری و ناموزونی های شهرسازی در اغلب شهرهای کشور مانع بزرگی سرراه توسعه زیرساختهای لازم برای گسترش خدمات و موجودیت سازمانهای حمل و نقل عمومی بوده و هنوز هم می باشد که شهر همدان با تمام بافت های قدیمی خود از جمله شهرهایی است که فضای لازم برای مانور و میدان داری برای گسترش فرهنگ استفاده مردمی از وسایط حمل و نقل عمومی ،به ویژه اتوبوس ندارد.
به همین علت و بدلایل چندی ، ساختار و شاکله سازمان اتوسرانی ، چه متعلق به بخش دولتی و به نوعی شهرداری ها و چه بخش خصوصی ،بدون جذابیت های لازم برای جلب مردم و ترغیب آنان به استفاده از اتوبوس برای جابهجایی و رفت و آمد ها در سطح شهر و کلان شهر همدان می باشد . یکی از مشکلات بسیار آسیب زننده در این خصوص ، مصادره محل و محدوده ایستگاههای اتوبوس در نقاط مختلف شهر توسط خودروهای شخصی و رانندگان فاقد اصول فرهنگ رانندگی و ترافیکی است که توجهی به تابلوی های ایستگاه اتوبوس ندارند و با پارک کردن های چند ردیفه در
چنین محدودههایی ، اجازه توقف به اتوبوس های اتوبوسرانی را نمی دهند و اگر هم اتوبوسی ناگزیر به پیاده کردن مسافر خود در ایستگاه های مقصد باشد ، باید وسط خیابان ترمز کند و لاجرم راه بندانی پشت سر خود بوجود می آورد که بیا و تماشا کن! .
به نظر می آید با توجه به ضرورت تعیین مکان های مبدا و مقصد برای جابجایی مسافر در سطح شهر همدان تاکنون طراحی کارامد به عمل نیامده باشد و به همین علت در برخی نقاط ، بخصوص محله های بیشتر مسکونی واقع در جنوب و شرق شهر ، به علت طولانی شدن زمان رسیدن اتوبوس های شهری ، اغلب مسافران قید اتوبوس سواری را بزنند و ترجیح دهند با خود روهای شخصی و اغلب تک سرنشین بدل ترافیک بزنند و روانه مقصد شوند که پیامد چنین رویکرد ها شلوغی ترافیک و تحمیل هزینه های سنگین مالی و حوادث احتمالی در بخش های دولتی و مردمی است .
اصولاً اغلب خانواده ها و افراد بسیار که روزانه از خانه های خود بیرون می آیند ، لزوماً کار واجب و صد در صد ضروری ندارند و در کنار خرید روزانه و کارهای کوچک ، قصد سیر و تماشا هم هست و چنانچه ساختار اتوبوسرانی را راحت و ایده آل بدانند ، ترجیح می دهند به خود روهای شخصی استراحت بدهند .
مردم امروزه آنقدر حساب و کتاب می دانند که صرفه اقتصادی در مسافرت با اتوبوس و حمل و نقل عمومی را تشخیص دهند ، ولیکن لازمه نهادینه ساختن چنین فرهنگ و بینش اجتماعی ، فراهم ساختن امکانات و زیرساختهای های بایسته است . در بسیاری موارد دولت ها باید برای دستیابی به اهداف بزرگ و سازنده ، قید منافع و درامد زایی در بخشهای خدمات رسانی را بزنند ، چون واقعاً هزینه های هنگفتی که از ترافیک شلوغ و مصرف بی رویه و غیر ضروری بنزین و سوخت توسط خود روهای شخصی و خسارت بر زیرساخت های شهری و عمومی تحمل می سازد ، به مراتب بیشتر و غیر قابل مقایسه با بودجه لازم برای خدمات رسانی عمومی در جامعه است .
سامان دهی وضعیت اتوبوسرانی در همدان و اعمال قانون برای موظف ساختن مردم به رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی و توجه به محدوده های ترافیکی نظیر حریم ایستگاههای اتوبوس و تاکسی ، بدون شک کار دشواری است ، ولیکن ارزش عملی ساختن چنین فرهنگ سازی بزرگ را دارد و مردم هم اگر بدون اغماض نتیجه اعمال قانون و مقررات را ببینند ، احساس رضایت خواهند داشت .
|
