|
در حالی که در سالهای اخیر تحقیقات وسیعی برای کشت زعفران در همدان انجام گرفته ولی هنوز کشت این محصول درآمدزا در این استان به عنوان ظرفیتی نهفته مغفول مانده است.
استان همدان با دارا بودن زمینهای حاصلخیز و موقعیت اقلیمی مناسب از تنوع آبوهوایی منحصر به فردی برخوردار است و به لحاظ اقلیم و هواشناسی یک استان 4فصل است و دارای آبوهوای متنوعی است.
این ویژگی موجب شده تا این استان، استعداد کشت انواع محصولات مختلف را داشته باشد و زعفران یکی از این محصولات است که در سالهای اخیر با کشت در شهرستانهای مختلف این استان، نتایج درخور توجهی در اختیار محققان و کشتکاران قرار داده است.
بر کسی پوشیده نیست که زعفران، یکی از باارزشترین محصولات کشاورزی کشور است که با نیاز آبی کم و ارزش اقتصادی بالا جایگاهی ویژه در توسعه کشاورزی پایدار دارد و استان همدان با شرایط اقلیمی مناسب در سالهای اخیر توانسته سهم قابل توجهی در کشت زعفران بهدست آورد و شهرستانهایی مانند ملایر، رزن و کبودراهنگ در این زمینه پیشرو هستند.
با این حال، نبود صنایع تبدیلی و فرآوری سبب شده بخش زیادی از ارزش افزوده زعفران از استان خارج شود که با ایجاد صنایع بستهبندی، اسانسگیری و محصولات مشتق زعفران میتوان علاوه بر افزایش درآمد کشاورزان، زمینه اشتغال پایدار و حضور همدان در بازارهای ملی و جهانی را فراهم کرد.
با تغییر الگوی کشت به لحاظ خشکسالی و روی آوردن مردم جای جای استان به سمت کشت زعفران و به ویژه در جنوب استان که ملایر به عنوان خاستگاه کشت زعفران شناخته شده است سالهاست که کشاورزان سختکوش این دیار، از برکت این طلای سرخ روزی میخورند و با همتی بلند در تلاشاند تا کیفیت و عیار دسترنج خود را حفظ کرده و جایگاهش را در بازار این محصول گرانبها تثبیت کنند.
احیای کشت زعفران در شهرستانهای استان همدان را میتوان نمادی از گذار کشاورزی سنتی به کشاورزی هوشمند و اقتصادی دانست، این حرکت تنها یک تغییر محصول نیست، بلکه یک تغییر نگرش راهبردی است که مزیتهای نسبی (نیاز آبی کم، سودآوری بالا) را با اهداف کلان ملی (اقتصاد مقاومتی) و آرمانهای توسعه محلی (اشتغال، برندسازی) پیوند میزند.
موفقیت این مسیر، علاوه بر تلاش کشاورزان، نیازمند حمایتهای همهجانبه دولت در زمینه بازاریابی، اعطای تسهیلات و توسعه زیرساختهای تجاری است، اگر این چالشها مدیریت شود، طلای سرخ میتواند ناجی اقتصاد استان و الگویی برای دیگر مناطق با شرایط مشابه باشد.
در این ارتباط توسعه گارخانههای فراوری و تلاش برای جذب سرمایه گذاران از اولویتها است.
کارشناسان کشاورزی معتقدند، خامفروشی زعفران باعث میشود بیشترین سود نصیب واسطهها و صادرکنندگان عمده شود، در حالیکه ایجاد کارگاههای بستهبندی، تولید چای زعفران، شکلات و اسانس میتواند چند برابر سود ایجاد کند.
به گفته کارشناسان، برخلاف کشت فصلی زعفران، صنایع تبدیلی فعالیتی دائمی است و میتواند در تمام طول سال برای زنان و جوانان روستایی اشتغال ایجاد کند.
به گفته یکی از کارشناسان کشاورزی با فرآوری درست، زعفران کمتر در معرض رطوبت، نور و آلودگی قرار میگیرد و کیفیت، رنگ و عطر آن حفظ میشود.
در همین ارتباط سرپرست جهاد کشاورزی شهرستان فامنین از توسعه امسال کشت زعفران در سطح ۱۳ هکتار از اراضی زراعی این شهرستان خبر داد.
میترا لشگری، گفت: در راستای اصلاح الگوی کشت و توسعه کشتهای کم آببر و اشتغالزا، کشت زعفران در سطح ۱۳ هکتار از اراضی روستاهای سراوک و یالقوزباغ شهرستان آغاز شدهاست.
وی بیان کرد: طی سالهای گذشته ۳۱.۵ هکتار از اراضی شهرستان فامنین زیر کشت زعفران رفته بود که از این میزان سطح زیر کشت در سال گذشته حدود ۱۳۰ کیلوگرم زعفران برداشت و تولید شده بود.
سرپرست جهاد کشاورزی فامنین افزود: کشت زعفران در روستای سراوک در فاز نخست در سال ۱۴۰۳ در سطح ۱۵ هکتار و در فاز دوم در سالجاری در سطح چهار هکتار اجرا شده و در روستای یالقوزباغ نیز شاهد توسعه سطح زیر کشت این محصول در سطح ۹ هکتار هستیم که دو هکتار آن اجرا و طی روزهای آتی مابقی آن نیز کشت خواهد شد.
لشگری با بیان اینکه زعفران گیاهی است با نیاز آبی کم و با توجه به کمآبی و کاهش بارندگیها کشت زعفران یک گزینه مناسب پیش روی کشاورزان منطقه محسوب میشود، ادامه داد: زعفران یکی از پرسودترین محصولات کشاورزی است که بازدهی بالا، نیاز آبی کم، امکان بازگشت سریع سرمایه و ایجاد درآمد از طریق تکثیر و فروش پیاز زعفران و نیز افزایش قیمت زعفران طی چند سال اخیر از دلایل پر سود بودن این کشت به شمار میرود.
وی گفت: امیدواریم با توسعه کشت زعفران در شهرستان و با ایجاد کارگاههای فراوری و بستهبندی این محصول بتوان گامی اساسی در راستای تکمیل زنجیره تولید و ایجاد ارزش افزوده برداریم و زمینه اشتغال پایدار در منطقه را فراهم کنیم.
در سالهایی که استان همدان از جهش چشمگیر در کشت زعفران برخوردار شده، نبود کارخانههای فرآوری و بستهبندی، سایهای بر ارزش واقعی این محصول کشیده است و کارشناسان راه نجات را در توسعه صنایع تبدیلی و حضور همدان در بازار جهانی میدانند، بنابراین کشت زعفران در همدان علاوه بر اینکه مزیتی مهم در این سال های کم آبی محسوب می شود، بلکه فرصتی برای توسعه پایدار و اشتغال جوانان روستایی است، مشروط بر آنکه حلقه مفقوده صنایع تبدیلی در زنجیره تولید آن تکمیل شود.
|
