|
عامل اصلی ایجاد فروچالهها کاهش سطح آبهای زیرزمینی است به نحوی که در ۳۰ سال گذشته حدود ۳۰ مورد فروچاله در مناطق مختلف این استان همدان شناسایی و ثبت شده است.
مدیر مطالعات پایه منابع آب شرکت آبمنطقهای استان گفت: تمامی این فروچالهها در شمال و شمالغرب استان همدان هستند بهطوری که ۱۵مورد آن در دشت کبودراهنگ و ۱۵مورد دیگر نیز در دشت رزن-قهاوند ایجاد و ثبت شدهاند.
محمد ضروری در گفتوگو با ایرنا، گفت: نخستین فروچاله استان همدان در سال ۱۳۷۱ در محدوده روستای«همهکسی» شهرستان بهار و آخرین مورد آن نیز سال ۱۳۹۷ در نزدیکی روستاد «کِردآباد» شهرستان کبودراهنگ ایجاد شده است.
وی با اشاره به اینکه نیروگاه برق شهیدمفتح در محدوده دشت کبودراهنگ قراردارد، بیانکرد: بهطورمستقیم نمیتوان گفت نیروگاه عامل اصلی ایجاد فروچاله است چراکه سال گذشته این نیروگاه معادل 3 درصد مصرف آب منطقه را برداشت کرده و ۹۷درصد دیگر مربوط به سایر بخشها از جمله کشاورزی است.
ضروری گفت: بیشترین عمق فروچالهها در استان همدان مربوط به فروچاله روستای کردآباد با ۳۰مترمربع میشود و در مواردی نیز فروچالههایی به عمق یک متر نیز در سطح استان ثبت شده است.
مدیر مطالعات پایه منابع آب شرکت آبمنطقهای استان همدان بیان کرد: جریانات سطحی و زیرزمینی آب، از هزاران سال پیش موجب جابهجایی رسوبات و تشکیل حفرهها و غارهای آهکی شده که با کاهش سطح آبهای زیرزمینی، این حفرهها تخریب و در پی آن فروچالهها ایجاد میشود.
وی گفت: ایجاد فروچاله هزینه بسیار هنگفتی دارد که البته اگر در سالهای آینده شاهد افزایش چشمگیر نزولات جوی باشیم، این حفرههای زیرزمینی دیگر تشکیل نمیشود.
ضروری با اشاره به اینکه در کنار فروچاله، فرونشت زمین نیز یکی دیگر از معضلات مربوط به کاهش باندگیها و سطح آب منابع زیرزمینی است، افزود: پدیده لولهزایی(لولهکشی برای آبیاری اراضی) در سالهای اخیر افزایش چشمگیری یافته به نحوی که کاهش سطح خاک موجب نمایان شدن قسمت انتهایی لولههای آبیاری کشاورزی شده است.
ضروری افزود: سالیانه بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون مترمکعب برداشت مازاد آب در استان همدان داریم که این موجب افزایش شیب منفی هیدروگرافیکهای مصرف آب به عنوان یکی از مهمترین دلایل ایجاد فروچالهها میشود.
وی با اشاره به اینکه باید با برنامهریزی دقیق و اصلاح الگوی کشت، آبهای زیرزمینی مدیریت شود، گفت: در 3 تا 4 سال گذشته اقدامات خوبی در راستای حفظ آبهای زیرزمینی انجام شده و با توجه به انسداد چاههای غیرمجاز و افزایش میزان بارندگی روند شیب تند افت آبهای زیرزمینی متوقف شده است. مدیر مطالعات پایه منابع آب شرکت آبمنطقهای استان همدان افزود: در سال آبی گذشته میزان بارشها ۴۲ درصد نسبت به سال گذشته و ۲۲درصد نسبت به دوره بلندمدت کاهش یافته است که این کاهش در یک سال آینده اثرات خود را نشان میدهد.
|
